INTERVIEWSZwevende kiezers

‘Ik had medelijden met Rutte tijdens het debat, ik zag zijn mond trillen’

Zes lijsttrekkers gingen zondagavond met elkaar de strijd aan in het eerste grote RTL-verkiezingsdebat. Wat vinden zwevende kiezers van tv-debatten? ‘Ik bekijk de debatten uit nieuwsgierigheid, maar het beïnvloedt mijn keus niet veel.’

Mark Rutte (VVD), Geert Wilders (PVV), Wopke Hoekstra (CDA), Sigrid Kaag (D66), Lilian Marijnissen (SP) en Jesse Klaver (GroenLinks) voorafgaand aan het RTL Verkiezingsdebat.  Beeld ANP
Mark Rutte (VVD), Geert Wilders (PVV), Wopke Hoekstra (CDA), Sigrid Kaag (D66), Lilian Marijnissen (SP) en Jesse Klaver (GroenLinks) voorafgaand aan het RTL Verkiezingsdebat.Beeld ANP

Nora Ait Boubker (21), Amsterdam

Zweeft: tussen D66, PvdA & GL

‘Natuurlijk heb ik het RTL-debat gekeken. Wat ik goed vond, was dat burgers ook hun zegje konden doen. Wat je wel krijgt, is dat er met zes stellingen en een beperkte tijd niet heel diep op de inhoud kan worden ingegaan. Ik hoorde veel oneliners, behalve bij Kaag. Ook Marijnissen was sterk. Ik zou niet op haar stemmen, omdat ik de SP te conservatief vind, maar Rutte werd door Marijnissen heel goed aangepakt. Van GroenLinks had ik meer verwacht. Klaver vond ik ‘mwah’. Er was iets met zijn energie, het leek wel alsof hij zich niet helemaal lekker voelde. Ploumen miste ik wel. De PvdA was vroeger de partij waar mijn ouders op stemden en eigenlijk ook de rest van mijn omgeving. Ik overweeg deze partij nog steeds, vooral omdat ze zich inzetten voor kansenongelijkheid. Maar ik heb de toeslagenaffaire nog te vers in mijn geheugen. Ik zweef steeds duidelijker naar D66. Ze zijn op veel vlakken net als ik erg progressief en staan met Kaag aan het roer sterk in hun schoenen.’

Nora Ait Boubker: ‘Klaver vond ik ‘mwah’. Er was iets met zijn energie, het leek wel alsof hij zich niet helemaal lekker voelde.’ Beeld Eva Faché
Nora Ait Boubker: ‘Klaver vond ik ‘mwah’. Er was iets met zijn energie, het leek wel alsof hij zich niet helemaal lekker voelde.’Beeld Eva Faché

Ine Kreuk (68), Rotterdam

Zweeft: tussen VVD, PVV & 50Plus

‘Ik was er vrijwel zeker van dat ik PVV zou gaan stemmen, maar toen kwam de avondklok. Ik dacht ‘Wilders, man, waarom ben jij in godsnaam tegen?’ Die klok is noodzakelijk want iedereen blijft maar bij elkaar kruipen. Het is een verademing. Ik zie geen groepen jongeren meer op straat en er zijn weinig berovingen in de buurt. Sinds corona is het sowieso overal rustiger en de lucht is schoner geworden. Het enige vervelende in deze tijd vind ik dat je nergens even kan plassen of een bakkie kan doen. Een vriendin van me is al gevaccineerd, ook dat is allemaal keurig geregeld. Ik neig daarom nu naar Rutte. Tijdens het RTL-debat had ik wel medelijden met hem. Hij werd zo hard aangepakt, ook vanwege de toeslagenaffaire. Ik zag zijn mond trillen, ik heb maar even weggezapt. Iedereen schopt tegen hem aan, maar ik heb juist meer sympathie voor hem gekregen.’

Ine Kreuk: ‘Tijdens het RTL-debat had ik wel medelijden met Rutte. Hij werd zo hard aangepakt.’ Beeld Jiri Büller
Ine Kreuk: ‘Tijdens het RTL-debat had ik wel medelijden met Rutte. Hij werd zo hard aangepakt.’Beeld Jiri Büller

Klaas Luchtmeijer (64), Amsterdam

Zweeft: tussen SP, PvdD, GL & PvdA

‘Nee, ik heb nog geen enkel debat gekeken of beluisterd. Maar ik word wel steeds minder een zwever. GroenLinks en de SP zijn voor mij nu afgevallen. Van Klaver word ik moe, van al zijn maniertjes en van zijn manier van oppositie voeren. Hij zou meer stelling moeten nemen en veel scherper moeten zijn op punten die hij wél kan binnenhalen. Bij de SP kan ik me niet in hun Europa-standpunt vinden. Ja, er zijn ook legio dingen die ik liever anders had gezien, maar we zitten nu eenmaal in de EU. We kunnen niet terug. Ik ben op zoek naar de best mogelijke manier om in dat verhaal verder te gaan. De PvdA en PvdD zijn voor mij overgebleven. Na het zien van de documentaire Klassen ben ik erg onder de indruk geraakt van de Amsterdamse wethouder Marjolein Moorman. Wat een bevlogenheid, passie en daadkracht. Ik zou haar wel willen zien als Minister van Onderwijs. Ook de diversiteit van de kandidatenlijst van de PvdA spreekt me aan. De PvdD overweeg ik vooral vanwege het klimaat en de toekomst van mijn kleinkinderen.’

Klaas Luchtmeijer: ‘De diversiteit van de kandidatenlijst van de PvdA spreekt me aan.’ Beeld Jiri Büller / de Volkskrant
Klaas Luchtmeijer: ‘De diversiteit van de kandidatenlijst van de PvdA spreekt me aan.’Beeld Jiri Büller / de Volkskrant

Wim de Jong (35), Buren

Zweeft: tussen CDA, VVD, FvD en BoerBurgerBeweging

‘Als melkveehouder neig ik naar het CDA. Cees de Jong, nummer 34 bij het CDA, is zelf ook melkveehouder en heeft een goede visie op de problemen waar we in de agrarische sector tegenaan lopen. Ik dacht eraan om op hem te stemmen. Via de Stemwijzer kwam ik er alleen achter dat het CDA voorstander is van het bouwen van woningen op grond die nu voor landbouw wordt gebruikt. Daar was ik negatief verrast over, dus nu twijfel ik weer over het CDA. Hoewel ik Omtzigt ook een geweldige vent vind. Als hij lijsttrekker zou zijn, stemde ik op hem. Maar goed, BoerBurgerBeweging is wellicht ook wat voor mij, daar ga ik me nog meer in verdiepen. Forum zou misschien nog kunnen, al word ik wel moe van Baudet en zijn hele poppenkast. De VVD heb ik nog niet afgeschreven. Rutte kan het nooit voor iedereen goed doen, maar hij staat er wel steeds. Ook in het RTL-debat was hij sterk.’

Wim de Jong: ‘Als Omtzigt lijsttrekker zou zijn, stemde ik op hem.’ Beeld Eva Faché
Wim de Jong: ‘Als Omtzigt lijsttrekker zou zijn, stemde ik op hem.’Beeld Eva Faché

Rabha Heinen-Nasr (76), Molenhoek

Zweeft: tussen PvdD, GL & D66

‘Ik bekijk de debatten uit nieuwsgierigheid, maar het beïnvloedt mijn keus niet veel. Ik neig nog steeds naar D66. Kaag heeft door haar ervaring de meeste kans om resultaten te boeken, denk ik. Zij verdient onze steun. De decentralisering is doorgeschoten. Hopelijk kan zij die een halt toeroepen. En hoewel we het in Nederland allemaal goed hebben, zou iets meer evenwicht op het gebied van sociaal beleid prettig zijn.

Het programma van de Partij voor de Dieren vind ik ook nog steeds interessant, evenals hun visie op de landbouw. Maar dat de partij tegen de avondklok stemde vond ik niet slim, daarom ben ik wat van ze afgedreven. Ik vraag me sowieso af waarom mensen nu zo lopen te klagen over de maatregelen. Natuurlijk, ik heb ook medelijden met mijn puberkleinkinderen die de hele tijd thuis zitten. Maar als je kijkt naar bijvoorbeeld Egypte – waar de rijken de crisis overleven en de armen niet – dan hebben we het hier echt nog niet zo slecht.’

Rabha Heinen-Nasr: ‘Kaag heeft door haar ervaring de meeste kans om resultaten te boeken, denk ik.’ Beeld Eva Faché
Rabha Heinen-Nasr: ‘Kaag heeft door haar ervaring de meeste kans om resultaten te boeken, denk ik.’Beeld Eva Faché

Podcast

Werkt een lijsttrekkersdebat nog wel als men het vooral met elkaar eens is? En zakte Wopke Hoekstra bij het RTL-debat door het ijs? Gijs Groenteman bespreekt wekelijks de verkiezingscampagne met columnist Sheila Sitalsing, hoofdredacteur Pieter Klok en chef politiek Raoul du Pré in de verkiezingspodcast Koorts.

Meer over