'Ibu Mega' laat zelfs de Balinezen koud

Op Bali werd Soekarno's dochter Megawati vroeger op handen gedragen. Maar nu het op herkiezen aankomt, hebben de Balinezen hun belangstelling verloren....

Op een binnenplaats in Bajar Wangaya Kaja, een dorp op Bali, hebben zich maandagochtend honderden mensen verzameld. De menigte zit en bidt. De mensen wijden een nieuwe tempel in. De verkiezingen? Nee, die zijn niet hier maar verderop, zegt een in het wit geklede man. Hij wijst de weg naar 'stembureau VIII'.

Het stemlokaal is vrijwel verlaten. En dat terwijl Indonesiandaag een president kiest en een van de twee kandidaten Megawati Soekarnoputri is, de zittende president, die vroeger door de Balinezen op handen werd gedragen. Daar is weinig meer van te merken. Stemlokaal VIII wacht op kiezers. Niet de verkiezingen zijn vandaag het belangrijkste evenement, maar de inwijding van de tempel. Die zal tot middernacht duren.

Elders op Bali is het al niet anders: nergens staan opgewonden menigten te wachten tot de stemmen worden geteld. Men heeft gestemd en is weer vertrokken. 'Het zijn gewoon verkiezingen', zegt Wayan Enteg Wijaya, voorzitter van stemlokaal II van de Dusun Tanjung. Zijn dorp ligt ingeklemd tussen de snelweg en het toeristische deel van Sanur. Op de weg razen bussen vol toeristen van en naar het vliegveld, en aan de andere kant, in Sanur sjokken zwetende toeristen langs de souvenirwinkeltjes. Die zijn op deze verkiezingsdag niet eens gesloten.

Ooit was dat anders. In Denpasar groeien struiken en bomen op de plaats waar vroeger de gebouwen van het districtsbestuur (kabupaten) stonden. Het complex is in 1999 door een woedende menigte in brand gestoken. De overwoekerde restanten staan in het hart van de Balinese hoofdstad als een monument voor het temperament van de Balinezen. 'Wij hebben de naam heel vriendelijk te zijn, maar wij kunnen ook heel boos worden', zegt Iwan Darmawan, journalist bij de Bali Post.

Ook in 1999 waren er verkiezingen. Bali had massaal op Megawati gestemd. Megawati's partij, de PDI-P, werd de grootste van het land, maar de dochter van Soekarno werd gepasseerd voor het presidentschap. Niet zij, maar Abdurrahman Wahid werd door het Volkscongres benoemd. De Balinezen gingen woedend de straat op en staken alles in brand wat niet heilig was. Vooral gebouwen van de Golkar-partij moesten het ontgelden. De gebouwen van de kabupaten gingen in brand omdat het districtshoofd lid was van de Golkar, de partij die had geheuld met de net afgezette dictator Soeharto. Nu is de Golkar een bondgenoot van Megawati. De partij maakt deel uit van Megawati's 'coalitie van het volk', die de zittende president aan de macht had moeten houden.

De nederlaag van 'Ibu Mega' hangt ook in Bali zondag al in de lucht. Op het Golkar-kantoor is geen mens. De coalitiegenoot lijkt de campagne al voor gezien te houden. Alleen op het kantoor van Megawati's PDI-P zijn mensen. Er hangt een tekst van de leiding, die belooft helemaal te voet naar het verre Bangli te gaan als Megawati mocht winnen. Niemand gelooft kennelijk meer in haar kansen op succes.

De partijleden hebben zelfs hun tekst al klaar voor als zij verliest. Vice-voorzitter Suratmaja: 'Ook als Megawati verliest, is dat een overwinning een overwinning voor de democratie. Dat bewijst immers dat zij als president de Indonesische bevolking heeft ontwikkeld tot mensen die zelfstandig kiezen.' Hij laat vast weten dat hij 'elke uitslag zal respecteren', een tekst die ook Megawati al herhaaldelijk heeft geuit.

Voor Bali maakt Suratmaja zich zondag desondanks geen zorgen. 'Wij halen hier zeker 74 procent', zegt hij beslist. Het worden er, volgens de laatste voorlopige tellingen, 65. Dat is weinig voor Bali, waar ooit 80 procent op 'Mega' stemde, maar het is maandag nog altijd het beste resultaat dat Megawati en haar vice-presidentskandidaat Hasyim Muzadi in enige Indonesische provincie halen.

Honderden politiemannen bewaken maandagavond strategische plaatsen in Denpasar. Slechts keer komen zij in actie: als een tiental teleurgestelde Mega-aanhangers een paar autobanden in brand steekt. Verder zitten ze zich te vervelen. Dat bewijst wat journalist Darmawan al had voorzien: 'Misschien stemmen nog steeds veel mensen op Mega, maar het windt ze niet meer op.'

Meer over