Nieuws

Ikea Frankrijk bespioneerde werknemers, onder andere via database politie: boete 1 miljoen

Ikea heeft dinsdag een boete van 1 miljoen euro gekregen. De Zweedse meubelgigant werd door een Franse rechtbank schuldig bevonden aan het jarenlang bespioneren van zijn eigen medewerkers en sollicitanten. Een oud-topman kreeg een voorwaardelijke celstraf van twee jaar.

Een Ikea-vestiging in de omgeving van Parijs. Beeld AP
Een Ikea-vestiging in de omgeving van Parijs.Beeld AP

De zaak kwam in 2012 aan het rollen, toen het satirische weekblad Le Canard enchaîné, ook bekend om zijn onderzoeksjournalistiek, e-mails tussen het Ikea-hoofdkantoor in Parijs en een beveiligingsbedrijf publiceerde. Daaruit bleek dat Ikea toegang probeerde te krijgen tot een database van de politie met vertrouwelijke informatie. Ook zou Ikea de bankgegevens van zijn werknemers hebben ingezien en nepmedewerkers rapporten over hen hebben laten opstellen.

Volgens werknemersorganisaties gebruikte Ikea de informatie in sommige gevallen om vakbondsleiders aan te vallen. Ook zou het bedrijf de onrechtmatig verkregen informatie hebben ingezet in geschillen met ontevreden klanten.

De Parijse rechters stelden dinsdag vast dat Ikea inderdaad spionagetechnieken had ingezet om onruststokers binnen de eigen gelederen te beteugelen. De meubelreus werd veroordeeld voor het ontvangen van persoonlijke gegevens die met frauduleuze middelen waren verkregen. Naast een boete van 1 miljoen euro moet het ongeveer 100 duizend euro aan schadevergoedingen betalen.

Tevreden

De aantijgingen hadden betrekking op de periode tussen 2009 en 2012, al begonnen de praktijken volgens de aanklagers al direct na de millenniumwisseling. Zij hadden aangedrongen op een boete van 2 miljoen euro. Desalniettemin toonden de Franse vakbond CGT en verschillende personen die compensatie zochten zich tevreden over de lager uitgevallen straf. ‘Hier is vooral de symboliek belangrijk’, liet een advocaat weten.

Volgens de officier van justitie stond in deze zaak ‘de bescherming van ons privéleven in relatie tot de bedreiging van massale surveillance’ op het spel. Het Zweedse bedrijf heeft altijd ontkend dat het spionagesysteem wijdverbreid werd ingezet. Van die aanklacht – het systematisch schenden van persoonlijke gegevens – werd Ikea dinsdag vrijgesproken.

Voormalige directeur Jean-Louis Baillot van Ikea Frankrijk kreeg een voorwaardelijke gevangenisstraf van twee jaar opgelegd. Daarnaast legden de rechters hem een ​​boete op van 50 duizend euro voor het opslaan van persoonsgegevens van zijn personeel.

Managers

In totaal stonden in het proces vijftien personen terecht. De Belgische Stefan Vanoverbeke, die Ikea Frankrijk van 2010 tot 2015 leidde en nog steeds binnen het bedrijf een leidinggevende functie bekleedt, werd van alle aanklachten vrijgesproken. Hetzelfde gebeurde bij een politieagent. Andere sancties varieerden van boetes tot voorwaardelijke gevangenisstraffen.

De Zweedse meubelketen zette eerder al stappen om van de surveillancetactieken af te komen. Zo ontsloeg het concern verschillende managers. Naar aanleiding van de uitspraak gaat Ikea na of meer maatregelen nodig zijn. ‘Ikea Frankrijk heeft de praktijken sterk veroordeeld, excuses aangeboden en een groot actieplan geïmplementeerd om te voorkomen dat dit opnieuw gebeurt’, luidt de verklaring.

Frankrijk is voor Ikea na Duitsland en de Verenigde Staten de grootste markt en heeft alleen al in dat land ongeveer tienduizend mensen in dienst. Het bedrijf werkt via een franchisesysteem.