Hollanders openen Wall Street

Streng geïnstrueerd klappend en lachend openden topmensen van het bedrijfsleven de New Yorkse beurs, maar het was een feestje in de slagschaduw van de Europese crisis.

VAN ONZE CORRESPONDENT ARIE ELSHOUT

NEW YORK - Het beroemde balkon boven de beursvloer van Wall Street staat donderdagochtend vol topmensen van Nederlandse banken en bedrijven. Tegen half tien beginnen zij ineens allemaal als bij toverslag tegelijk te lachen en te klappen, de blik gericht op een onzichtbaar punt in de verte.

Dan drukt Emiel Roozen, de financiële man van Delta Lloyd, op de knop van de openingsbel. 'Dutch Day', de Hollandse dag, op de Amerikaanse aandelenbeurs, kan beginnen. Een feestje in de slagschaduw van de Europese crisis.

De instructies zijn streng, vertelt een Nederlandse ondernemer na afloop van de Opening Bell. De blik dient te worden gefixeerd op een klok verderop. Op de kop af 30 seconden voor half tien moet begonnen worden met klappen en lachen, waarna 10 seconden voor half tien na een druk op de knop de bel weerklinkt en om klokslag half tien de handel begint.

Geduld raakt op

Het is een strak georganiseerd ritueel in een wereldeconomie die voor de rest gebukt gaat onder een ernstig gebrek aan regie. Het lachen op commando is heel Amerikaans en de Nederlanders doen het vol overgave, maar het belangrijkste delegatielid is er niet. Zijn afwezigheid maakt duidelijk dat achter alle vrolijkheid een zorgelijke Europese werkelijkheid schuil gaat.

Minister van Financiën Jan Kees de Jager had de bel moeten luiden, maar hij moest woensdagavond New York verlaten om op donderdag in Luxemburg te zijn voor een zoveelste euroberaad. Een receptie en een toespraak van hem in de beurs van Wall Street werden daarom een dag vervroegd.

Zo worden de Europese ministers opgejaagd van het ene naar het andere crisismoment. Is het niet Griekenland dat om actie vraagt, dan is het wel Spanje of Italië. Een ouderwetse handelsmissie zoals de Dutch Day, waarop Nederlandse banken en bedrijven Amerikaanse investeerders wijzen op de investeringskansen in Nederland, schiet er dan grotendeels bij in. En de tijd dat De Jager in New York is, moet hij als afgezant van een onmachtig Europa spitsroeden lopen.

Terwijl buiten de hitte de stad doet zweten, houdt de minister woensdag na zessen zijn speech op de stil geworden beursvloer. Zijn gehoor bestaat uit Nederlanders en Amerikanen uit de financiële wereld. Het is het hol van de leeuw. Deze plek in de nauwe, duistere straten van Lower Manhattan symboliseert als geen ander de macht van de markten. Zij kunnen het Europese project maken of breken. 'Sommigen zeggen dat jullie de baas zijn over de planeet', grapt de minister.

Hij weet dat het Amerikaanse geduld aan het opraken is. Niet alleen Obama, maar ook Wall Street voelt zich gegijzeld door Europa's onvermogen een blijvende oplossing te vinden voor de euro. Het drukt de wereldeconomie. Waarom duurt het zo lang? Waarom kiezen jullie niet voor eurobonds?, krijgt De Jager te horen. Zijn antwoord: 'Dit is geen crisis die je met een soort tovermiddel kunt oplossen.'

Tucht van de markten

De eurobonds zijn dat volgens hem zeker niet. Nu financiert elk euroland zijn begrotingstekort door zelf obligaties (bonds) uit te geven, waarbij lidstaten met veel schuld een hogere rente betalen dan landen met een lagere schuld. Door als eurozone gezamenlijk obligaties uit te geven, zou er een gemiddelde rente komen die daar ergens tussenin ligt. De eerste groep (Zuid-Europese) landen gaat dan minder betalen dan ze deed, en de tweede (Noord-Europese landen) meer. Dat wil De Jager niet. Eerst moeten die andere landen zuiniger leren worden, anders vormt de lagere rente slechts een 'perverse prikkel' om door te gaan met schulden maken.

'De tucht van de markten mag niet worden weggenomen', zegt De Jager. Als je dat uitlegt, begrijpen de Amerikanen wel dat deze crisis niet 'overnight' is op te lossen.

undefined

Meer over