'Ik blijf dit doen tot het echt niet meer gaat'

Schrijver Bart Chabot wordt vandaag 60. Vier jaar geleden werd een goedaardige hersentumor bestraald. Hij maakt de balans op. 'Ik heb te veel tijd vermorst op televisie.'

Bart Chabot. Beeld Ivo van der Bent / de Volkskrant
Bart Chabot.Beeld Ivo van der Bent / de Volkskrant

Kluizenaar of publiek figuur?

'Ik kies voor kluizenaar. Ik ga niet meer dansen op tv. Ik had eigenlijk nooit met Dancing with the Stars mee moeten doen, maar ik kon vaak slecht nee zeggen. Dan had ik wel twijfels, maar ik vond die mensen zo aardig. En hup, daar ging ik weer. Dat doe ik niet meer. Ik ben doorgeslagen in mijn behoefte aan erkenning. Ik heb lang gedacht dat het iets betekende om BN'er te zijn, maar niets is zo vergankelijk als televisieroem. Ik heb met mijn kinderen een testje gedaan. Ik vroeg ze welke van mijn televisiehelden ze kenden. Wat denk je? Willem Duys, nooit van gehoord. Tanja Koen, nooit van gehoord. Dick Passchier, allemaal nooit van gehoord! Televisie is een leuk medium en je kunt er veel mensen mee bereiken, maar roem is niet voor eeuwig. Ik ben nu Bart Chabot de schrijver, niet meer het manusje van alles dat ik was. Ik schuif alleen nog maar bij programma's aan als ze iets te maken hebben met mijn werk als schrijver. Ik heb te veel tijd vermorst op televisie.'

Bart Chabot met zijn danspartner bij Dancing With The Stars Kimberly Smith. Beeld ANP
Bart Chabot met zijn danspartner bij Dancing With The Stars Kimberly Smith.Beeld ANP

Schrijven of optreden?

'Schrijven. Tijdens een optreden kan ik bijna niet improviseren, want dan wordt de lichtman helemaal gek. Alles staat vast. Bij het schrijven heb ik de volledige vrijheid. Ik ga 's morgens om half negen aan mijn bureau zitten en om half drie 's middags staat er wat. Tijdens het schrijven creëer ik mijn eigen universum, speel ik voor god. Er is nog een voordeel: bij het schrijven is er een eindproduct. Het is hartstikke leuk om te zeggen dat je Bunschoten helemaal plat speelde, maar tien jaar na je dood weet niemand meer dat je daar hebt gestaan. Met schrijven is dat niet zo, mijn biografie van Herman Brood is voor de eeuwigheid.'

Fictie of non fictie?

'Dan kies ik voor fictie. In 2013 kwam Triggerhappy uit, mijn debuutroman. Natuurlijk, de critici van NRC en de Volkskrant vonden het kut, dat had ik wel verwacht. Gelukkig heb ik daar geen slapeloze nachten van. Herman Brusselmans vond het één van de beste debuutromans sinds jaren. Kijk dat zegt iets, als iemand die het klappen van de zweep kent, je werk erkent. Hoe dan ook, ik vond Triggerhappy een goed boek en het schrijven viel in de smaak. Mijn doel is om vijf romans te schrijven. Daar werk ik hard aan, de vijfde roman wordt een symfonie, een autobiografie die bestaat uit meerdere delen. Ik gebruik de eerste vier romans om mezelf op te werken naar het niveau van de vijfde.'

20 of 60?

'Zestig. Toen ik twintig was had ik een zekere geldingsdrang. Ik moest en zou er komen. Sinds de tumor succesvol is bestraald, zie ik daar de betrekkelijkheid van in. Ik dacht: als morgen mijn hart het begeeft, ben ik dan tevreden? Ik trok de conclusie dat ik er nog niet helemaal was, ik wil sowieso nog die vier romans schrijven, maar toch heb ik ook een aantal dingen neergezet die voorlopig blijven staan. Door die openbaring is werk minder belangrijk voor me dan vroeger. Ik heb de balans opgemaakt. De liefde komt nu op één, op twee komen de vriendschappen, op drie staat niks, op vier staat niks en dan komt het werk. Neem van mij aan: wie die volgorde omdraait, is uiteindelijk de lul.'

John Cooper Clarke of The Rolling Stones?

'Voor mijn carrière is Cooper Clarke enorm belangrijk. Een punk poet, vergelijkbaar met Jules Deelder. Hij leerde me dat een dichter niet bang moet zijn voor toeschouwers. De meeste dichters hebben geen flauw idee wat ze met publiek aanmoeten. Die zitten in hun slaapkamertjes gedichtjes te bekokstoven en hebben drie jaar nodig om een sonnet kloppend te maken. JCC niet, hij is een soort Bob Dylan op speed. Ik zag hem optreden in een zaal in Londen. Het stond vol met van die heftige punks, dus ik dacht: die kan het helemaal vergeten, die haalt de eerste dertig seconden niet eens. Maar hij komt op en begint te schreeuwen 'The fucking cops are fucking keen to fucking keep it fucking clean', en de zaal ontploft. Toen dacht ik: die poëzie, daar zit toch wel wat in.

'Voor mijn mentaliteit zijn de Stones van levensbelang. Toen mijn tumor werd bestraald in Tilburg kwam ik in een soort torpedo te liggen. Ik kreeg een stalen frame op mijn hoofd en dat was dat. Daar lig je dan, aan een ijzeren frame vastgeschroefd op een tafel, je krijgt spierverslappers, een pilletje en nog een shot om rustiger te worden, je hebt een paniekknop in je hand om op te drukken als het echt niet meer gaat. Leuk is anders. Het enige voordeel was dat ik zelf muziek mocht uitzoeken om tijdens de bestraling naar te luisteren. Dat werd Exile on Main Street van de Stones, geweldige plaat met twee belangrijke kenmerken. A: de plaat duurt net ongeveer net zolang als de helft van de bestraling (86 minuten), dus ik wist precies hoelang ik nog moest. En B: Keith Richards is er veel op te horen. Richards is in 2006 uit een palmboom gedonderd en moest een hersenoperatie ondergaan. Hij kwam net zo sterk terug als dat hij was, dus ik dacht: als hij het kan, dan kan ik het ook.'

Bril of brood?

'Een onmogelijke keuze, maar er is een verschil tussen de twee. Herman Brood heeft altijd gekozen voor een leven vol drugs en drank. Het resultaat daarvan was dat hij optimaal kon functioneren. Hij leefde drie mensenlevens in één. Hij wist dat hij niet oud zou worden. Het is tragisch dat hij zijn kinderen niet heeft zien opgroeien, maar ik vind dat hij uiteindelijk een dappere daad heeft gesteld door zijn leven te beëindigen. Als hij nog een jaar had geleefd, was hij in een verzorgingstehuis geëindigd, waar hij de verpleegster had moeten vragen om een wodka-jus waarvan hij alleen de jus zou krijgen. Dat leed heeft hij zichzelf en ons bespaard.

'Bij Martin Bril was het anders, de dood heeft hem opgezocht en te grazen genomen. Hij hield van het leven en was nog lang niet klaar. Vlak voordat hij voor de eerste keer kanker kreeg, begon hij tot literaire wasdom te komen. Voor mij was hij de beste columnist sinds Carmiggelt, Campert en Mulder. En dan zijn er mensen die zeggen: 'Ja, hij heeft weleens gratis in een Volvo gereden.' Dan denk ik: fuck you. Als je zo schrijft als Martin, mag je wat mij betreft in een gratis Rolls-Royce rijden. Ik heb met Ronald Giphart afgesproken dat we zullen zorgen dat hij nooit wordt vergeten. Mensen moeten weten van zijn bestaan en kunnen teruggrijpen naar zijn werk.'

Vier kinderen: meer dan genoeg of toe aan gezinsuitbreiding?

'Ik heb vier zonen, Sebastiaan, Maurits, Splinter en Storm. Mijn vrouw wilde eigenlijk niet eens kinderen, maar ik heb blijkbaar een gezonde portie overredingskracht. Ik zou er nog wel meer willen, een dochter graag. Die zou ik Zee noemen. Ik heb nog ergens een lijstje met namen liggen. Top Chabot lijkt me ook een leuke, die kan dan de hele tijd roepen dat alles 'top' is: top dit, top dat. Of Rook en Vuur voor als ik een tweeling krijg, want waar rook is, is vuur.'

Toeren of thuiszitten?

'Het één kan niet zonder het ander. Om rustig thuis te kunnen zitten, heb ik inkomsten nodig en die komen niet alleen van het schrijven. Maar alleen thuiszitten, daar word ik knettergek van. Ik wil de deur uit, mensen ontmoeten. Ik hou van het on the road zijn, dat is natuurlijk ook rock 'n' roller eigen. Martin had dat ook, altijd maar in die Volvo klauteren, hoe moeilijk hem dat ook viel. In mijn vak heb je geen cao en bouw je geen pensioen op. Ik blijf dit doen tot het echt niet meer gaat.'

CV Bart Chabot

1954 Geboren in Den Haag
1974-1976 Militaire dienstplicht bij de Koninklijke Luchtmacht, Eerste Luitenant
1976-1978 Propedeuse Nederlandse taal- en letterkunde, Universiteit Leiden. Studie afgebroken.
1981 Debuut dichtbundel Popcorn
1989-1991 Theatertournees met Remco Campert en Jan Mulder
1996 Broodje gezond, eerste deel van vier- delige biografie over Herman Brood
1998 Theatertournee met Herman Brood en Jules Deelder
2001 Broodje halfom (deel 2) 2002 Brood en spelen (deel 3) 2003 Broodje springlevend (deel 4) 2005-2008 Theatertournee met Martin Bril en Ronald Giphart
2007 Winnaar Johnny van Doornprijs voor de gesproken letteren
2013 Debuutroman Triggerhappy

Bart Chabot is getrouwd en heeft vier zonen.

Meer over