Idylles

JEAN-PIERRE GEELEN

Het mag buiten dan takkenweer zijn, met een beetje handig zappen en klikken vult de lente zo de huiskamer. Wie er oog voor had, kon dezer dagen voortdurend de slechtvalk als een rode draad door het beeld zien bewegen.

Allereerst is er sinds deze week voor de moderne buitenmens weer de website beleefdelente.nl, waarop vanuit de luie stoel met webcams in nestkastjes de gezinsuitbreiding van onder meer steenuil, ijsvogel en slechtvalk te volgen is. Diverse televisieprogramma's berichtten dezer dagen over deze geheide hit.

Zo ook Vroege Vogels, dat in een wat opgefriste vormgeving dinsdag weer aan een tv-seizoen begon. De rubriek behandelt de hedendaagse natuur, van wilde katten op Schiermonnikoog, de eitjes van de houtpantserjuffer en de opkomst rond Weert van de exotische Pallaseekhoorn, die de oorspronkelijke eekhoorn verdrijft.

En daar was hij weer: de slechtvalk. Logisch, na 'het grote slechtvalkendrama' van vorig jaar. Het slechtvalkendrama: vrouwtje S2 uit de vorige webcamserie bleek geraakt door een kogel. Uit de lucht geschoten. Het beest herstelt momenteel van een operatie, haar mannetje is inmiddels overgenomen door een nieuw vrouwtje.

Een tv-geniek beestje: direct erna toonde de EO in de reeks Natuur op 2 een BBC-documentaire uit 2003 over de slechtvalk. Bij de stem van David Attenborough (vaste stem zodra het scherm ook maar enigszins naar natuur zweemt) werd deze snelste roofvogel consequent vergeleken met de jachtvliegers van de RAF. Er bleken opvallende overeenkomsten in strategie, tactiek en vliegtechniek. Fenomenaal gefilmd, maar enige manipulatie was wederom niet van de lucht - er is verdacht weinig echt aan wilde natuur op tv. Het verhaal werd verteld vanuit het perspectief van een enkele vogel met zijn jongen. In werkelijkheid moet het om materiaal zijn gegaan van vele verschillende valken, geschoten over vele jaren. Het resultaat is mooier nog dan de werkelijkheid.

Dat gold in mindere mate voor de documentaire Boeren, burgers, buitenlui, maandag uitgezonden als NCRV-Dokument. In de film van Jan Musch en Tijs Tinbergen (die een Gouden Kalf wonnen voor hun film Rotvos) komt enkele malen ook een slechtvalk voor. De vraag is hoe 'wild' die was. Hij werd gevolgd door een externe filmer, zo bleek uit de aftiteling, waarop tevens een valkenier werd genoemd. Maakt niet uit: de spectaculaire close-up vluchtbeelden deden denken aan de jongste BBC-reeks in dit genre, Earth Flight, waarin de kijker 'meevliegt' op de rug van de vogels.

Boeren, burgers, buitenlui toonde het boerengebied van Amstelland, nabij Amsterdam. Er broeden ijsvogels en grutto's, de boeren maaien er liever dan dat ze naar voetbal op tv kijken. Het gebied staat onder druk van de oprukkende stad, hardloopdagen, roeiwedstrijden, dagjesmensen en ganzenjagers. Het werd getoond zonder commentaar of oordelen. De liefde voor het gebied sprak vanzelf, voor iedereen.

Ondanks de druk ademde de film rust. Vragen werden er nauwelijks gesteld, de 'zuivere' registratie deed zijn werk. Het beeld: een boerenland waar boeren een stuk voorzichtiger en liefdevoller met de natuur (en de weidevogels) omgaan dan de publiciteit soms doet vermoeden. Het zal toch niet komen doordat de film een bewerking is van een eerdere film, die werd gemaakt 'op initiatief van de stichting Beschermers Amstelland'?

Hoe dan ook: een idyllisch beeld, vol jonge fuutjes, grutto's en betrokken boeren die de stadsmensen op hun erf noden. Geen bui die dat lentegevoel kan wegspoelen.

undefined

Meer over