'Ik zou wel weer een tunnel willen'

F16's scheren over het Egyptische grensgebied met Gaza. Smokkelaar Rifaat is zijn tunnel kwijt. Weggebombardeerd...

RAFAH De ontploffingen aan de Palestijnse kant van de grens zijn luid te horen in de Egyptische grensplaats Rafah. Rookpluimen stijgen even verder op boven de Gazastrook waar de gevechten tussen Israël en Hamas volop doorgaan vrijdag.

De bevolking van Rafah kijkt al niet meer op van het geluid dat klinkt als een grasmaaier in de lucht, een onbemand Israëlisch vliegtuig. Maar als dichtbij een F-16 straaljager overkomt, krimpt Rifaat ineen. ‘Sinds dat bombardement ben ik er een beetje gevoelig voor.’

Rifaat, niet zijn echte naam, vertelt dat hij tot twee weken geleden de trotse mede-eigenaar was van een van de honderden smokkeltunnels die vanuit Rafah naar de Gazastrook lopen. De ondergrondse routes worden al jaren gebruikt door de Palestijnen om de grenswachten te omzeilen, of het nu de Israëliërs waren of later de eigen Palestijnse Autoriteit.

Maar sinds de overname van Gaza door Hamas in 2007 worden de tunnels gebruikt om de blokkade van het gebied te breken. En het voorkomen van die smokkel, of het nu gaat om goederen of wapens, is een van de knelpunten bij het totstandkomen van een nieuw staakt-het-vuren.

Het uitschakelen van de tunnels is een van de doelen van de Israëlische operatie en de grens bij Rafah wordt dan ook regelmatig gebombardeerd. ‘Het was de eerste dag van de aanval en ik verwachtte het niet’, zegt Rifaat. ‘Ik stond de goederen door te geven aan het begin van de tunnel, want ik ga er nooit in, toen er midden op de grens een enorme bom viel.’

De tunnel van Rifaat die slechts vijf maanden eerder door de Palestijnen vanuit Gaza was gegraven, werd vernietigd en ook een andere die er vlak naast liep, zegt hij.

De tunnel lag op zijn land vlak aan de grens. Het huis werd deels beschadigd en Rifaat, zijn vrouw en hun twee kleine kinderen wonen nu bij familie verder van de grens vandaan. De autoriteiten hebben iedereen in een strook van 200 meter van de grens opdracht gegeven hun huis te evacueren.

Rifaat zegt dat er door zijn tunnel geen wapens werden gesmokkeld: ‘Dat gebeurt alleen door Hamas.’ Die fundamentalistische beweging die de macht heeft in Gaza zou aan de Palestijnse kant nauw toezicht houden op wat er de strook binnenkomt.

Voor Rafah was de tunnelhandel zeer welkom. De Palestijnen betaalden veel geld voor goederen die in Gaza schaars waren. Rifaat vertelt hoe een fles butagas die in Egypte voor nog geen dollar gevuld werd voor 100 dollar werd verkocht.

‘Als ik de kans krijg, dan wil ik weer een tunnel’, zegt hij. Vooral sinds de blokkade van Gaza is het in Rafah droef gesteld met de economie, daar brachten de tunnels verbetering in. ‘Het één is een alternatief voor het ander’, zegt Rifaat. Hij zegt dat de regering altijd de tunnels oogluikend heeft toegelaten. De blokkade van Gaza, de smokkel en het afvuren van raketten door Hamas, staan centraal bij de onderhandelingen over een Egyptisch plan voor een staakt-het-vuren. In de vertrekhal van de grensovergang springen bij Mohammed Osman, een arts die op de intensive-care-afdeling werkt van een ziekenhuis in Cairo, de tranen in de ogen. Hij heeft samen met een groep van 28 andere Arabische artsen eindelijk toestemming gekregen om de Gazastrook binnen te gaan.

Zijn groep heeft een week aan de grens gewacht en werd iedere dag teruggestuurd. In Rafah wordt ook met de Palestijnen meegeleefd, veel mensen hebben familie aan de andere kant. ‘Mijn oom en mijn neven zijn daar’, zegt een jongen die het vrijdaggebed bijwoont. ‘Als ik de kans kreeg, zou ik gaan vechten.’

De sjeik van de moskee laat in zijn vrijdagtoespraak de woede onder de bevolking doorklinken. ‘Oh God, laat de joden ooit zelf zulke pijn voelen.’

Meer over