Ierland waarschuwt EU alvast

Premier wil wijzigingen ten gunste van Ierland vastleggen...

BRUSSEL De Ierse premier Cowen heeft de regeringsleiders van de EU-lidstaten donderdag gewaarschuwd voor het risico dat de Ieren het Verdrag van Lissabon opnieuw verwerpen. Alleen keiharde garanties dat het verbod op abortus en de Ierse neutraliteit onaangetast blijven, kunnen een dergelijk drama volgens Cowen voorkomen.

In een brief aan zijn 26 collega’s eist Cowen dat de garanties moeten worden vastgelegd in een protocol bij een officiële EU-tekst. Nederland en Groot-Brittannië voelen daar niets voor. Premier Balkenende en zijn Britse collega Brown vrezen dat er dan in de nationale parlementen opnieuw discussie zal ontstaan over het Lissabonverdrag, wat de weg vrijmaakt voor nieuwe wijzigingen.

Brown, wiens positie danig is verzwakt door het declaratieschandaal in het Britse parlement, is bang dat de Conservatieven een referendum zullen eisen over het verdrag. Dat is in de plaats gekomen van de Europese Grondwet, die eerder werd verworpen door de Fransen en de Nederlanders.

Een van de Ierse voorstellen is de toezeggingen vast te leggen in een protocol bij het toetredingsverdrag met Kroatië, dat binnenkort lid hoopt te worden van de EU. Minister Verhagen van Buitenlandse Zaken wijst deze optie van de hand. Hij voorziet dan extra druk op de lidstaten om Kroatië sneller dan gewenst toe te laten tot de EU om zo het verdrag te redden.

De Ierse premier vreest echter een herhaling van het debacle van vorig jaar juni, toen de Ieren ‘Lissabon’ wegstemden. ‘Ik wil in alle eerlijkheid beklemtonen dat het protocol nodig is om een tweede referendum te kunnen uitschrijven en te winnen.’ Een tweede nederlaag zou waarschijnlijk de definitieve doodsteek betekenen voor het verdrag dat bedoeld is om de besluitvorming in de EU te versoepelen.

Behalve garanties voor de Ierse neutraliteit en het verbod op abortus eist de Ierse regering ook de verzekering dat het land niet zal worden gedwongen zijn belastingsysteem te veranderen. Verder mag het Verdrag van Lissabon niet leiden tot de vorming van een Europees leger of de invoering van Europese dienstplicht. De geruchten daarover waren een van de redenen voor de Ieren om het verdrag af te wijzen. Cowen hoopt vandaag alsnog met zijn EU-collega’s een akkoord te bereiken.

De regeringsleiders zijn het wel eens over het principe dat het toezicht op grote banken en verzekeraars moet worden verscherpt. Boven de nationale controleurs komen vanaf volgend jaar Europese autoriteiten. Groot-Brittannië heeft bedongen dat deze Europese toezichthouder een lidstaat nooit kan verplichten een bank financieel te ondersteunen. De andere landen willen dat wel.

Dit najaar presenteert de Europese Commissie uitgewerkte voorstellen. Nederland hoopt dat de Britse weerstand dan kan worden weggestemd.

Meer over