In Delft wint de kamermuziek het van de zigeuners

Delft Chamber Music Festival. Lakatos Ensemble e.a. Museum Het Prinsenhof, 31 juli en 2 augustus. Nog t/m 5 augustus. Het slotconcert wordt maandag herhaald in het Concertgebouw Amsterdam....

Zijn razendsnelle dubbelpizzicato, met top én nagel van twee vingers, is onnavolgbaar. Zijn 'leeuwerik' klimt loepzuiver tot zulke hoogten dat hij in het niets verdwijnt. En met zijn streek creëert hij een onontkoombare golfbeweging van spanning en ontspanning. Zigeunerviolist Roby Lakatos is zonder twijfel een van de grootste virtuozen ter wereld.

Hij stamt af van de vioollegende János Bihari (de 'Hongaarse Orpheus', van wie Brahms zijn Hongaarse melodieën zou hebben) en bespeelt een Guarneri del Gesù die hij van zijn grootvader erfde. In de jaren tachtig werden zijn optredens in een Brussels restaurant bezocht door vioolgrootheden als Yehudi Menuhin en Stéphane Grappelli, en sinds hij een cd opnam met Vadim Repin wordt hij ook gevolgd door het klassieke muziekpubliek. Twee jaar geleden gaf hij een drietal uitverkochte optredens in het Amsterdamse Concertgebouw.

Ook donderdag, bij het concert dat het Lakatos Ensemble voor het Delft Chamber Music Festival gaf op voorspraak van zakelijk leider Marianne Brinks, had het kamermuziekpubliek aan een paar maten genoeg om te horen wat voor vlees het in de kuip had. Het reageerde enthousiast op het uitstekende ensemble, dat flitsende ritmische en dynamische overgangen tot kunst heeft verheven.

Het Lakatos Ensemble, met enkel snaarinstrumenten (twee violen, cymbalom, gitaar, contrabas en piano), is een goed geoliede machine, met het comfort en de betrouwbaarheid van een Mercedes, maar ook wel iets van de geliktheid daarvan.

Het volgens het boekje afgewerkte programma, met eigen composities, volksmuziek en arrangementen van Django Reinhardt, Johann Strauss en Liszt, viel bijna volledig samen met de (live-!)cd uit 1999. Veel soli stonden blijkbaar noot voor noot vast, en ook de grapjes leken voorgekookt. De met zijn vingers knippende en met zijn strijkstok dirigerende Lakatos geeft zijn musici weinig ruimte om op het podium echt iets uit te proberen. Maar misschien willen ze dat ook helemaal niet.

Paradoxaal genoeg was er wat dat betreft dinsdagavond meer te beleven tijdens een 'gewoon' kamermuziekconcert, waar een aantal dertigers opvallend fris voor de dag kwam. De Duitse pianist Alexander Lonquich was ronduit sensationeel, niet alleen door zijn opwindende uitvoering van Schumanns Davidsbündlertänze, maar ook door de wakkerheid waarmee hij violiste Antje Weithaas en celliste Anne Gastinel door Schuberts Pianotrio in Bes, opus 99 voerde.

In Dvoráks zestig jaar jongere, maar eigenlijk klassiekere Pianokwartet in Es, opus 87 reageerden ook Weithaas, altviolist James Boyd, cellist Alexander Rudin en pianist Lars Vogt uitstekend op elkaar. Wel bleek dat de kwaliteit van de individuele musici in ad hoc samenstellingen geen garantie is voor één gezamenlijke ensembleklank.

Maar het festival van artistiek leider Isabelle van Keulen smeedt hechte banden tussen de jonge topmusici van Europa, niet alleen door ze in wisselende combinaties samen te laten spelen, maar ook door sociale activiteiten als het jaarlijkse boottochtje over de Vecht. Zondagavond wordt het festival afgesloten met Messiaens Quatuor pour la fin du temps en, traditiegetrouw, het Octet van Schubert.

Meer over