Idealistische pionier van de Vlaamse kleinkunst

LEEN VERVAEKE

Eenvoudige luisterliedjes bracht hij, maar met onverwacht vinnige teksten en complexe gitaararrangementen. Miel Cools, die afgelopen weekend op 78-jarige leeftijd overleed, was de pionier van de Vlaamse kleinkunst. Met enkel zijn stem en gitaar veroverde hij een plek in het collectieve geheugen van Vlaanderen en Nederland.

Zanger en gitarist Miel Cools, geboren en getogen in Belgisch Limburg, begon in de jaren vijftig op te treden. Aanvankelijk bracht hij liedjes van gevestigde namen als Toon Hermans of Jules de Corte. Vanaf de jaren zestig schreef hij zijn eigen muziek, met teksten van Vlaamse en later Nederlandse schrijvers, zoals Ernst van Altena of Ed Leeflang.

Zijn liedjes waren niet expliciet politiek, maar hadden vaak een kritische ondertoon. Zoals Boer Bavo, over een godvruchtige landbouwer die 'de katjes kneep in het donker'. Of De Soldaat, die postuum honderd decoraties kreeg. In zijn grootste en laatste hit Houden van zong hij dat de liefde meer te maken had 'met twee koude voeten 's winters in bed' dan met Shakespeare's Romeo en Julia.

Tussen 1960 en 1980 was Cools razend populair. Met zijn kruk en gitaar toerde hij langs zowat alle parochiezalen en buurtcentra van Vlaanderen en Nederland. Daarna verdween de zanger op de achtergrond. De idealistische kleinkunstenaar weigerde de nieuwe modes te volgen, zoals elektrische gitaren of videoclips. Ook van harde protestsongs bleef hij weg. 'Met een liedje kun je de wereld niet veranderen', zei hij.

De openlijk Vlaamsgezinde Cools surfte in de jaren zestig mee op het groeiende zelfbewustzijn van de Vlaamse middenklasse. Maar van het huidige politiek gekrakeel in België nam hij afstand. Zo zong hij in een van zijn laatste liedjes: 'Ik wil ook voor dit Vlaanderen niet meer vechten / het eindigt steeds in twist en broedermoord / wij lusten elkaar rauw voor eigen rechten / want trouw is een al lang vergeten woord.'

Cools had een paar jaar geleden problemen met zijn gezondheid, maar was sinds 2008 weer actief als zanger. Hij bracht een cd uit, werkte mee aan hommages en was bezig aan een afscheidstournee, in samenwerking met twee jonge kleinkunstenaars. Een Limburgs filmhuis werkte aan een film over zijn leven. Cools reageerde met zijn kenmerkende bescheidenheid op de plannen van de filmmakers: 'Waarom men een film over mij wil maken, is me een raadsel.'

undefined

Meer over