Hoogleraar stelde boek samen over functioneren gezondheidszorg 'Zorg is hier succesvol en goedkoop' Nederlandse gezondheidszorg wekt interesse buitenland

De Nederlandse gezondheidszorg heeft een behoorlijk niveau. Er worden minder dokters en verpleegkundigen ingezet dan in de omringende landen. Patiënten liggen korter in een ziekenhuis en slikken minder medicijnen....

Van onze verslaggeefster

Suzanne Baart

AMSTERDAM

'Onze gezondheidszorg is succesvoller en goedkoper dan die in andere Europese landen', zegt prof. dr. A. Schrijvers, econoom en hoogleraar gezondheidszorg bij de medische faculteit van de Universiteit Utrecht. Hij is de samensteller van het boek Health and Health Care in the Netherlands, over het functioneren van de Nederlandse gezondheidszorg.

Het boek is bedoeld voor buitenlanders die kennis willen nemen van de Nederlandse zorgverlening en voor Nederlanders die beroepshalve aan buitenlanders willen uitleggen hoe het systeem werkt. Het in het Engels gestelde boek, dat vandaag wordt aangeboden aan de directeur Europa van het ministerie van Buitenlandse Zaken, heeft een inleiding van minister Borst van Volksgezondheid.

Afgemeten aan het niveau van de zorg ten opzichte van de kosten ervan, doet Nederland het goed met zijn huisartsen, thuisbevallingen, thuiszorg, ouderenzorg en samenwerking tussen de verschillende disciplines. Het buitenland toont dan ook een groeiende interesse voor het 'poldermodel van de gezondheidszorg', merkt Schrijvers.

'Gezondheidszorg maakt nu ook deel uit van het buitenlands beleid', legt Schrijvers uit. 'De gezondheidszorg wordt steeds internationaler. Er wordt meer naar elkaar gekeken en samengewerkt. Ziekenhuizen in grensstreken behandelen steeds vaker ook patiënten van de andere kant van de grens. Dat is prima. Het wachten is nog op een ziekenhuis bij Schiphol.'

Health and Health Care in the Netherlands (uitg. De Tijdstroom, Utrecht) bevat artikelen van onafhankelijke deskundigen, niet van belanghebbenden. 'Het is een kritisch en lyrisch boek geworden, maar niet chauvinistisch', vindt Schrijvers. Nederland blijkt het dan wel op een aantal terreinen beter te doen dan andere landen, maar moet het op sommige ook afleggen.

Zo zijn geneesmiddelen in Nederland veel duurder dan in de andere Europese landen. En longkanker eist, volgens cijfers van de Wereld Gezondheidsorganisatie WHO, meer levens dan elders. Vooral onder vrouwen, bij wie ook al vaker borstkanker wordt aangetroffen. Roken is in Nederland nog steeds populair. Wetgeving en campagnes die roken ontmoedigen, staan nog in de kinderschoenen.

De thuiszorg die door ziekenhuizen wordt geregeld, is in de Verenigde Staten beter georganiseerd en de Scandinavische landen hebben het beter voor elkaar in de zorg voor gehandicapten. 'De thuiszorg wàs in Nederland goed georganiseerd, maar daar voltrekt zich nu een drama. De schaalvergroting en vermindering van dure ziekenhuisbedden - van 5,5 bedden naar 4 bedden per duizend inwoners - hebben gevolgen voor de thuiszorg en die besparingen worden niet beloond. De geboekte winst wordt ontkend door de overheid.'

Het buitenland toont ook veel aandacht voor de rol die patiënten in verenigingen en platforms spelen. 'De patiëntenverenigingen tellen meer leden dan de vakbeweging. Het maakt het breed samengestelde poldermodel zo opmerkelijk.'

Schrijvers: 'Wij kennen vijf partijen die elkaar goed in evenwicht houden: de vragers - dat zijn de individuele patiënten -, de aanbieders - dat zijn de artsen en instellingen -, de ziektekostenverzekeraars, de overheid en de georganiseerde patiëntenverenigingen, als belangenbehartigers. Geen van die vijf partijen is dominant.'

Ook de wijze waarop toestemming voor behandeling van de patiënt moet worden verkregen, sinds kort vastgelegd in wetten als de WBOPZ - voor psychiatrische patiënten - en de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO), kan volgens Schrijvers rekenen op internationale aandacht. 'In landen als Tsjechië en Zimbabwe, waar ik geregeld kom, sterven mensen aan kanker of aids, zonder dat hun wordt verteld welke ziekte ze hebben.'

Veel uit te leggen is er ook als het gaat om de wijze waarop in Nederland verslaafdenhulp is georganiseerd en om de wijze waarop euthanasie en abortus zijn geregeld. 'We kennen een goede democratische controle. Als een arts zich niet houdt aan de afspraken bij euthanasie, wordt hij vervolgd.'

De gezondheidszorg is in Nederland één samenhangend systeem, terwijl het in het buitenland vaak als los zand aan elkaar hangt, zegt Schrijvers. 'Dat was bij ons dertig jaar geleden trouwens ook zo. Er zijn nu talloze netwerken tussen de verschillende groepen en tussen de zorg en de politiek. Er wordt veel met elkaar overlegd.'

Dat het 'poldermodel' voor de gezondheidszorg niet over te planten zou zijn naar andere landen, zoals vaak wordt gezegd, noemt Schrijvers onzin. 'We zijn niet een of andere gekke bananenrepubliek. Het kan niet worden gekopieerd, maar buitenlanders komen wel kijken om van ons te leren.'

Meer over