Illegalen Lampedusa lijken verdwenen

Volgens premier Berlusconi is elke Afrikaanse vluchteling op Lampedusa vrij om een pilsje te drinken. Waarom ziet niemand ze dan meer op straat?...

Van onze correspondent Eric Arends

LAMPEDUSA Waar zijn de immigranten? Gezien de gebeurtenissen van afgelopen weekeinde is dat de grote vraag op Lampedusa. Honderden Afrikanen verlieten zaterdagochtend onaangekondigd het overvolle opvangcentrum op het Zuid-Italiaanse eilandje. Zij mengden zich onder de autochtone Lampedusanen om te demonstreren tegen de regering-Berlusconi, die de immigranten wil weghouden van het Italiaanse vasteland. Nu lijken ze spoorloos verdwenen.

Inwoners van Lampedusa wisten zaterdag niet wat hun overkwam; de Italiaanse media spraken van ‘een uitbraak’ uit het centrum. ‘Het waren er zo veel, het leek wel of we hier plotseling allemaal Arabieren waren geworden’, zegt een inwoonster.

Maar volgens premier Berlusconi is er op Lampedusa niets bijzonders aan de hand. ‘Het opvangcentrum is toch geen gevangenis’, reageerde hij vanaf Sardinië. ‘De immigranten zijn vrij om een biertje te gaan drinken. Ze kunnen toch niet van het eiland af.’

Dus waar zijn de immigranten? Waar drinken zij hun pilsje? Gezien de beroerde omstandigheden in het opvangcentrum – dat hooguit plaats biedt aan 800 personen, maar waar 1.300 immigranten verblijven – lijkt de kans klein dat het hun eigen keus is daar te blijven.

‘Berlusconi jokt’, antwoordt elke Lampedusaan die de vraag krijgt voorgelegd. ‘Zij zitten daar opgesloten’, zegt schipper Calogero De Rubeis op het plein bij het gemeentehuis, dat vol hangt met spandoeken tegen de regering. ‘Wij hebben de Afrikanen er zaterdag van overtuigd dat het beter was weer terug te gaan naar het centrum, want ze hebben er niets aan om zomaar een beetje rond te zwerven. Maar ze mogen echt niet naar buiten wanneer ze willen.’

Op de zwaar gehavende weg naar het opvangcentrum verspert een arrestatiebus van de politie al ver voor de ingang de weg. Er mogen alleen personen door die toestemming hebben gekregen van de prefectuur van Agrigento op Sicilië, zegt een van de politieagenten. Maar die permissie blijkt deze dagen niets meer waard. ‘Ik weet niet of het nu wel kan’, zegt de secretaris van de prefect telefonisch vanuit Agrigento. ‘Weet u wel wat daar op Lampedusa aan de hand is? Het is een puinhoop.’

Geen enkele journalist krijgt toestemming om het centrum te bezoeken, meldt de prefectuur. Officieel geldt als reden dat ‘er te veel aanvragen’ zijn. De Lampedusanen weten beter. ‘Ze willen niet dat jullie zien wat zich daarbinnen afspeelt’, zegt Angelo Costanzo, medewerker van de maritieme milieudienst. Er gaan de wildste verhalen. Politieagenten en carabinieri zouden migranten schokken toedienen en hen mishandelen met knuppels om de orde te handhaven.

‘Ik heb zaterdag met eigen ogen een Tunesiër gezien met een arm vol blauwe plekken’, zegt zeebonk De Rubeis. ‘Hij was naar eigen zeggen geslagen, omdat hij nog wat macaroni had gevraagd.’ De visser Francesco Liciardi zag iemand ‘die twee voortanden miste’ en ‘gezwollen, bebloede lippen’ had.

Milieumedewerker Costanzo zegt geregeld in het centrum te zijn geweest ‘om mensen te helpen’. Hij weet zeker: ‘Het is daar een Lager. De ene dag geven ze je een voorgerecht, een hoofdgerecht, een dessert en koffie. Maar de andere dag bestaat het beleid weer uit slaan en schoppen.’

Prefect Mario Morcone heeft de aantijgingen ontkend en gezegd dat de autoriteiten de rechten van de migranten respecteren. Maar het is amper te verifiëren bij onafhankelijke waarnemers. De medische hulporganisatie Artsen zonder Grenzen, die tot enkele weken geleden toegang had tot het centrum, is vertrokken; de regering-Berlusconi wilde, zonder opgaaf van reden, de werkvergunning niet verlengen. De VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR heeft de toestand ‘verwarrend’ genoemd.

Lampedusa is intussen vergeven van de politieagenten, carabinieri en mobiele eenheid. Zij moeten de boze autochtone bevolking in toom houden en de laatste voortvluchtige immigranten zoeken. Maandagavond houdt de politie drie jonge Noord-Afrikanen vast op een afgelegen plek bij de oude haven. De agenten verbieden ieder gesprek. ‘Ze zijn illegaal, en moeten terug naar het centrum.’ Had de premier dan niet gezegd dat de immigranten mogen gaan waar ze willen? Een van de dienders begint schamper te lachen: ‘Bespreek dat maar fijn met Berlusconi.’

Meer over