Idealen

BERT WAGENDORP

Myrthe Hilkens gaat uit de politiek. Ze zit er nog niet zo lang in, sinds april 2011, maar ze heeft er toch alweer genoeg van. 'De manier waarop ik invulling wil geven aan mijn idealen strookt niet met de wijze waarop ik politiek kan bedrijven', meldde ze gisteren. Hilkens heeft in tweeënhalf jaar in elk geval de politieke geheimtaal goed onder de knie gekregen. Ze bedoelt: 'Ik kom in de politiek geen stap verder, met mijn idealen.'

In juni nam Désirée Bonis ook al voortijdig afscheid van de PvdA-fractie. Ze was ambassadeur in Syrië geweest, maar hoopte dat ze in de politiek écht een bijdrage kon leveren aan een betere wereld. Na zeven maanden besloot ze dat ze daarvoor op de verkeerde plek zat.

'Daarom stapte ik op als Kamerlid', stond er afgelopen zaterdag boven een groot opiniestuk van haar hand in NRC Handelsblad. Haar idealen (een minder slaafse pro-Israëlpolitiek, geen JSF, een soepeler vreemdelingenbeleid, geen bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking) waren de mist ingegaan of door de PvdA ingeleverd en uitgeruild.

Dit heet 'het politieke handwerk'.

Afgelopen zondag was Wouter Bos Zomergast van Wilfried de Jong. Aan het eind van de uitzending ging het over idealen in de politiek. Je kunt, zei Bos, grote verhalen vertellen vol mooie idealen. Dat is de gemakkelijke helft. 'Vervolgens zie je hoe moeilijk het is zelfs maar het kleinste beetje van dat ideaal tot werkelijkheid te brengen.' De moeilijke helft.

Er zit namelijk altijd wel iemand te zieken met andere idealen, die domweg weigert te aanvaarden dat jouw ideaal toch echt superieur is.

Of je dus in de politiek maar beter geen idealist kon zijn, vroeg Wilfried de Jong. Bos legde bereidwillig uit wat er gebeurt met idealen. 'Met elk compromis verwatert dat ideaal weer verder. Bij elke millimeter die je verder ploetert, gaat er ook weer een millimeter van het ideaal af.'

Ik vermoed dat Myrthe Hilkens zat te kijken, het rijtje idealen waarmee ze de politiek was binnengekomen nog eens langsliep, de wijnfles aan de mond zette, een kussen naar het scherm gooide en besloot dat de situatie hopeloos was.

De laatste idealistisch aangelegde Kamerleden van de PvdA staan voor een extra zware taak. Voor ze andere partijen kunnen gaan overtuigen, moeten ze eerst ook nog Diederik Samsom ervan doordringen dat hun idee het waard is níet te worden ingeruild tegen 100 euro voor de minima.

Het idealisme binnen de PvdA is micromillimeterwerk geworden. De partij richt zich even op de grote verhalen (een land vol windmolens en zonnepanelen in 2050) en ruilt die tegen idealen op kortere termijn (geen schaliegaswinning).

In een ideale wereld - een ideale democratie - is er geen betere plek om je idealen te verwezenlijken dan het parlement. Daar verblijft een selecte groep van 150 Kamerleden boven op de piramide van de macht. Ieder van hen hoeft maar 75 anderen van zijn ideeën te overtuigen en het is kat in 't bakkie.

Maar voor de Kamerleden van de VVD en de PvdA gaat dat nu even niet op. Hun macht is ondergeschikt gemaakt aan het regeerakkoord en ze worden in toom gehouden door de chief whips Zijlstra en Samsom. Het collectief gaat boven het individu, het voortbestaan van Rutte II voor wereldverbeteraars, discipline voor dualisme.

Myrthe Hilkens gaat zich nu buiten de Kamer inzetten voor 'maatschappelijk relevante kwesties'. Misschien is haar vertrek een vaandelvlucht. Maar hij zegt ook iets over de staat van ons parlementair bestel.

undefined

Meer over