‘Hulp tijdens economische crisis stoppen, is doodsteek voor Afrika’

'Red Afrika, schaf de hulp af', zei de Zambiaanse econome Dambisa Moyo vrijdag in de Volkskrant. Ontwikkelingshulp zou corruptie aanwakkeren en armoede vergroten. Moet Nederland de hulp stoppen?

Evert Nieuwenhuis

Bert Koenders, minister voor Ontwikkelingssamenwerking.
‘Ik heb mevrouw Moyo ontmoet, en al snel bleek dat we het behoorlijk met elkaar eens zijn. Zij vindt net als ik dat hulp helpt als het gericht is op groei, handel en ontwikkeling. Moyo was positief over het Nederlands beleid. Wij geven bijvoorbeeld geen hulp aan corrupte regimes.

‘Maar Moyo is veel te optimistisch over private investeringen en de rol van internationale financiële markten. Daar ligt wat mij betreft ook de toekomst van armoedebestrijding. Maar: Afrika krijgt nauwelijks private investeringen vanwege de risico’s en er is momenteel zelfs een perverse stroom van kapitaal van Zuid naar Noord. Dat verhaal klopt dus niet.

‘Ik ben net terug uit Mali, waar dankzij Nederland de productiviteit van de landbouw is verzesvoudigd. De kleine ondernemers kunnen nu zelf verder en Mali groeit daardoor sneller dan ooit. In Tanzania zijn honderdduizenden levens gered dankzij ontwikkelingsinvesteringen in de gezondheidszorg. Juist de gezonde en geschoolde mensen trekken nu investeringen aan. De hulp tijdens deze economische crisis stoppen zou de doodsteek voor Afrika zijn.’

Arend Jan Boekestijn, Tweede Kamerlid voor de VVD.
‘Al jaren roep ik dat hulp vreselijk veel kapot maakt in Afrika. Ik ben heel blij dat ik nu eindelijk een medestander heb, en dan ook nog eens een welbespraakte en goed ingevoerde Afrikaanse econome. Moyo’s boek heb ik van kaft tot kaft gelezen en ik ben het volledig met haar eens. Ik heb één kanttekening: Moyo wil de hulp in 5 jaar afbouwen. Ik vrees dat dat een te optimistisch scenario is. Hulp heeft het sociale weefsel dermate beschadigd dat de overgangstijd wel eens heel gewelddadig zou kunnen zijn.’

Jan Willem Gunning, hoogleraar ontwikkelingseconomie en enkele jaren geleden een van de promotoren van Moyo in Oxford.
‘Dambisa heeft gelijk dat corrupte leiders veel te makkelijk geld krijgen van westerse donoren. Ook Nederland zou veel selectiever en strenger moeten zijn. Echt onverstandig is Moyo’s oplossing om de geldkraan helemaal dicht te draaien en Afrikaanse landen geld te laten ophalen op de internationale financiële markten.

‘Dambisa weet heel goed dat die door de kredietcrisis volledig zijn opgedroogd voor arme landen. Bovendien kan het vele jaren duren voordat een land met goed beleid toegang krijgt tot de internationale kapitaalmarkt. Deze landen hebben hulp nodig om zelfstandig te worden.’

Jos van Gennip, bestuursvoorzitter van NCDO, een organisatie die ontwikkelingshulp propageert.
‘Ik ben verheugd dat een Afrikaanse vrouw zich mengt in deze discussie en Moyo levert een interessante bijdrage. Maar de hulp afschaffen? De komende 15 tot 30 jaar is het nog niet zo ver. En stel die vraag ook eens aan al die miljoenen Afrikaanse moeders met een kind dat leeft dankzij gezondheidszorg – door donoren gefinancierd.’

Meer over