Ik had Neus moeten worden, een professionele parfummaker

Journalist Ilonka Leenheer zou liever Neus zijn geworden. Gelukkig krijgt ze de kans een eigen parfum te maken, in Keulen, bij 4711.

Ilonka Leenheer
De Eau Parfumée-collectie van Bulgari is gebaseerd op de subtiele geur van thee: Au Thé Blanc, Vert, Blue, Rogue en Noir (vanaf 72 euro). Beeld
De Eau Parfumée-collectie van Bulgari is gebaseerd op de subtiele geur van thee: Au Thé Blanc, Vert, Blue, Rogue en Noir (vanaf 72 euro).Beeld

Als kind had ik geen poezenbeeldjes maar parfumflesjes in mijn letterbak staan. Voor het slapengaan depte ik een druppel op elke pols en prevelde de geheimzinnige namen als een slaapliedje. Ma Griffe, Eau de Calandre, Jardins de Bagatelle, J'ai Osé. Ik deed blinde geurtests, waarbij een vriendinnetje een flesje onder mijn neus hield en ik moest raden. Tien jaar later deed ik die tests nog steeds, maar dan in de keuken van een Amsterdamse studentenflat en met de papieren geurstrips uit de oude Cosmopolitans van een huisgenoot, en met een fles wijn erbij (of twee. We waren naast parfumaficionadas ook aspirant-wijnkenners).

De colognes van Jo Malone London, van bloemig en fruitig tot fris en kruidig, kunnen onderling gecombineerd worden, zodat je als het ware je eigen geur maakt. de nieuwste Star Magnolia (vanaf 52 euro). Beeld
De colognes van Jo Malone London, van bloemig en fruitig tot fris en kruidig, kunnen onderling gecombineerd worden, zodat je als het ware je eigen geur maakt. de nieuwste Star Magnolia (vanaf 52 euro).Beeld
Chanel No 5 L'eau is officieel geen cologne, wel een lichte, sprankelende versie van de klassieke No 5 met topnoten van citroen, mandarijn en sinaasappel, die je kwistig kan rondsprayen (vanaf 71 euro). Beeld
Chanel No 5 L'eau is officieel geen cologne, wel een lichte, sprankelende versie van de klassieke No 5 met topnoten van citroen, mandarijn en sinaasappel, die je kwistig kan rondsprayen (vanaf 71 euro).Beeld

Mijn naam is Ilonka en ik ben een parfumsnob. Ik draag al achttien jaar hetzelfde parfum om de simpele reden dat het tot voor kort niet in Nederland te krijgen was en ik niet als andere mensen wil ruiken. Ik had dus gewoon een Neus moeten worden, een professionele parfummaker. In plaats daarvan ben ik journalist, die een uitstapje naar het Keulse hoofdkwartier van 's werelds oudste bestaande parfum, 4711 (225 jaar oud) gebruikt om een langgekoesterde droom in vervulling te doen gaan: mijn eigen geur maken. En voor wie nu denkt dat parfumsnob en 4711 moeilijk samengaan: dit watertje uit Keulen wordt door Holly Golightly gedragen in Truman Capotes novelle Breakfast at Tiffany's, dus het snobgehalte zit wel goed.

Eau de cologne is een makkelijke instap voor een amateurneus; een cologne is per definitie fris, licht, opwekkend, dus de lijst met ingrediënten is niet eindeloos. Desondanks heb ik toch keuzestress als ik aan tafel zit met twee dozijn apothekersflessen. En geurwatervrees: stel je voor dat ik iets goors maak? Ik ben ook reteambitieus, ik wil niet zomaar een lekker luchtje maken maar een complexe cologne, wat eigenlijk een contradictio in terminis is. De Duitse Neus van 4711, Alexandra Kalle, rolt dan ook licht met de ogen als ik het haar vertel.

Een cologne wordt samengesteld uit basisingrediënten, vooral citrusnoten als mandarijn, limoen en bergamot die je met pipetjes tegelijk kunt toevoegen, en disturbers, die druppelsgewijs moeten worden gedoseerd. Disturbers zijn aromatische oliën als rozemarijn, basilicum en lavendel, of houtachtige als vetiver en petitgrain. En dan is er nog vanille, een ingrediënt waar je heel voorzichtig mee moet zijn omdat het citrusnoten 'verstopt', en een groene-theeakkoord, wat een allemansvriend blijkt: alles combineert er zo lekker mee, tot je denkt, ik ruik nu gewoon naar Earl Grey.

De Colognes Absolues van Atelier Cologne zijn zo licht dat je gedurende de dag makkelijk van geur kunt wisselen, als een garderobe. De nieuwste is Clémentine California (vanaf 60 euro bij skins.nl) Beeld
De Colognes Absolues van Atelier Cologne zijn zo licht dat je gedurende de dag makkelijk van geur kunt wisselen, als een garderobe. De nieuwste is Clémentine California (vanaf 60 euro bij skins.nl)Beeld

Terwijl iedereen om me heen meteen enthousiast pipettenvol in hun parfumflesjes spuit, kijk ik lang naar het plafond. Ik ben kennelijk niet alleen een langzame schrijver, maar ook een trage Neus. Ik probeer me voor te stellen hoe verschillende ingrediënten bij elkaar ruiken, een compositie in mijn hoofd te bedenken als een scheikundige vergelijking. Het is duidelijk. Ik neem dit veel te serieus. Dus ga ik maar mengen. Er ontstaat iets wat klinkt als een gezond sapje: zoete sinaasappel, mandarijn, citroen, groene thee met een zweempje vanille, bergamot en neroli.

De Duitse Neus vindt het lekker, maar ik druppel er nog wat petitgrain bij om het 'aardser' te maken en litsea cubeba omdat ik niet weet wat het is en het duister klinkt. En dan heb ik opeens iets wat zich moeilijk laat omschrijven. 'Dat wilde je toch?', zegt de Neus, die me enthousiast een Urkunde overhandigt als bewijs van mijn erfolgreiche Teilnahme am Duftseminar. In mijn beste schoonschrift schrijf ik de naam van mijn watertje op een etiket. Ik noem het Golightly, ter ere van Holly en Truman, beiden bruisende feestbeesten met een duistere kant. Complex, ja.

Acqua Colonia combineert onverwachte ingrediënten zoals Lemon & Ginger en, een limited edition, White Peach & Coriander (vanaf 20 euro). Beeld
Acqua Colonia combineert onverwachte ingrediënten zoals Lemon & Ginger en, een limited edition, White Peach & Coriander (vanaf 20 euro).Beeld
Ook Comme des Garcons heeft zich laten inspireren door de traditionele eau de cologne. Series 4 heeft drie moderne varianten (vanaf 50 euro, o.m. via skins.nl) Beeld
Ook Comme des Garcons heeft zich laten inspireren door de traditionele eau de cologne. Series 4 heeft drie moderne varianten (vanaf 50 euro, o.m. via skins.nl)Beeld
Meer over