Huurlingen eisen 50 miljoen van Papoea-Nieuw-Guinea

De huurlingenorganisatie Sandline International probeert vijftig miljoen gulden los te krijgen van Papoea-Nieuw-Guinea, een van de armste landen. Sandline liet zelfs beslag leggen op hulpgelden....

De kwestie begon in maart 1997 . De toenmalige regering van Papoea-Nieuw-Guinea riep Sandline te hulp bij het neerslaan van een opstand op het eiland Bougainville, negenhonderd kilometer ten oosten van de hoofdstad Port Moresby. Melanesische guerrillastrijders hadden een belangrijke kopermijn afgesloten. Daarmee was Papoea-Nieuw-Guinea verstoken van een belangrijke inkomstenbron. Voor 72 miljoen gulden leverde Sandline helikopters, zware wapens en soldaten. De helft werd vooruitbetaald.

Het inhuren van buitenlanders viel echter slecht bij het reguliere leger . De premier werd gedwongen vanzijn beslissing terug te komen en het leger zette de huurlingen terug op het vliegtuig. Drie maanden later kwam een andere regering aan de macht, die erin slaagde de gemoederen op Bougainville te sussen.

Een internationaal tribunaal oordeelde vorig jaar oktober dat het contract tussen de vorige regering en Sandline rechtsgeldig was, en veroordeelde Papoea-Nieuw-Guinea tot het betalen van 36 miljoen gulden plus rente en kosten. Het totaalbedrag kwam op 50 miljoen. Sindsdien wendt Sandline alle mogelijke middelen aan om het geld in bezit te krijgen. Vandaag dient in Australië het beroep tegen de uitspraak van het tribunaal.

Afgelopen vrijdag liet Sandline beslag leggen op 11 miljoen gulden aan Europese hulpfondsen bij de Belgische bank BBL in Brussel. 'Een zeer ongelukkige actie', oordeelt Gabriel Pepson, ambassadeur van Papoea-Nieuw-Guinea in België. 'Ik vind het vooral onbegrijpelijk dat ze fondsen bevriezen die bedoeld zijn voor de armsten in mijn land, boeren en anderen die zijn getroffen door de natuurramp van vorig jaar.'

De Europese Unie is betrokken bij de zaak: een deel van het geld bestaat uit noodhulp, bijeengebracht om het land te helpen de gevolgen te boven te komen van de grote overstromingen, die vorig jaar drieduizend mensen het leven kostten. Een ander deel van het geld waarop beslag is gelegd, betreft exportsubsidies van de EU voor Papoea-Nieuw-Guinea.

Michael Grunberg, commercieel adviseur van Sandline, zegt dat zijn organisatie inmiddels de fondsen voor noodhulp heeft vrijgegeven. 'Dat is voor ons een morele kwestie. We willen niet dat de armen in Papoea-Nieuw-Guinea hieronder lijden', zegt hij. 'Als het geld nog niet vrij is, is dat een kwestie van de bank. '

Ondanks haar betrokkenheid reageert de Europese Commissie lauw op de affaire. 'Wij zijn nu met de bank in overleg', zegt de woordvoerster. 'En we kijken of we hen duidelijk kunnen maken dat Sandline geen recht heeft op het geld.'

Sandline International, dat wortels heeft in Zuid-Afrika en Groot-Brittannië, kwam vorig jaar in het nieuws door de levering van wapens aan Sierra Leone. Daarmee overtrad de organisatie een wapenembargo van de Verenigde Naties, maar Sandline zei dat de wapens waren geleverd met medeweten van de Britse minister van Buitenlandse Zaken.

Meer over