Icesave gedoemd te falen

amsterdam Icesave had nooit spaargeld mogen inzamelen in Nederland. De commissie die in opdracht van het IJslandse parlement onderzoek heeft gedaan naar de financiële crisis in IJsland noemt dat ‘onbegrijpelijk’....

Toen Icesave in Nederland begon, op 29 mei 2008, was al lang bekend dat het slecht ging met de IJslandse economie en de IJslandse banken. In Groot-Brittannië had berichtgeving daarover tussen februari en april al tot een kleine bankrun geleid. ‘Landsbanki nam bewust het risico dat in Nederland hetzelfde zou gebeuren.’

De managers van Landsbanki wisten volgens de onderzoekers al bij voorbaat dat ze de Nederlandse spaarders met een groot risico opzadelden. De bank was net als de twee andere grote banken naarstig op zoek naar geld en overtrad alle normen.

De banken waardeerden hun bezittingen lange tijd veel te hoog. Na de crisis moesten de drie grote banken gemiddeld genomen 62 procent afschrijven. Ze leenden steeds meer geld aan hun eigenaren, zakenmannen die door agressieve overnames in het buitenland in financiële problemen waren gekomen.

Landsbanki had grote plannen met de Nederlandse vestiging van Icesave. Het Amsterdamse filiaal zou worden omgebouwd tot een dochteronderneming met een Nederlandse bankvergunning. Vervolgens zouden van daaruit België, Luxemburg, Duitsland en Noorwegen worden veroverd. In 2009 gevolgd door Italië, Zwitserland, Spanje, Oostenrijk en Canada.

Een Nederlandse onderzoekscommissie concludeerde eerder al dat Nout Wellink meer had kunnen doen om Icesave tegen te werken. De IJslandse commissie neemt die conclusie over, maar legt de schuld voor het drama toch vooral bij de IJslandse bankiers en toezichthouders.

Uit het rapport blijkt dat Nout Wellink een steeds fellere toon tegen de IJslanders aansloeg. Op 8 september 2008 zou hij op een bijeenkomst in Basel hard zijn uitgevallen tegen David Oddsson, de president van de IJslandse centrale bank. Als Icesave niet snel zou stoppen met het inzamelen van Nederlands spaargeld, zou hij daar zelf een stokje voor steken. Toen Oddsson hem vroeg of dat wel mocht volgens de Europese regels, antwoordde Wellink, volgens Oddsson, dat het geen enkel probleem zou zijn om steun te vinden voor Europese regels die het ‘onverantwoordelijke gedrag’ van de IJslandse banken een halt toe zouden roepen.

Meer over