'Ik zit daar niet met een opgeheven vingertje'

Nelleke van der Krogt presenteert voor het negende seizoen Tussen Kunst en Kitsch. Onlangs verscheen haar eerste boek, Straffe zijwind.

Ana van Es

'Ik zeg wel eens: haal die nullen weg van zo'n schilderij. Het gaat helemaal niet over geld. Daarmee doe je dit programma tekort. Ik wil dat mensen zien hoe mooi zo'n voorwerp of schilderij eigenlijk is. En dan kan het ook minder duur zijn.'


Liever niet vragen naar het duurste voorwerp dat ooit in Tussen Kunst en Kitsch is gepresenteerd, verzoekt de AVRO-woordvoerder bij het afspreken van het interview. 'Dat vindt Nelleke niet leuk.' Even later komt de AVRO zelf met een persbericht: 'Duurste vondst ooit bij Tussen Kunst en Kitsch.' Het gaat om een schilderij van Joost van Geel, een leerling van de 17de-eeuwse kunstenaar Gabriel Metsu, met een waarde van meer dan 100 duizend euro.


Presentatrice en samensteller Nelleke van der Krogt (62) schikt zich in het spektakel. 'Ik heb de AVRO beloofd dat ik meewerk. Dit was trouwens een heel mooi schilderij. De taxateur, John Hoogsteeder, zag meteen: dit is helemaal goed. Hij heeft de eigenaren gevraagd of hij het mocht meenemen voor nader onderzoek. Dat vind ik mooi, dat via ons programma zo'n onbekend werk is ontdekt.'


Wat is er veranderd in acht jaar Tussen Kunst en Kitsch?


'In de afgelopen jaren hebben we een breder kijkerspubliek getrokken. Daar ben ik trots op. Zo worden mensen die normaal niet met kunst in aanraking komen, toch geconfronteerd met mooie dingen.'


'Het moet niet te highbrow worden. Tussen Kunst en Kitsch is voor bezoekers een dagje uit. Ik wil dat ze met een goed gevoel naar huis gaan. Momenten waarin ik mensen onbewust voor schut zet, die haal ik er altijd uit. Je moet in zo'n programma niet superieur willen doen.'


U wilt kijkers een beetje opvoeden?


'Nou, ik zit daar niet met een opgeheven vingertje. Ik wil ook niet teveel jaartallen, dat zijn zapmomenten. Maar mensen hebben soms het gevoel dat je bij het zien van kunst niet meer mag ademen. Daar wil ik vanaf. Het zijn ook onze belastingcenten, dat heb ik heel sterk in me. Komt ook door mijn eigen jeugd.'


Thuis was er weinig kunst?


'Ik kom uit een Zeeuws arbeidersgezin. Toen ik toelatingsexamen had gedaan voor het conservatorium, zei mijn vader: wegwezen, het huis uit. Ik kon nog net mijn spullen pakken. Ik was al negentien. Dan ging je niet meer naar school, dan moest je werken, trouwen en kinderen krijgen.'


'Toen ik mijn eerste radioprogramma had, van zeven tot acht op zaterdagmorgen, luisterde mijn moeder niet. Op zaterdag moet ik voor achten bij de bakker zijn, anders is het te druk, zei ze. Later vroeg ze of ik ook nog betaald kreeg voor die onzin. Thuis werkten ze hard voor hun geld, dit stond ver van ze af.'


U had wel culturele interesse.


'In mijn puberteit had ik veel vrienden die op de kunstacademie of het conservatorium zaten. Zo kwam ik daarmee in aanraking. Een vriendinnetje thuis had een plaat van het vioolconcert van Max Bruch. Ik was heel blij dat ze hem wilde ruilen voor mijn plaat van Cliff Richard.'


Tussen Kunst en Kitsch is nu wel erg een blank middenklasseprogramma.


'Ik wil heel graag dat er meer Surinamers, Turken en Marokkanen naar de uitzending komen. Het afgelopen seizoen kwam dat schoorvoetend op gang. Dat vind ik heel belangrijk. Zeker nu de ideeën van Wilders een plaats krijgen waar ik niet achter sta. We zijn van de publieke omroep, het is onze taak om tegenkleur te geven.'


De AVRO gaat verhuizen en bezuinigen. Wat vindt u daarvan?


'Ik zit er al zo lang. Ik heb zes directeuren meegemaakt, misschien ook zeven. Elke keer ging de bezem er doorheen, er werden mensen wegbezuinigd. Maar uiteindelijk ben ik toch hoopvol. Het bedrijf is als een dekbed dat opgeschud moet worden.'


'Sinds 1985 ben ik onafgebroken op televisie. Ik ben twee keer vreemdgegaan, voor de NOS en de TROS. Daar presenteerde ik een middagprogramma over huis-, tuin en keukenzaken. Moest ik een mening hebben over beschilderde eieren. Doodongelukkig werd ik daar, ik ben halverwege het seizoen vertrokken. Bij de TROS was ik daarna persona non grata. Dus ik kwam altijd terug bij de AVRO.'


Deze maand publiceerde u een bundel columns die eerder in de Avrobode verschenen, Straffe zijwind. Hoe kwam dat tot stand?.


'Twee uitgevers hadden me eerder gevraagd om een biografie te schrijven. Dat ga ik niet zelf doen. Hier aarzelde ik ook over, tot ze vertelden dat er tekeningen van Joep Bertrams bij zouden komen. Heb je ze gezien? Prachtige tekeningen.'


In één column schrijft u over een klein meisje dat een glas water haalt voor haar net overleden moeder.


'Dat is gebaseerd op het overlijden van mijn eigen moeder. Alle verhaaltjes zijn sterk autobiografisch. Ik herinner me dat ik aan het bed van mijn moeder zat terwijl zij dit leven verliet, en dat ik folders van de postbezorger door de tuin zag dwarrelen. Dat vergeet ik niet meer. Ik was geen kind meer toen mijn moeder stierf, maar ik denk dat je alleen als kind afscheid kunt nemen van je moeder.'


Is het lastig om zo persoonlijk te schrijven terwijl u een bekende Nederlander bent?


'Ik wil wel dingen van mezelf laten zien, maar ik aarzel nog erg over de vorm. Ik ga me niet bloot tonen, er moet een laagje overheen. De uitgever wil een tweede boek, al lijkt het me beter om eerst dit te verkopen.'


U bent nu 62. Binnen nu en drie jaar een eigen talkshow?


'Nee, daar moet ik niet aan denken. Ik doe Tussen Kunst en Kitsch gewoon nog twee jaar¿ O jee, ik reken al vanaf januari. Luister, als ik een jaar langer moet blijven om een opvolger te zoeken, dan doe ik dat.'


Over drie jaar zien we geen Nelleke van der Krogt meer op televisie?


'Dat is me hier in Hilversum ook gevraagd. Nee, wat mij betreft ben ik niet beschikbaar. Kleine projecten wil ik misschien wel doen. Maar ik ga me niet meer verbinden aan zo'n groot programma. Ik mis de ambitie. Misschien is het ook de leeftijd.'


Wat ga u dan doen?


'Gewoon met pensioen. Dat lijkt me fijn. Theater wil ik nog wel. Als ze me daarvoor vragen, dan doe ik het direct. Weet je wat het mooie is? Iemand kan op het toneel schitteren, zich afschminken en daarna anoniem in de tram verdwijnen.'


'Ik word nu voortdurend getaxeerd: wat draagt ze voor jas, hoe ziet ze er uit. Die bekendheid maakt me schuw, dat zou ik graag kwijt willen. André van Duin gaf eens als tip: geen oogcontact maken. Maar zo ben ik helemaal niet.'


CV Nelleke van der Krogt

1948


Op 29 januari geboren in Middelburg


Groeit op in Kloetinge


1967


Begint zangopleiding aan het conservatorium in Tilburg


1979


Begint als muziekproducer, tekstschrijver en presentator bij AVRO-radio


1985


Televisiedebuut in de AVRO-talkshow Praatpark


1991-2002


Presentatrice, samensteller en eindredacteur van Opsporing verzocht


2001-2003


Speelt in de Vaginamonologen.


2002-heden


Presentatrice en samensteller van Tussen Kunst en Kitsch


2007


Doet mee aan het SBS 6-programma So You Wanna Be a Pop Star


2009


Speelt in de Afscheidsmonologen


2010


Publiceert Straffe zijwind, bundel met columns die eerder verschenen in de Avrobode


Meer over