In Haaksbergen herdenken alle religies de aanslagen in Parijs samen

Van Haaksbergen naar Parijs is 602 kilometer. De gevoelsafstand tussen de Place de la République in de Franse hoofdstad en de Markt in de 'parel van Twente' is nog vele malen groter. Toch stroomt maandag om 12 uur ook de markt in Haaksbergen vol om een minuut stilte te houden voor de slachtoffers van de aanslagen afgelopen vrijdag in Parijs.

De opkomst maandag was groter dan organisator Nico Pronk had verwacht. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
De opkomst maandag was groter dan organisator Nico Pronk had verwacht.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Waarom ook niet, zegt Anke Jansen. 'Parijs is om de hoek.' Jansen is een van de eersten die aankomt op het plein tussen de Hema en de St. Pancratiuskerk. Net als Halil Ersoy, die gehoor geeft aan een oproep van de Haaksbergense moskeevereniging. Ersoy, tweede generatie Turkse gastarbeider, is aangedaan door de gebeurtenissen in Parijs.

We moeten met elkaar zien samen te leven, zegt Ersoy. Maar ook: we moeten oppassen wie we hier allemaal binnenlaten. De onophoudelijke stroom vluchtelingen geeft hem een ongemakkelijk gevoel. 'Het kunnen van buitenaf wel engelen lijken. Maar wie ze werkelijk zijn, kun je aan hun gezicht niet zien.'

'Gevlucht voor IS'

We moeten mensen niet wantrouwen, maar extremen, brengt Jansen daartegenin. 'Deze mensen zijn gevlucht voor dezelfde daders als degenen die de aanslagen in Parijs hebben gepleegd. En dan worden ze hier behandeld als IS-strijders. Je zult het maar te horen krijgen.'

Zo liggen ook in Haaksbergen alle zenuwen bloot door wat in Parijs is gebeurd. Want het is nog maar de vraag of Nederland hiervan gevrijwaard blijft, zegt Jochem Bijvank, een van de leerlingen van het Assink lyceum die maandag vrijaf hebben gekregen om de herdenking bij te wonen.

Er is eigenlijk maar één oplossing, zegt Jochem: korte metten ermee maken. 'Dan is het gevaar weg.' Maar dat brengt weer nieuwe problemen met zich mee, meent zijn klasgenoot Lennart Horck. 'Als Nederland zich ermee gaat bemoeien, kan Amsterdam ook een doelwit worden.' Wie zit daarop te wachten?

Mede dankzij de leerlingen loopt het plein om 12 uur aardig vol. Staande op een plantenbak onder de Willem-Alexanderboom waar de kerstlichtjes al in hangen, houdt dominee Nico Pronk een toespraak. De slachtoffers van Parijs zijn dichtbij, zegt hij. 'Wat daar is gebeurd, heeft ons ook hier geschokt.'

Aan ons de taak een weg te zoeken om vreedzaam samen te leven, aldus Pronk. Of we nu Joods zijn, christelijk of Islamitisch. 'We staan hier omwille van de humaniteit. Dat verlangen naar echt samenleven verbindt ons vandaag. Dat mogen we ons niet laten afnemen.'

Alle wereldgodsdiensten

Pronk nam het initiatief tot de bijeenkomst. Zaterdag, toen de verschrikkingen begonnen door te dringen, belde hij met zijn collega-voorgangers. Iedereen deed mee. Waarom uitgerekend in Haaksbergen? Omdat ook in deze bescheiden Twentse gemeente met zijn bijna 25 duizend inwoners alle grote wereldgodsdiensten zijn vertegenwoordigd.

In het centrum van het dorp staan de katholieke kerk, de Nederlandse hervormde kerk, de synagoge en de moskee op vijf minuten lopen van elkaar. 'De angst en de zorgen die elders leven herkennen wij dus ook', benadrukt Pronk. Na de aanslag op Charlie Hebdo, dit voorjaar, was er in Haaksbergen eveneens een bijeenkomst.

Toch is de opkomst maandag groter dan Pronk had verwacht. 'Had ik dit geweten, dan had ik een geluidsinstallatie geregeld.' Waarnemend burgemeester Gerrit-Jan Kok komt ervoor uit zijn gemeentehuis gelopen. Dit toont de verbondenheid, zegt hij. 'Wij zijn Parijs.' Imam Asim Yesilyurt heeft er zijn moskee voor achtergelaten. Deze aanslagen hebben niets met het geloof te maken, laat hij via een tolk weten. 'Het is terrorisme, en dat moeten we bestrijden.'

Als het plein leegloopt, blijven de dominee Pronk en de imam met zijn gevolg achter. 'Gaan jullie mee op kop koffie drinken?', vraagt Pronk. Nee, schudt de imam. De achterban wacht. 'Volgende keer.'

Meer over