IJsberend vogeltje synoniem voor klein leed

Het vogeltje mag niet terug naar de dierenwinkel. Regisseur Truus Melissen kan het niet over haar hart verkrijgen de hoofdrolspeler van Een kooi van licht, het vogeltjesdrama dat vanavond in première gaat, terug te brengen naar dat benauwde hokje....

TRUUS RUITER

Van onze verslaggeefster

Truus Ruiter

AMSTERDAM

Tijdens de generale repetitie, begin deze week in Theater Bellevue in Amsterdam, klinken zo nu en dan vertederde geluiden uit het hoekje waar Melissen zit. De film met 'Pietje' moet ze inmiddels tientallen keren hebben gezien, maar het gele vogeltje blijft haar ontroeren.

Een kooi van licht is een combinatie van film, poppenspel en muziek. Op het doek volgen we een oudere vrouw - gespeeld door (zus) Beppie Melissen - die wakker wordt, de wekker vermaant dat hij vijf minuten te laat is, haar kanarie begroet, water opzet voor thee, en daarbij steeds in zichzelf praat. 'We gaan het rustig aan doen vandaag. Komt tijd, komt raad.' Als er wordt aangebeld, doet ze niet open. Soms bekijkt de camera haar vanachter de tralies van de vogelkooi: een vrouw die reddert en kwebbelt, zichzelf opsluit in haar huis.

Het filmbeeld staat zo nu en dan stil, waarna het verdwijnt en het beeldkader verkleint tot een eivorm, of vierkant. 'Pietje' verschijnt opnieuw - maar nu als pop - en barst uit in een lied, waarin hij als 'opgesloten stakker' zijn trieste lot bezingt. 'Alle vogels vliegen vrij, waarom ik niet?'

'Een ijsberend vogeltje, mooi uitgelicht, op een podium in een grote zaal. Dat beeld inspireerde mij', zegt Truus Melissen, die met Een kooi van licht haar eerste theatervoorstelling maakt. 'Ik denk in beelden, ik hou erg van beeldende kunst. In mijn hoofd vormt zich een compositie van beelden en daar komt dan van zelf muziek bij.'

Al meer dan tien jaar componeert ze, samen met Louis Ter Burg, muziek voor theater (Carroussel, Carver, Het Toneel Speelt), televisie en bedrijfsfilms. Enkele jaren geleden maakte ze haar debuut als filmregisseur met de VPRO-jeugdserie De Compliventjes, waarvoor ze ook de liedjes schreef. De korte filmpjes zonder tekst, over twee mannen op een steiger in een verlaten landschap, werden een groot succes op buitenlandse filmfestivals, waar ze veel zijn aangekocht.

Onder de trouwe kijkers van Villa Achterwerk, het zondagmorgenprogramma van de VPRO, heeft ze inmiddels een schare fans. Want na De Compliventjes zijn er nu De Boeren, een 7-delige serie waarin René van 't Hof en Loek Beumer twee boeren spelen.

Het zijn twee broers, die elkaar graag (en liefdevol) plagen, tussen het werk door de tijd nemen voor een partijtje voetbal, van ganzenborden houden - maar niet zonder een glaasje jenever - en hun hoedjes zelfs in de bedstee ophouden. Steeds is er een kort liedje. Als de mannen in bad zijn geweest, klinkt het opgewekt 'Wij zijn schoon, wij zijn schoon'.

Net als in de tv-series laat ook Een Kooi van Licht een kleine wereld zien. 'Daar heb ik blijkbaar iets mee', zegt Melissen. Een kleine wereld met eenzame mensen die er iets van proberen te maken, houvast vinden in dagelijkse beslommeringen. 'Ik wilde de vrouw met het vogeltje beslist niet zielig laten zijn, ze is eerder tragisch. Ze durft niet meer naar buiten, sluit zich op. Dat zie je veel bij oudere mensen. Ze is tragisch, zoals ook het vogeltje tragisch is. Hij kan buiten zijn kooitje niet overleven, omdat hij dat nooit heeft geleerd.'

Ook door het optreden van Carver-acteurs Beppie Melissen en René van 't Hof ademen De Compliventjes, De Boeren en Een Kooi van Licht de typische Carver-sfeer. Die relativering, neiging tot 'doorprikken van gewichtigdoenerij', allergie voor arrogantie, is een familie-tic, legt Truus Melissen uit. 'Mijn moeder kon heel goed naar mensen kijken.'

Een Kooi van Licht, een vogeltjesdrama in 2 dimensies, t/m 21 november in Theater Bellevue, Amsterdam.

Meer over