Reportagekoopzondag Almelo

In brandhaard Almelo gaat koopzondag gewoon door, maar klanten zijn schaars

Een oliebollenkraam op de Koornmarkt in het centrum van Almelo Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Een oliebollenkraam op de Koornmarkt in het centrum van AlmeloBeeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Buiten de Randstad ontpopt Twente zich plotseling als een coronabrandhaard. De roep om een striktere lockdown zwelt er aan. Maar in Almelo gaat de koopzondag gewoon door.

Damesmodezaak ’t Glashoes heeft welgeteld één klant gehad als de koopzondag in Almelo al twee uur onderweg is. ‘En die kocht enkel een riem’, sipt de verkoopster. Liever had ze de deuren vanmiddag dicht gehouden. ‘Maar dat kunnen we niet maken tegenover onze collega’s in de straat. Het is toch verwarrend? Rutte zegt: ga niet funshoppen en blijf zo veel mogelijk thuis. Wie gaat er dan nog op uit?’

Een druilerige zondag in een coronabrandhaard: voor de klandizie is het ‘bedroevend’, klinkt het vanuit de kraam van de Oliebollenkoning op de Koornmarkt. De Grotestraat is vanmiddag vooral een lege straat. Geen koopvolk, geen ambiance. Het overdekte terras van het gesloten ’t Wetshuys doet dienst als schuilplaats tijdens plensbuien. Een paraplu is op dit moment een nuttiger beschermingsmiddel dan een mondkapje.

En dat terwijl Twente sinds woensdag het risiconiveau ‘zeer ernstig’ heeft op het coronadashboard. Eén op de vijf Twentenaren die zich laat testen krijgt een positieve uitslag. De streek is een donkere vlek op de epidemiologische kaart van het RIVM, alsof het virus een enclave heeft ingenomen buiten al bezet gebied.

Alle leeftijdsgroepen

Een verklaring voor de plotselinge toename van het aantal besmettingen in Twente is niet te geven, zegt een woordvoerder van de regionale GGD. ‘Er is een enorme stijging, maar we zien geen patroon en er zijn weinig clusters. Het virus duikt overal en onder allerlei leeftijdsgroepen op.’ Opvallend is wel dat in Twente vooral het landelijk gebied getroffen wordt. Tubbergen is momenteel de gemeente met relatief gezien de meeste besmettingen van het land – ruim meer dan Amsterdam.

Maar, zoals Herman Finkers al zei: ‘Eén stoplicht springt op rood, een ander weer op groen: in Almelo is altijd wat te doen.’ De koopzondag gaat er – net als in Oldenzaal – gewoon door. In boekhandel Bij de Aa heeft eigenaar Israa Abdullatif alle tijd. Zaterdag was het nog gezellig druk, zegt ze. En klanten houden zich goed aan de voorschriften. ‘Ik denk dat regen de beste maatregel tegen corona is.’

Cafetaria De Muur schept wat puntzakken vol. Maar opvallend veel winkeliers hebben uitgebreid tijd om te stofzuigen. ‘De etalage hebben we eerder deze week al opnieuw ingericht’, verzucht de verkoopster van ’t Glashoes. ‘Als het zo rustig blijft, gaan we gewoon om drie uur dicht. Dit kost alleen maar geld. Het zou beter zijn een lijn te trekken met ondernemers en de gemeente.’

Tegen de regels is de koopzondag niet, een beetje opmerkelijk wel. Burgemeester van Almelo Arjen Gerritsen (VVD) riep als voorzitter van de Veiligheidsregio donderdag namelijk nog op tot een ‘totale lockdown’ van Twente. Later zwakte hij dat weliswaar af, naar een ‘strengere lockdown’. Maar een pleidooi voor striktere maatregelen zal vanuit Twentse hoek maandagavond klinken tijdens het landelijke Veiligheidsberaad.

null Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Tijd voor actie

‘We zien dat er nog een heleboel zaken mogelijk zijn, dat het sociale en economische leven nog steeds heel mobiel is. Dat is niet goed’, zei Gerritsen donderdag tegen RTV Oost. En: ‘Als we de balans tussen gezondheidszorg en economische zorg willen behouden, dan is het nu echt tijd voor actie.’ Waarom dan drie dagen later wel een koopzondag in eigen gemeente? Een woordvoerder zegt dat Almelo de ‘landelijke richtlijnen’ volgt. Haar collega in Oldenzaal voert als argument aan dat het beter is het winkelend publiek over zeven dagen uit te spreiden.

In Borne werd wél besloten de geplande Halloween-koopzondag af te blazen. Dus geen zingende pompoenen en Happy Hardcore Draaiorgel. Het besluit werd uiteindelijk door de plaatselijke ondernemers zelf genomen, zegt dorpsmanager Ruben Baartman. ‘Unaniem.’

De oproep van de Veiligheidsregio was een aansporing, reacties van de lokale bevolking op de aankondiging van de koopzondag op een lokale nieuwswebsite Borne Bloeit deden de rest. Die waren bepaald niet mals. ‘Het lijkt inderdaad dat zondag griezelig gaat worden en dat de horror er zonder meer zal zijn’, schreef Jan Morsink onder het bericht. ‘Tot wie richt ik me met het verzoek om met het oog op ons aller gezondheid dit ‘festijn’ niet door te laten gaan?!’

Baartman heeft er gemengde gevoelens bij. Ondernemers hebben al een zwaar jaar, en ook hij wijst op het spreidingsargument. ‘Maar als je eigen inwoners het niet zien zitten, moet je het niet willen.’ Vingerwijzen naar andere plaatsen die hun koopzondag wel door laten gaan, wil hij niet. ‘Iedereen maakt zijn eigen afweging. Maar wij willen het niet op ons geweten hebben dat Borne straks een brandhaard wordt.’

De kruising van de Grotestraat en de Kerkstraat in het centrum van Almelo. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
De kruising van de Grotestraat en de Kerkstraat in het centrum van Almelo.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Duitse kant

Vingerwijzen gebeurde wel vanaf de andere kant van de grens. Daar kampt het Duitse Gronau ook met een opleving van het virus. ‘Ik zie het risicogebied vooral auf der anderen Seite, in Nederland’, zei burgemeester Rainer Doetkotte tegen de Westfälische Nachrichten. Hij verzocht Nederlanders hun boodschappen voorlopig in eigen land te doen.

De enkelingen die zich zondag in het centrum van Almelo wagen, tellen hun zegeningen. ‘Je kunt wel 15 meter afstand houden’, zegt een vrouw die met haar twee volwassen dochters net de enige klant in een kledingzaak was. ‘Ik heb het hier zelden zo rustig gezien.’

Minder besmettingen in het Noorden

Anders dan tijdens de eerste golf liep ook in Noord-Nederland dit najaar het aantal coronabesmettingen snel op. Maar in tegenstelling tot de stijging in Twente en de Randstad nam het aantal nieuwe positieve tests in het noorden afgelopen week alweer af. De R-waarde (het aan personen dat een besmet persoon gemiddeld infecteert) is hiermee in Noord-Nederland met 0,9 onder de kritieke grens van 1 gedoken, ten opzichte van 1,2 voor de rest van het land.

Meer over