'Ik doe qua kennis niet onder voor artsen uit de EU'

Op 1 mei krijgt de EU er tien lidstaten en 75 miljoen inwoners bij. Wat betekent dit voor het dagelijks leven van de oude en nieuwe Europeanen?...

Tijdens een stage van een half jaar aan een instituut voor handchirurgie in Parijs leerde Balász hoe het anders kan. 'De mensen met wie ik werkte waren zo ambitieus en efficiënt. En daarnaast kon ik voor het eerst werken met de nieuwste technieken, die in het Westen allang worden gebruikt. In Hongarije leren we tijdens onze opleiding wel wat theoretisch mogelijk is, maar in de praktijk ontbreekt het aan geld om die nieuwste instrumenten aan te schaffen.'

Schoon genoeg heeft hij van de situatie in Hongaarse ziekenhuizen, waar het volkomen normaal is om de dokter onder de tafel te betalen. Naast het officiële inkomen, dat rond de zeshonderd euro per maand schommelt, is de Hongaarse arts afhankelijk van het zogeheten 'dankbaarheidsgeld' van de patiënt. Balász: 'Liever zou ik een gewoon salaris krijgen dat past bij mijn verantwoordelijkheid en mijn inspanningen. Maar we doen allemaal mee aan het fooiensysteem. Ik ook. Het is gewoon een deel van je inkomen.'

De oudere artsen, die hoger in de hiërarchie van het ziekenhuis opereren, verdienen officieel niet veel meer dan een beginnende dokter. Balász: 'Maar aan het eind van de maand hebben zij veel meer, omdat ze meer operaties naar zich toetrekken en dus meer dankbaarheidsgeld incasseren.'

Aan de crisis in de Hongaarse gezondheidszorg komt met de toetreding tot de EU geen einde, vreest Balász. 'Het duurt nog jaren voordat die mentaliteit omslaat en de politiek andere prioriteiten stelt. Ik heb het geduld niet meer om daarop te wachten. Ik ben al Europeaan, en ik doe qua kennis en ervaring voor niemand onder.'

Zijn vrouw, vertaalster Italiaans, en zijn kinderen steunen Balász in zijn emigratieplan. Italië en Engeland staan hoog op hun verlanglijst. Angst hebben ze wel dat ze in een westerse stad geïsoleerd raken. Balász: 'Een vriend vertrok onlangs met zijn gezin naar Parijs. Ze moeten zó hard werken, dat ze 's avonds geen energie meer hebben om een sociaal leven op te zetten. Het wordt een stressvol bestaan, dat is duidelijk. En het zal even duren voordat ik de grappen van mijn nieuwe collega's zal begrijpen.'

De paniek over een aanstaande brain drain uit Oost-Europa is volgens Balász niet terecht. 'De meeste van mijn vrienden roepen om de week wel een keer: ''Ik ga weg! Ik heb het hier gehad.'' Maar slechts weinigen ondernemen daadwerkelijk stappen. Een probleem is wel dat steeds minder Hongaarse jongeren medicijnen willen studeren. Twaalf uur per dag werken voor weinig geld spreekt niemand aan. In dat opzicht is het vertrek van elke arts, zoals ik, er één te veel.'

Meer over