In Döneristan mag Erdogan wél

De Nationalistische Actiepartij blijkt op straat in Ankara een stuk salonfähiger dan vier jaar geleden...

Van onze verslaggever en  Eric Outshoorn

ANKARA Resat weet het zeker: hij gaat zondag stemmen op de Nationalistische Actiepartij (MHP). ‘We hebben een krachtige regering nodig om ons te weer te stellen tegen het buitenland’, zegt de 25-jarige student chemie. ‘Economisch is er onder premier Erdogan niets veranderd. En deze regering is veel te passief tegenover de Amerikanen die proberen hier de dienst uit te maken.’

Evenmin heeft Resat iets op met de Europeanen: ‘De Europese Unie misleidt de regering. Vroeger of later zal blijken dat de EU Turkije helemaal niet wil hebben als lid.’ De Turkse burgers worden aan alle kanten beduveld, weet hij zeker: ‘Het is pure manipulatie dat al die peilingen uitwijzen dat de MHP de kiesdrempel niet zal halen.’

Resat drijft een van de vele boekenstalletjes op de Ogunlar Sokak in de Ankarese studentenwijk Kizilay. Het straatje staat haaks op de grote Atatürk Bulvari en is bezaaid met stalletjes waar alleen studieboeken te koop zijn. Het is stil; de staleigenaren hebben bijzonder weinig te doen.

Dat heeft minder te maken met de vakantie of met de hitte die de stad al wekenlang in zijn greep houdt. De temperaturen lopen op naar de 39 graden. In de aanpalende straat Karanfil Sokak is even tevoren een vrouw in elkaar gezakt. Bevangen door de hitte.

‘De temperatuur is niet het probleem’, zegt Resats maat Aydin, terwijl hij zich het zweet van het voorhoofd wist. ‘Het is de economie waarmee het mis is. De mensen hebben geen geld meer om iets te kopen.’

Aydin (23) heeft vier jaar terug gestemd op Erdogans AKP, maar dat laat hij zondag wel uit zijn hoofd. MHP-leider Devlet Bahceli krijgt zijn steun. ‘Het hele systeem deugt niet. We moeten onafhankelijk zijn. Voor elke beslissing die de regering neemt, moet ze toestemming krijgen van vreemde machten.’ Aydin laat het woord Amerika niet vallen, maar hij is duidelijk geen vriend van de Verenigde Staten.

Dat is evenmin het geval bij Murat (25): ‘Elke regering hier is afhankelijk van de VS of van andere machten zoals de Joden en de vrijmetselaars. Die hebben de echte macht.’ Murat blijkt echter niet in staat uit te leggen wat hij daarmee bedoelt, zo vanzelfsprekend vindt hij zijn tirade.

‘Onze regeringen zijn slechts slaven’, zegt een vijfde jongeman die thee is komen brengen en zich voorstelt als Ahmet. ‘Daarom moeten we economisch onafhankelijk zijn. Neem nou onze hazelnootindustrie: Turkije heeft 90 procent van de wereldmarkt in handen’, zegt hij trots. Tegenwerpingen dat de Turkse hazelnootkwekers wel erg afhankelijk zijn van riante overheidssubsidies, worden schouderophalend afgedaan.

‘We moeten terug naar onze oude waarden’, zegt Murat. ‘We hebben de Europese Unie helemaal niet nodig.’ Hij zegt blanco te gaan stemmen. ‘Dat is het beste van het slechte’, grijnst hij.

Zo leert een totaal onwetenschappelijke rondgang op Ogunlar Sokak dat de MHP een stuk salonfähiger is dan vier jaar geleden. De tactiek van Devlet Bahceli om het schreeuwen en schelden in eerste instantie over te laten aan de grootste oppositiepartij, de Republikeinse Volkspartij van Deniz Baykal, lijkt goed uit te pakken.

De MHP, die het opgelaaide geweld van de Koerdische afscheidingsbeweging PKK in Zuidoost-Turkije wijt aan de te zachte aanpak van Erdogan, heeft met die tactiek de sympathie van een flink aantal stemmers gekregen. Terrorisme is een belangrijk probleem. Wekelijks vallen er slachtoffers. Bahceli is nu begonnen aan zijn eindsprint, waarbij hij nu wel alle registers opentrekt. Zo zwaaide hij onlangs tijdens een verkiezingstoespraak met een strop en verweet hij premier Erdogan dat hij de gevangenzittende PKK-leider Öcalan niet had opgeknoopt.

Emre (24) is een van de weinigen op de boekenmarkt van Ogunlar Sokak die wel op de AKP gaan stemmen. ‘Elke regering heeft zo zijn plus- en zijn minpunten, maar de AKP heeft meer pluspunten.’

Die uitlating komt hem te staan op een woedende uitval van Resat: ‘Deze regering beschouwt ons als een stelletje idioten. Die hele zogenaamde revaluatie van de Turkse lira (1 nieuwe lira is 1000 oude lira) is pure oplichterij. Ons geld is alleen maar minder waard geworden.’

Een paar straten verderop in het kebabhuis Döneristan willen de jonge vriendinnen Sule (zonder hoofddoek) en Ilkur (met hoofddoek) wel kwijt dat ze allebei op de AKP van Recep Tayyip Erdogan gaan stemmen. En die eeuwige discussie over hoofddoeken zijn ze een beetje zat: ‘Ik vind dat totaal geen probleem, mijn beste vriendin Ilkur draagt er toch ook een? Maar het is te gek dat zij niet naar een universiteit zou mogen vanwege dat doekje.’

Gelukkig voor Ilkur, wier zwarte lokken onder haar hoofddoek tevoorschijn wippen, wil ze helemaal niet studeren. Zij werkt als verkoopster in een kledingwinkel in de buurt. Ze maakt zich zorgen: ‘Mijn moeder zei van de week nog dat ze Turkije nog nooit in zo’n toestand had gezien. Ze heeft gelijk, want er is zoveel misdaad tegenwoordig. Alles is zo chaotisch geworden en het leven wordt maar duurder.’

Er is een onzichtbare inflatie, vindt Ilkur. ‘Laatst heeft de regering het minimumloon verhoogd met 20 lira (bijna 14 euro, red.). Dat is een lachertje, een belediging eigenlijk.’ Maar toch zullen ze stemmen op de AKP, verzekeren ze.

Meer over