Ik ben geen konijn dat je kunt aaien

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Dat onderzoekt Robert Vuijsje in een reeks interviews. Advocate Samantha Ebecilio: 'De afwijzingen bleven komen, soms wel vijf op een dag.'

null Beeld Robin De Puy
Beeld Robin De Puy

De broer van Samantha Ebecilio heet Kyle en hij is profvoetballer bij ADO Den Haag. In de meeste families is het uitzonderlijk als een kind profvoetballer wordt. 'Tegen mij zeggen ze allemaal: wow, je bent advocaat, de eerste in de familie. Bij mijn broertje was het: ha, nog een voetballer. Jeffrey Bruma, van PSV, is een neef van mijn vader, bij Ajax speelde een Ebecilio die ook familie is.'

Waarom wilde je advocaat worden?

'Ik kan niet tegen onrecht. En ik keek naar advocatenseries. Op de basisschool sloeg ik een klas over, toen ik 16 was deed ik vwo-examen. Bij mij stond alles in het teken van de universiteit, dat moest gewoon gebeuren. Ik haalde hoge cijfers, dan zou het een teleurstelling zijn voor mezelf als ik niet de eerste in de familie was die ging studeren.'

Samantha Ebecilio

(Nederland, 1988) haalde na het voltooien van een bachelor strafrecht in 2010 de master privaatrecht aan de Universiteit Utrecht. Haar firma Ebecilio Advocatuur is gevestigd in Rotterdam. Ook is ze een van de oprichters van The Natural Hair Club NL, met vijftiendduizend leden.

Hoe was het op de universiteit?

'Ik ben opgegroeid in Rotterdam. Daar deed ik het vwo al op een grotendeels witte school. Bij rechten zat ik in een zaal met vijfhonderd studenten van wie er vijf een kleur hadden. Het gaf me nog meer drive: ik moet het halen, ik kan niet onderdoen voor die anderen. Ik studeerde in Utrecht, na de colleges ging ik terug naar Rotterdam, daar had ik bijbaantjes bij Robeco en H&M en, vanaf het derde jaar, als griffier bij de rechtbank. De andere studenten leerden elkaar beter kennen, door het studentenleven en de verenigingen. De borrelcultuur. Ik hoorde daar niet bij, het zit niet zo in onze cultuur om naar studentenkroegen te gaan.'

Heeft dat circuit veel invloed?

'Ik denk dat het vooral het netwerk van hun ouders was. Die kennen iemand van hockey of van ergens anders, zo worden de kinderen via via geïntroduceerd bij een bedrijf. Wij hebben dat niet. In de Nederlandse advocatuur is 2 procent gekleurd. Je ziet veel grijze mannen. Weinig vrouwen, weinig kleur en al helemaal geen gekleurde vrouwen.

'Ik studeerde een semester aan de University of Florida, in Gainesville. Daar had iedereen dezelfde mentaliteit als ik. Vanaf het begin wilden ze straight A's halen en wisten ze naar welk advocatenkantoor ze wilden. Het werd gezien als een witte of een gemengde universiteit, ik vond het zwart. Ik zag daar veel meer mensen met mijn eigen kleur, ik dacht: zo kan het dus ook.'

Wat gebeurde er nadat je was afgestudeerd?

'Dat was in december 2010. Ik begon heel fris: ik heb hoge cijfers, een goed cv, ik ben er klaar voor, ze wachten op mij. Overal heb ik gesolliciteerd, in heel Nederland, maar de afwijzingen bleven komen, tot wel vijf per dag. Via LinkedIn kon ik de carrières volgen van de mensen met wie ik studeerde. Die er langer over hadden gedaan dan ik en lagere cijfers haalden. Van de dertig studenten uit mijn werkgroep in het eerste jaar is de helft nu advocaat en een kwart werkt in het bedrijfsleven. Direct na hun studie kwamen ze in dienst bij een bedrijf.

'Bij elke afwijzing hoorde ik: je past niet in het profiel. Wat is dan het profiel? Ik keek op de website van zo'n kantoor en zag alleen witte gezichten. Daar krijg je nare gedachten van. Ik begon te twijfelen aan mezelf en aan Nederland: wat is dit, waarom krijg ik die baan niet? Ik ben ook een Nederlander. Ben ik niet goed genoeg? In Rotterdam bleef ik op de rechtbank werken, daar zeiden ze: je cv is al zo vol, je kunt niet meer erbij doen.

'Ik dacht: niemand zegt het hardop, maar iedereen weet wat de reden is. Het is mijn achternaam, mijn kleur, mijn haar ook. In 2010 ben ik natural gegaan. Zelfs in mijn eigen omgeving zeiden mensen tegen me: waarom doe je dat, heb je geen geld voor de kapper, waarom laat je het niet straighten? De gedachte is: je moet steil haar hebben, dat is professioneel. Maar waarom is dat zo? Waarom moet ik chemische middelen in mijn haar doen? Dit is mijn haar zoals het is.

'Ik begon foto's van mezelf bij mijn sollicitatie te doen, zodat ze konden zien: kijk, dit is wie ik ben, dan weet je het meteen. Bij de rechtbank had niemand problemen met mijn haar. Oké, er waren mensen die het wilden aanraken. Dat vind ik niet leuk. Ik ben geen konijn dat je kunt aaien.

Nederlands

'In Suriname ben ik te direct, te Hollands.'

Surinaams

'De rest van de tijd. Vooral toen ik de arbeidsmarkt op ging. Ik voelde dat ik niet als echte Nederlander werd gezien.'

Eten

'Herheri, okersoep, sopropo.'

Partner

'Hij komt uit Bonaire. Ik val op mannen met dreadlocks.'

Mohammed- cartoons

'Je kunt steeds wijzen op de vrijheid van meningsuiting, maar als er zo veel mensen pijn mee wordt gedaan, moet je het niet willen.'

En toen?

'Vier jaar is lang. Ik wilde geen vijfjarig jubileum halen. De slachtofferrol bewaarde ik voor thuis. Ik zat weer een keer jankend op de bank en ik dacht: ik doe het gewoon, ik begin een eigen kantoor. Dat is veel werk en veel geregel, niet veel mensen doen het. In september 2015 ben ik begonnen, het gaat redelijk goed voor een nieuw kantoor.'

Denk je dat jouw haar invloed heeft op de cliënten die je aantrekt?

'Ja. Het bedrijfsleven, waar in de advocatuur het grote geld wordt verdiend, is grotendeels wit. Die cliënten zal ik niet krijgen. Ik doe familierecht, huurrecht, jeugdrecht, arbeidsrecht. Mijn klantenkring is gemengd. Voor mensen met mijn kleur is de afstand minder groot dan bij een witte advocaat. Ze denken: zij begrijpt mij beter. Alleen kan ik niet toveren. Vaak komen ze bij me voor een second opinion: mijn witte advocaat zei dat dit niet ging lukken. Ze denken: jij snapt mij wel, dan kun jij het voor me regelen. Zo werkt het helaas niet.'

In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) interviewt voor V bekende en minder bekende Nederlanders over de rol die hun afkomst speelt in hun leven. Hij spreekt onder anderen nog met cabaretier Omar Ahaddaf (Marokkaans) en presentator Rotjoch (Senegalees).

Meer over