'Ik hoorde ze in de toiletten klagen over mijn film'

Lee Chang-dong..

Amsterdam ‘Een art film?’ Tegen het eind van het gesprek fronst de Zuid-Koreaanse regisseur Lee Chang-dong kort zijn wenkbrauwen als de interviewer zijn film in een bijzin categoriseert als kunstzinnige film. ‘Ik maak geen kunst. Secret Sunshine is gemaakt voor een groot publiek. In Korea zijn meer dan een miljoen mensen komen kijken.’

Toch maakt Lee – die in 2002 de veel bekroonde film Oasis maakte en vervolgens anderhalf jaar minsister van cultuur en toerisme was – het zijn publiek allesbehalve gemakkelijk. ‘Ik heb de mensen horen klagen in de toiletten in een bioscoop in Seoul. Een deel van het publiek verwachtte een love story, anderen een melodrama of een wraakfilm. Door mijn film van toon te laten veranderen, zet ik de kijker op het verkeerde been. Bewust. Zo gaat dat in het echte leven ook: dingen verlopen altijd anders dan je verwacht. Daarmee neem ik een risico. Een deel van het publiek raak ik kwijt. Maar wie wel doorzet, wordt beloond. Dat vind ik althans; ik denkt dat er wel iets blijft hangen.’

In Secret Sunshine verliest een jonge vrouw kort achter elkaar haar echtgenoot en haar zoontje. De vrouw van de apotheker brengt haar in contact met God, de enige die haar verdriet kan wegnemen. Na een bezoek aan de gevangenis, waar ze de moordenaar van haar zoontje de weg naar God en verlossing had willen wijzen, voelt ze zich door hem verraden: de moordenaar blijkt de weg naar God al op eigen gelegenheid te hebben gevonden.

Het ging hem er niet om iets over God te zeggen, maar over de mens, benadrukt Lee. ‘Ik wilde een film maken over de betekenis van pijn en lijden. Iedereen ondervindt tijdens zijn leven tegenslagen, en iedereen gaat daar weer anders mee om. Mensen hebben er in toenemende mate behoefte aan te geloven; hun lot in handen van iets of iemand anders te leggen. Maar ik heb geen uitspraak willen doen over de functie of de waarde van religie. Ik ben niet geoorloofd mensen antwoorden te geven over God.’

Secret Sunshine is gebaseerd op een kort verhaal van de Koreaanse schrijver Chong-jun Yi. Lee las het jaren geleden, toen hij zelf ook nog schrijver was. ‘Het is een eenvoudig, ongepolijst verhaal. Dat sprak me direct aan, maar ik had natuurlijk geen idee dat ik er ooit een film van zou maken. Sterker: ik vergat het verhaal. Een paar geleden moest ik er opeens weer aan denken. Het klopte mij wakker, misschien ook wel door mijn eigen ervaringen.’ Op fluistertoon: ‘Ik heb zelf ook een kind verloren.’

De hoofdrol in Secret Sunshine wordt gespeeld door Jeon Do-yeon, een grote ster in Korea. ‘Zij lijkt sterk, trots en zelfverzekerd. Ze ziet er altijd goed uit, maar ze heeft natuurlijk ook haar zwaktes. Alleen ziet niemand die. Daarom leek ze me perfect voor de rol.’

Jeon Do-yeon had het vreselijk zwaar tijdens de opnamen, vertelt Lee. ‘Ik zeg acteurs en actrices altijd dat ze niets moeten doen zonder het te voelen. Dat klinkt eenvoudig, maar dat is het niet. Je moet een gevoel in jezelf kunnen aanspreken. Dat wilde of kon ze niet, en daarom werd ze boos op mij. Maar dat was goed, het was haar tot hulp. Ze moest de wereld haten, God haten.’

Op het festival van Cannes werd Jeon Do-yeon vorig jaar bekroond met de prijs voor de beste actrice. ‘Toen kon ze mij vergeven. Ik was natuurlijk ook blij. Al was het maar omdat een prijs voor een acteur commercieel veel interessanter is dan een prijs voor de film of de regisseur.’

Meer over