Illegaal snacken in Winnie's container

Dat Winnie Madikizela-Mandela in vele opzichten een ondernemend mens is, moge algemeen bekend zijn. Maar dat de ex-vrouw van Nelson Mandela tegenwoordig ook een snackbar beheert, weten nog weinigen....

Siyaya ('We komen eraan') heet de uitspanning, die is gevestigd in een reeks voormalige scheepscontainers, op de hoek tegenover het oude huis van Winnie en Nelson in de wijk Orlando West, Soweto, Johannesburg. '24 hour High Class Restaurant', werft een groot reclamebord op de stoep. Winnie is nooit zo'n bescheiden type geweest.

De stew van schapenvlees met rijst, pompoen en koolsla die rond het middaguur vanachter de tralies van het snackloket wordt aangereikt, is voortreffelijk gekruid en bovendien zeer vriendelijk geprijsd: dertien rand (vier gulden). Erg verrassend is de menukaart verder niet. De bekende vaste nummers als een hele of halve kip, grote en kleine vis, Russians - worst van fijngemalen grondvlees, nog een slag erger dan de Hollandse frikadel - patat en pap van maïsmeel. Geen broodje Amandla of een Nelson-burger.

Behalve de snackbar heeft Winnie in de containers ook een loket waar kaartjes voor de nationale loterij worden verkocht, een vrieskist vol Magnums en een levensmiddelenwinkeltje ondergebracht. Om de hoek gaat het verder met een overdekt terras waar aan charmant gedekte tafeltjes iets luxer gegeten kan worden: een warm buffet voor dertig rand, nog geen tientje. Het terras blijft rond lunchtijd overigens akelig leeg, dit in tegenstelling tot de goed bezochte snackcontainer.

En er is meer op komst. Werklieden zijn druk bezig met de bouw van een koffieshop, tussen de snackbar en het buffet-terras. Die is gericht op toeristen die het oude Mandela-huis aan de overkant aandoen, als onderdeel van de township-tour die dagelijks een bescheiden stroom busjes met buitenlanders naar de township Soweto lokt.

Winnie zou Winnie niet zijn als er niet enige controverse rond haar negotie hangt. Volgens de laatste zondagseditie van de Sowetan, de grootste zwarte krant van Zuid-Afrika, heeft ze geen bouwvergunning voor de koffiezaak. De gemeente heeft tot dusverre niet ingegrepen, naar verluidt omdat ze nog steeds een invloedrijke vrouw is. Wel heeft de gemeente volgens de krant tot dusverre kunnen voorkomen dat er alcohol geschonken wordt.

Behalve horeca-eigenaar is Madikizela-Mandela voorzitter van de ANC-vrouwenliga en parlementslid. Ze wordt overigens zelden in het Zuid-Afrikaanse parlement gesignaleerd.

De liefhebbers van Winnie kunnen zich binnenkort verheugen op een boek over haar roerige bestaan. De in Johannesburg gevestigde Nederlandse journalist Bart Luirink is samen met de Zuid-Afrikaan Piers Pigou, voormalig hoofdonderzoeker van de Waarheidscommissie, bezig met een levensloop van het fenomeen.

Het boek zal een uitgebreide reconstructie geven van een van de donkerste perioden uit haar leven: de betrokkenheid, in 1988, van Winnie en haar lijfwachten bij de moord op enkele jongeren uit Soweto die zij ervan verdachten verraders te zijn. De auteurs streven ernaar het boek in de loop van dit jaar tegelijkertijd in Zuid-Afrika en Nederland te laten verschijnen. Winnie heeft geweigerd aan de totstandkoming ervan mee te werken.

Meer over