I'm Not There

Omdat we in Nederland moeten wachten tot het Filmfestival en dan vervolgens nog een paar maanden totdat hij in roulatie gaat ben ik gisteren in Londen maar vast naar I'm Not There geweest. Hij draait er net als in de VS al een paar maanden, en ook tijdens de vroege avondvoorstelling zat de bioscoop vol.Niet alleen met babyboomers, toch het publiek dat je verwacht bij een 'biopic' over Bob Dylan, nee er waren ook veel jongeren aanwezig. Naast mij zei een stel van een jaar of 19 dingen als: 'die vrouw moet Joan Baez voorstellen', 'Is dat niet dat mens van Sonic Youth, Kim Gordon?' en 'Wow, My Morning Jacket met Calexico samen.' Dergelijk gratis commentaar is er voor mij de oorzaak van dat ik al jaren met de grootst mogelijke tegenzin naar de bioscoop ga (dit jaar alleen Control gezien omdat ik de muziek hard wilde horen en de beelden van Anton Corbijn groot wilde zien). Dit keer kon ik het hebben, zelf had ik iedere paar minuten de behoefte om het uit te schreeuwen van enthousiasme, of keihard mee te zingen met Bob Dylan.De film van Todd Haynes zou ik een meesterwerk willen noemen, al is mijn kennis van het medium natuurlijk niet toereikend genoeg. In I'm Not There worden bepaalde facetten uit leven en werken van misschien de grootste en zeker de meest enigmatische nog levende popmuzikant belicht. Zes acteurs (onder wie een actrice, de magistrale Kate Blanchett) vertolken een bepaalde karaktereigenschap, of een bepaalde periode uit het leven van Dylan. De verschillende verhaallijnen beginnen zomaar ergens en worden niet afgerond, alles wordt door elkaar gemonteerd, wat het 'verhaal' er ook al niet duidelijker op maakt. Nergens valt de naam Bob Dylan ook maar een keer. En toch klopt het allemaal.Haynes heeft zeven jaar aan de film gewerkt en in de New York Times zei hij erover dat hij pas op zijn briljante ingeving kwam om verschillende mensen Dylan te laten spelen, na lezing van een Dylan bio van Anthony Scaduto. En dan met name deze zinsnede: 'He created a new identity every step of the way in order to create identity.'Ieder stuk van Dylans identiteit moest volgens Haynes worden neergezet door een andere acteur. Prachtig idee, maar zie de financiers er maar eens van te overtuigen dat een elf jarige zwarte jongen en een actrice de aangewezen personen zijn om respectievelijk de 'hobo' die Dylan tussen 1959 en 1961 was en de amfetamine-verslaafde visionair uit Pennebakers Don't Look Back circa 1965, te spelen.Het lukt Haynes, die ook in Charlotte Gainsbourg de ideale Sara figuur weet te vinden. Schitterend is bijvoorbeeld de echtscheidingsscene, met op de achtergrond Dylan zelf die Idiot Wind zingt.Er is heel veel meer moois te zien in deze film, en ik zal er tegen de tijd dat we hem in Nederland mogen zien (en er al lang dvd's beschikbaar zullen zijn) zeker op terugkomen. Maar de grootste verrassing was toch ook gelegen in het gebruik van Dylans muziek. Op de prachtige soundtrack horen we vooral derden met het werk van Dylan aan de haal gaan, maar in I'm Not There horen we meestal de meester zelf. Tijdloze muziek, nog altijd even mysterieus net als de film.

Meer over