RECONSTRUCTIE

'Ik voelde een enorme klap, mijn lichaam verstijfde'

Als een auto veel te hard langsrijdt, gaat het mis. Twee auto's knallen op elkaar; een vliegt door de lucht en belandt op zijn kop op het wegdek.

De A2 bij Culemborg, 6 juni 2016. Beeld Pancras Pouw
De A2 bij Culemborg, 6 juni 2016.Beeld Pancras Pouw

Het snelwegongeval waar Eliane Gerrits bij betrokken raakte, kwam later zo in het nieuws: 'De A2 bij Culemborg is maandagmiddag een paar uur afgesloten geweest na een ongeval waarbij vijf auto's betrokken waren. De weg werd rond 16.15 uur weer vrijgegeven. Vier gewonden zijn naar het ziekenhuis gebracht.'

Zelf omschrijft ze het ongeval als volgt: 'Alles is gewoon, het is niet abnormaal druk op de weg. En dan opeens, uit het niets, is alles anders. Absurd eigenlijk.'

Sculpturen

Eliane, een 56-jarige illustrator uit Amsterdam, is die 6de juni samen met haar 27-jarige dochter Piffin, beeldhouwer, op weg naar huis. Ze hebben in Gouda sculpturen van Piffin opgehaald die daar tentoongesteld waren. Daarna hebben ze in Den Bosch geluncht en op de oude school van Piffin nog wat spullen opgehaald.

Het is een mooie, zonnige dag. De zwarte Hyundai waarin ze rijden, ruikt nieuw. Er staat nog geen 800 kilometer op de teller. Eliane heeft de huurauto - ze bezit zelf geen auto - die ochtend opgehaald bij een verhuurbedrijf om de hoek.

Eliane en Piffin rijden op de middelste van vijf rijstroken, als uit het niets op de linkerbaan een auto met grote snelheid langsracet. Die gaat wel 180 kilometer per uur, denkt Eliane.

Hogere snelheid: meer kans op doden

De kans dat er doden vallen bij een groot ongeval op de snelweg neemt toe naarmate de maximumsnelheid hoger is. Op 130-km-wegen vielen één of meer dodelijke slachtoffers in 10,4 procent van de ongelukken met lichamelijk letsel in 2015. Dat was 7,5 procent op wegen met een maximumsnelheid van 120. Op 100-km-wegen liep slechts 1,7 procent fataal af. Lees hier het nieuwsbericht.

Meeste gevaar op de weg komt van jonge mannen

De oorzaken van ongelukken zijn talrijk, van een heftige regenbui tot whatsappen aan het stuur. Toch zijn er patronen te ontwaren in de gegevens. Lees hier de analyse.

Explosie

Of de langsrazende auto de katalysator vormt van het ongeval, is niet duidelijk. Op dit tijdstip is de maximumsnelheid 120. Maar meteen nadat de snelheidsduivel is gepasseerd, botsen twee auto's op elkaar. Eliane ziet 'een explosie' van glas en trapt op de rem. 'Er is iets mis, er is iets mis', roept ze tegen Piffin. Als die opkijkt, ziet ze door de voorruit hoe een auto door de lucht vliegt en op zijn kop op het wegdek belandt.

Van de eerste linie achteropkomende auto's weten alle bestuurders op tijd te remmen. Ook Eliane komt ruim voor de twee gebotste auto's tot stilstand. Vrijwel meteen zet ze haar alarmlichten aan. Maar in de tweede linie gaat het mis. Terwijl Eliane links en rechts kijkt of ze de twee autowrakken kan passeren, botst een achteropkomende automobilist achterop de Hyundai.

'Ik voelde een enorme klap, mijn lichaam verstijfde helemaal. Ik kon even niet ademen of iets uitbrengen', zegt Piffin. 'Toen begon de auto om zijn as te draaien en schreeuwde ik het uit.'

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant

Zwaardere ongevallen op snellere trajecten

Bekijk de plekken van de 2.615 ernstige ongelukken in Nederland op volkskrant.nl/kijkverder.

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant

Vangrail

Tollend schiet de auto vooruit, terwijl Eliane en Piffin door hun gordels diep in hun stoel worden gedrukt. Seconden later komen ze tegen een andere auto en de vangrail tot stilstand.

Dan dringt het tot Piffin door dat ze haar moeder niet heeft horen schreeuwen. Ze kijkt opzij en ziet het hoofd van Eliane naar beneden hangen. Haar gezicht en kleren zitten onder het bloed. 'Mam zeg eens wat!', roept ze.

De stilte die volgt, wordt verbroken als een vrouw het portier opent. Ze stelt zichzelf voor als huisarts en vraagt hoe het met Piffin is. Die heeft niets. Dan richt ze zich tot Eliane. 'Mevrouw, weet u welk jaar het is?'

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant

Brancard

Eliane beweegt haar hoofd. Langzaam komt ze weer bij bewustzijn. 'Welk jaar het is? Dat is een goede vraag', zegt ze.

De huisarts wordt afgelost door hulpverleners in oranje hesjes. Eliane wordt op een brancard gestabiliseerd. Terwijl Piffin naar de ambulance loopt, overziet ze het slagveld. Haar sculpturen liggen verspreid over het wegdek. In de auto die hen heeft aangereden zijn twee witte airbags bezaaid met aardappelen. Aan de andere kant van de vangrail begint een kijkersfile te ontstaan.

Eliane kan zich van de tijd tussen de aanrijding en de aankomst in het ziekenhuis maar weinig herinneren. Gek genoeg weet ze wel nog heel goed hoe oncomfortabel de brancard was. Ze was niet in paniek, zegt ze achteraf. 'Ik dacht: oké, dit is dan maar zo. Maar ik was natuurlijk compleet waus.'

Gescheurde wenkbrauw

In het ziekenhuis blijken de verwondingen mee te vallen. Door de klap tegen het zijraam is haar wenkbrauw gescheurd, dat verklaart de grote hoeveelheid bloed. Haar rug en nek mankeren niets. Wel is haar linker sleutelbeen gebroken. Daaraan wordt ze later geopereerd.

De dagen na het ongeval hebben moeder en dochter vreselijke spierpijn door het hele lijf. De linkerkant van Elianes hoofd voelt 'alsof iemand er met een honkbalknuppel tegenaan heeft geslagen'. Na een paar dagen is de meeste pijn weggetrokken. Wat overblijft, is praktisch ongemak. Zo moet Piffin de eerste dagen helpen bij het douchen en aankleden. Ook kan ze minder opdrachten aannemen. De gederfde inkomsten gaat ze via een letselschadeadvocaat verhalen op de achterop komende bestuurder.

Wat tot dit ongeval leidde, blijft onduidelijk. De bestuurder die de eerste botsing veroorzaakte, verklaarde tegen de politie dat hij een black-out had. De automobilist die Eliane aanreed, probeerde nog contact op te nemen, maar daar had ze geen behoefte aan. 'Dat je met zulke snelheden niet oplet, vind ik ongelofelijk. Je moet gewoon uit je doppen kijken.'

Meer over