Hopeloos tragisch

BEREND JAN BOCKTING

De hoofdrol in Lars von Triers Melancholia was op het lijf geschreven van Penélope Cruz. Ze had te kennen gegeven graag eens te werken met het Deense enfant terrible (die met zijn beruchte nazi-betoog tijdens het filmfestival van Cannes in 2011 de aandacht zó naar zichzelf toetrok dat men bijna vergat hoe mooi en schandaalvrij de film zelf eigenlijk was). Cruz moest afhaken 'omdat ze een piraat moest spelen', aldus de regisseur, doelend op Pirates of the Caribbean deel zoveel. Ze werd vervangen door Kirsten Dunst, die ook al graag eens met hem wilde werken. Dunst speelt in Melancholia Justine, die in het eerste deel van de film op het punt staat te trouwen, maar vanwege hevige depressies de feestelijkheden als in een grijze waas ondergaat. Haar evenwichtige zus Claire (Charlotte Gainsbourg, tevens hoofdrolspeelster in Von Triers rond Kerst te verschijnen seksverslavingsepos Nymphomaniac) probeert voor zoveel mogelijk rust in haar leven te zorgen. In het tweede deel van de film zijn hun rollen omgedraaid. Terwijl een planeet op ramkoers met de aarde ligt, raakt Claire in paniek en blijkt Justine plots het toonbeeld van berusting. Wat volgt is een meesterlijke, beklemmende, hopeloos tragische, licht-surreële film over depressie, hoop en doodsverlangen.

Melancholia (Lars von Trier, 2011)

Nederland 2, 23.15-1.20 uur.

Submarino

(Thomas Vinterberg, 2010) De film was harder dan hij zich kon herinneren, vertelde de Deense regisseur Thomas Vinterberg tijdens de première van Submarino in Berlijn. Net als in Vinterbergs inmiddels klassieke Festen (1998) lijkt in Submarino, naar de gelijknamige roman van Jonas T. Bengtsson, een disfunctionele familie de oorzaak van alle ellende. Tevens hervond de filmer zijn vorm, na een decennium vol flops die zijn doorbraakfilm Festen geen van alle evenaarden, maar vorig jaar bevestigde hij zijn terugkeer met het ijzersterke Jagten. In de proloog van Submarino dollen hoofdrolspeler Nick en zijn broer als kind door een ranzig appartement, terwijl moeder knock-out in de keuken ligt en in de slaapkamer hun babybroertje de boel bij elkaar huilt. Een situatie die in een verschrikkelijke tragedie eindigt. En zoals de naam van de baby uit de proloog niet wordt uitgesproken, ook niet nadat de jongens hem op eigen wijze hebben gedoopt, zo blijft de naam van Nicks broer ongenoemd. Door al die motieven en het afgewogen camerawerk krijgt Submarino een nogal bedacht, maar ook beheerst karakter. Knap, voor een film die zoveel schuldgevoelens, woede en verdriet samenbalt én voelbaar maakt.

Canvas, 22.15-0.05 uur.

Escape from Alcatraz

(Don Siegel, 1979) 'Niemand is ooit ontsnapt uit Alcatraz en niemand zal er ooit uit ontsnappen.' Dat zegt een van de bewakers van de gevangenis, in het begin van de klassieker Escape from Alcatraz tegen de door Clint Eastwood gespeelde gevangene Frank Morris. De woorden zetten de toon van de film. Don Siegel (1912-1991), die met de regie van de eerste Dirty Harry een stevige bijdrage leverde aan Eastwoods legendarische status, probeert vanaf de openingscène duidelijk te maken dat de ontsnappingspoging die de gevangene gaat wagen een bovenmenselijk doorzettingsvermogen vergt. Wanneer Morris ontdekt dat de muur rond het ventilatierooster in zijn cel poreus is, begint hij met een lepel voorzichtig in het beton te wroeten. Siegel toont zijn vakmanschap door van dat monnikenwerk een spannende thriller te maken.

SBS 6, 1.10-3.10 uur.

undefined

Meer over