In het Amerika van Palin is onwetendheid elegant

De wet van Casanova: zeg tegen een mooie vrouw dat ze intelligent is en tegen een intelligente vrouw dat ze mooi is. De valse keuze tussen vrouwelijke intelligentie en aantrekkelijkheid is hardnekkig. Marilyn Monroe werd er slachtoffer van. Ze was slim genoeg om het beroemdste Domme Blondje in de geschiedenis te worden.

Fotografen lieten haar bij voorkeur poseren in strakke korte broek, zijden jurk of badpak met een verleidelijke uitdrukking op haar gezicht. En met een dik boek - Ulysses van James Joyce of gedichten van Heinrich Heine. Een sekssymbool voor intellectuelen. Mannen die nerveus werden van haar erotische uitstraling konden zich superieur voelen door grappen te maken over haar intelligentie.


Die grappen waren niet helemaal terecht. Monroe was getekend door een schizofrene moeder en een ontspoorde opvoeding en zij voelde zich prettig met een klassieker in de hand. Sterker: ze heeft verscheidene klassiekers gelezen, van Proust tot Dostojevski, van Freud tot de zesdelige biografie van Lincoln - een cadeau van haar echtgenoot Arthur Miller.


Fragments, een nieuwe verzameling gedichten, brieven en dagboeknotities van Marilyn, in haar kinderlijke handschrift en met spelfouten opgetekend in boeken met leeromslag en op papier van het Waldorf-Astoria en het Beverly Hills Hotel, is ontroerend. De meest begeerde vrouw ter wereld, een stralend icoon, was eenzaam en somber. Ze dacht dat ze gelukkig getrouwd was, tot ze een dagboek onder ogen kreeg waarin Miller had geschreven dat zij hem in verlegenheid bracht in gezelschap van intellectuelen.


Haar vriend en auteur Saul Bellow schreef dat Marilyn 'zich gedraagt als een filosoof'. Bellow: 'Ze was verbonden met een krachtige inspiratiebron, waarvan ze zich niet kon losmaken. Ze had een soort merkwaardige gloed onder de huid.'


Anders dan Paris Hilton en andere societysterren had het Domme Blondje van de cinema in de jaren vijftig één ding goed begrepen: het was cool om slim te zijn.


En nu heeft een beroemde schoonheid met een krachtige inspiratiebron, Sarah Palin, onwetendheid hip gemaakt.


Heb je moeite beroemde rechtszaken te noemen, te zeggen welke kranten je leest en welke founding fathers je bewondert? Geen probleem. Verwar je de kandidaten voor de senaatszetels van Pennsylvania en West Virginia met elkaar? Jammer dan.


Maar dan ben je tenminste niet een van die ruggengraatloze en gevoelsarme elitaire figuren met een universitaire topopleiding, zoals president Obama. Voor Christine O'Donnell, Republikeins kandidaat voor de Senaat, was het nieuws dat de Grondwet de scheiding van kerk en staat garandeert. Sharron Angle, ook kandidaat voor een senaatszetel, bereikte een dieptepunt toen ze tegen een klas Spaanstalige kinderen in Las Vegas zei: 'Sommigen van jullie zien er uit als Aziaten.'


In een tweet vergeleek Palin haar gebruik van niet-bestaande woorden - zoals 'afverwerpen' - met de scheppingskracht van Shakespeare. 'Engels is een levende taal. Shakespeare muntte ook graag nieuwe woorden.'


Het Amerika van Marilyn had nog aspiraties. De filmstudio's gingen liever aan de slag met literaire romans dan met oneliners als 'Hij heeft niet zo veel met jou' en navelstaarderige leuterfilms als Eat Pray Love. In Walt Disneys Fantasia werd het werk van beroemde componisten gebruikt. Zelfs bij Bugs Bunny klonk Wagner.


In het Amerika van Sarah hebben we dat allemaal afverworpen.


Meer over