Iedereen praat over München 1972 maar niemand vindt de vergelijking opgaan Atlanta siddert als het klinkt: 'de Spelen gaan door'

'De Spelen zullen doorgaan', klonk het zaterdagochtend vanuit de IOC-burelen, en Atlanta stemde daar volmondig mee in. Atleten, begeleiders, bezoekers en inwoners van de Olympische stad verdrongen na de bomexplosie de eerste schrik en gingen op zoek naar de Olympische sfeer van de eerste week....

TIM OVERDIEK

Van onze medewerker

Tim Overdiek

ATLANTA

Op zondagochtend, meer dan een etmaal na de ontploffing, was van de aanvankelijke verslagenheid rondom het getroffen Olympische park weinig meer te merken. De stellige overtuiging dat de terroristische daad niet moest worden beloond met afgelasting van het toernooi, ging echter hand in hand met het besef dat willekeurig geweld op de loer blijft liggen.

'We lossen het met onze zuidelijke vriendelijkheid op', sprak een vrijwilliger van ACOG, het organisatiecomité, vol goede moed, maar het groepje Brazilianen dat een glimp trachtte op te vangen van het politie-onderzoek keek in ontzetting toe. 'München 1972', prevelde een man, maar omstanders ontkenden in spontane discussies iedere vergelijking met de dood van elf Israëlische atleten tijdens de gijzelingsactie door Palestijnse terroristen.

Ook 24 jaar geleden besloot de IOC-baas, toen Avery Brundage, de Spelen niet te onderbreken. De omvang van de aanslag was dit keer vele malen kleiner, maar dezelfde woorden waarop iedereen afgelopen weekeinde wachtte - The Games will go on - brachtten onbedoeld een soortgelijke siddering teweeg.

Terwijl de eerste ramptoeristen op zaterdagochtend de afzettingen omzoomden, propte een familie uit Houston de koffers in de achterbak van een taxi. 'Mijn vakantie is bedorven. Ik heb nog kaarten voor het hele weekeinde, maar ons zien ze hier niet meer', sprak de moeder van twee kleine kinderen.

Op vrijdagmiddag had het kroost nog het grootste plezier gehad in het Centennial Olympic Park, waar de eenvoud van een fontein meer tot de verbeelding van de jeugd sprak dan de technologische spelletjes in de onderkomens van participerende bedrijven. De hitte in Hotlanta werd onder onophoudelijk gejoel verdreven door het spuitende water. De fontein staat op nog geen honderd meter van de plek waar de bom tot ontploffing kwam.

Een gestage stroom regen ('tranen', zei een ACOG-woordvoerder) kwam neer op het afgeschermde terrein, waar agenten op hun knieën zochten naar bewijsmateriaal. Spijkers en schroeven, stukjes metaal van de staafbom werden bijeengeraapt en ter bestudering opgestuurd naar onderzoekslaboratoria in Washington.

De Spelen zelf waren zaterdag hortend en stotend weer op gang gekomen. De vlaggen werden halfstok gehangen, en bij aanvang van de wedstrijden werd een minuut stilte ter nagedachtenis van de slachtoffers in acht genomen. Een 44-jarige vrouw overleed aan zware hoofdwonden, en 111 mensen moesten zich in het ziekenhuis laten behandelen. Een Turkse cameraman stierf ter plekke als gevolg van een hartaanval.

Het popconcert dat plaatsvond op het moment van de aanslag was een van de vele festiviteiten in het Olympisch park. Hier verzamelden zich dagelijks honderdduizenden mensen die niet over kaartjes beschikten of na afloop van de wedstrijden hun wederwaardigheden wilden uitwisselen. 'De geest van de Olympische Spelen werd hier levend gehouden', zei organisator Billy Payne.

De tijd zal volgens hem uitwijzen of Atlanta zal worden herinnerd als de Spelen waar in het park een bom tot ontploffing kwam. Tot zaterdagochtend had ACOG onder voortdurende kritiek gestaan, onder meer wegens een haperend transportsysteem en ondeugdelijke computers. Maar de bezoekers hadden geen hinder ondervonden van logistiek ongemak.

Zelfs de bij tijd en wijle propvolle metrostations werden op de koop toegenomen. Zaterdag ontstond grote vertraging toen een verdacht pakketje was aangetroffen en een robot op onderzoek uitging. Veiligheidsdiensten volgen met extra aandacht de verplaatsing van bezoekers door Marta, zoals de ondergrondse trein in Atlanta heet. Vorig jaar vond in Japan een aanslag met zenuwgas plaats in de metro, en een soortgelijke actie stond hoog op het lijstje met risico's.

De lange rijen toeschouwers voor stadions en andere accommodaties, zoals het CNN-winkelcentrum dat aan het park grenst, waren een direkt gevolg van opnieuw aangescherpte veiligheidsmaatregelen. Een ondergronds winkelcentrum werd zelfs enkele uren gesloten toen er een onbeheerde rugzak werd gevonden. Het pakketje werd tot ontploffing gebracht, maar bleek niet meer te bevatten dan een klerenhanger en wat kleding.

'Geen enkel probleem', was de meest gehoorde respons op de stringentere controles. Sensoren van metaaldetectoren werden scherper afgesteld, en voorwerpen als camera's, telefoons en piepers werden stuk voor stuk bekeken en op echtheid gecontroleerd. Ook het aangezicht van het stadscentrum veranderde drastisch in het weekeinde. Zwaar bewapende militairen lieten zich nog nadrukkelijker zien, hetgeen in de aanloop naar de Olympische Spelen juist zo veel mogelijk was vermeden. Met name openbare gelegenheden dienden een ongedwongen sfeer uit te stralen, was ACOG's uitgangspunt.

Toch vroeg menigeen zich af of met het toegenomen machtsvertoon tegelijkertijd de veiligheid van de individuele bezoeker was gegarandeerd. 'Is dat überhaupt wel mogelijk', zei een Noord-Ierse kraamhouder, die het geweld uit zijn geboorteland was ontvlucht en in Atlanta een nieuw bestaan had opgebouwd. 'Elke idioot kan probleemloos doen wat hij wil'.

Die vrees leefde bij meer mensen. Van meet af aan werd in gesprekken op straat het vermoeden uitgesproken dat het om 'een gek' moest gaan, of een lid van een extreem-rechtse militie. Opmerkelijk was de kennis van zaken waarmee de Amerikanen over het terrorisme spraken. Daaruit sprak een zekere gewenning. Een klein jochie wist zijn vader te melden dat 'het lang niet zo erg was als in Oklahoma City'. Daar werd vorig jaar een overheidsgebouw opgeblazen.

Het park gaat dinsdag weer open. De politie heeft het onderzoek afgerond en het gebied wordt weer in gereedheid gebracht voor hervatting van de festiviteiten. Burgemeester Bill Campbell kondigde aan als eerste met zijn gezin het park te zullen betreden. 'Om het vertrouwen in de Olympische geest te herstellen.'

Een woordvoerder van de FBI dacht niet dat een rondslingerend plakkaat met het opschrift Atlanta, have a blast een gecodeerde aankondiging was voor Olympisch terrorisme. 'Blast' betekent zowel 'ontploffing' als 'geweldige tijd'. Het zal het vermoedelijk niet lang duren voordat T-shirts met deze boodschap op de Olympische markt verschijnen.

Meer over