Houtworm verjaagd uit dodenrijk

Een vaste hand en veel geduld heb je nodig, zegt restaurator Renske Dooijes van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden....

Van onze verslaggeefster

De kist dateert uit circa 625 voor Christus. 'Ik sta er niet meer bij stil dat de kist zo oud is. Ik vind het ook niet eng om hem aan te raken', zegt Dooijes. Met een blauw schort voor en een kleine spatel in de hand is ze bezig houtwormgaatjes op te vullen met een mengsel van kalk, water en pigment. 'Het is priegelwerk, maar ik vind het heel prettig. Je droomt er zo'n beetje bij weg.'

Onder begeleiding van conservator Maarten Raven werkt Dooijes samen met een andere restaurator aan de reiniging, conservering en retouchering van de deksel van de sarcofaag. Dit alles gebeurt onder het oog van de museumbezoekers. Op een video is te zien hoe de deksel eerst is schoongemaakt en hoe het frame is verstevigd.

Toen de kist in 1826 in het bezit van het museum kwam, was de deksel niet meer dan een paar slordig aan elkaar gezette planken. Nu zijn de planken met klemmetjes rechtgetrokken, naar elkaar toe geduwd en goed bevestigd. Dooijes: 'Het is misschien een beetje grof om in zo'n fragiele kist te zagen en te schroeven, maar het was de enige manier om hem te verstevigen.'

Verder is 'centimeter voor centimeter met een wattenstokje' de laag vuil verwijderd waarmee de kist was bedekt. Hierdoor zijn de schilderingen en de spreuken in hiërogliefen weer duidelijk zichtbaar. Begin deze eeuw is een tekening van de schilderingen gemaakt, waarvan nu een kopie in de werkplaats hangt. Met behulp van egyptoloog Hillen Oost zijn de hiërogliefen ontcijferd en weggevallen tekens achterhaald. Met rode viltstift heeft hij de ontwerptekening bijgewerkt.

De deksel van de kist verhaalt over de tocht die Anchhor heeft moeten afleggen naar de god van het Egyptische dodenrijk, Osiris. Tijdens de tocht moeten de doden rivieren met krokodillen, nijlpaarden, schorpioenen en slangen oversteken. Op de kist zijn twee lange boten afgebeeld die de overtocht maken.

Met pietepeuterige chirurgenmesjes, spatels en penselen worden de schilderingen bijgewerkt. Hoe lang deze restauratie mee kan, weet restaurator Dooijes niet precies. 'Kleuren verkleuren altijd, daar kun je niets tegen doen, maar meer dan honderd jaar moet deze verf het wel houden.'

Meer over