In de grote bochten is het oppassen

Het aantal verkeersdoden daalt onverminderd. Toch blijven ouderen kwetsbaar. Met name op de zware en snelle elektronische fietsen gaat het vaak mis.

WINTERSWIJK - 'Ik ben een gevaar op de weg met mijn elektrische fiets', zegt Hester Smits (77). Ze is donderdag naar Winterswijk gekomen, waar de Fietsersbond een dag voor elektrisch fietsen heeft georganiseerd. Samen met veertien andere ouderen krijgt Smits in het wijksteunpunt De Oosthoek voorlichting over e-bikes.


Die voorlichting is nodig. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor Statistiek bleek donderdag dat 67 procent van de verkeersdoden onder fietsers ouder is dan 65. Die oververtegenwoordiging bij dodelijke fietsongevallen komt volgens Veilig Verkeer Nederland doordat ouderen meer en langer fietsen.


Dat heeft deels te maken met de e-bikes, waarmee zij makkelijker een langere afstand afleggen: gemiddeld 30 kilometer per tocht. Dat is twee keer zo ver als zij met een normale fiets zouden afleggen. Daarom organiseert de Fietsersbond jaarlijks zo'n honderd e-biketrainingen voor ouderen.


In Winterswijk heeft de bond met kleurige pionnen een parcours uitgezet op het plein achter het wijksteunpunt. Onder begeleiding van drie fietsinstructeurs en twee EHBO'ers oefenen de ouderen met hun e-bike een grote bocht, een slalom en een noodstop.


Het tempo ligt opvallend hoog. Uit onderzoek van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) blijkt dat ouderen met een e-bike gemiddeld 5 kilometer per uur sneller rijden dan op een gewone fiets. 'Dat is met name in de bochten een probleem', zegt Peter van der Knaap, directeur van de SWOV. 'Omdat de fietsen een stuk zwaarder zijn dan normaal, is het moeilijk je evenwicht te bewaren wanneer je snel een bocht inrijdt. Ook raken veel ouderen uit balans bij het op- en afstappen.'


Dit probleem speelt ook bij Hester Smits (77), die op het punt staat het slalomparcours af te leggen. 'Gelukkig breek ik nooit wat, maar ik ben al vaak onder mijn elektrische fiets terecht gekomen. Ik moet dan wachten op voorbijgangers die mij weer overeind helpen. Mijn e-bike is zo zwaar dat ik hard moet rijden, anders val ik om. Ik zoef iedereen voorbij en ga eigenlijk te snel, want mijn gehoor is niet meer goed', zegt Smits lachend.


Samen met instructeur Henk Takens van de Fietsersbond stelt Smits haar zadel en stuur wat bij. Daarna maakt ze zich op voor een rondje op het plein. Al voor het begin van het parcours gaat ze rakelings langs een hek. Dan begint ze; eerst rechtdoor, dan een beetje wiebelig met een ruime bocht naar links, waarbij ze ook haar hand moet uitsteken. De slalom gaat goed, net als de noodstop aan het einde.


Takens vertelt: 'Grote bochten zijn moeilijk doordat veel ouderen hun hoofd slecht kunnen draaien. Eigenlijk is de e-bike niet veilig genoeg voor ouderen. Ze gebruiken ze toch, dus we kunnen ze maar beter bewust maken van de risico's. Een goede zadelhoogte en een zijspiegel doen vaak een hoop.'


Takens stelt het zadel van Smits nog wat bij. Dan stapt ze op. 'Doe je voeten maar vast op de trappers, ik hou je vast', zegt Takens als hij de fiets in balans houdt. 'Dit is wel eng hoor', zegt Smits terwijl ze heen en weer wiebelt. Dan krijgt ze een zetje, maakt een korte slinger en rijd een bijna voorbeeldig rondje. 'Veel beter zo.'

Waarom er minder verkeersdoden zijn

In 2013 vielen in Nederland 570 doden in het verkeer. Dat is een daling van 12 procent ten opzichte van 2012, toen er 650 mensen omkwamen. Daarmee zet de trend van de daling van het aantal verkeersdoden zich voort.


Volgens de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) is dat het gevolg van verbeteringen die de laatste tien jaar zijn doorgevoerd:


Werk- en woongebieden zijn beter van elkaar gescheiden. Verkeersdeelnemers weten zo beter wat ze kunnen verwachten op de weg.


De overgangen tussen wegen met verschillende snelheden zijn duidelijker gemaakt, zodat verkeersdeelnemers weten hoe hard ze mogen rijden.


Motorvoertuigen zijn vaker gescheiden van fietsers door de aanleg van afgebakende fietspaden.


Er zijn meer rotonden. Bij een ongeluk daarop botsen verkeersdeelnemers minder hard dan op een normaal kruispunt.


Veel bermen zijn verhard en vrijgemaakt van bomen.


Onnodige paaltjes zijn weggehaald van fietspaden.


Auto's zijn veiliger geworden, zodat de inzittenden bij ongelukken beter zijn beschermd. De volgende stap is ook fietsers beter te beschermen bij een aanrijding door een airbag op de voorruit.

Meer over