'Holanda heeft niets naar Tegucigalpa overgemaakt'

Boekhandel Navarro is weer open. De glazen voordeur en de etalages zijn uitgegraven. De blubber die tot aan het plafond stond, is schep voor schep met kruiwagens afgevoerd....

Van onze verslaggever

Art van Iperen

TEGUCIGALPA

Ruim tweeënhalve maand nadat de orkaan Mitch toesloeg in de Hondurese hoofdstad Tegucigalpa, is de drie meter dikke laag blubber op het plein voor de boekenwinkel nog maar gedeeltelijk verwijderd. Bulldozers van de gemeente en het Mexicaanse leger hebben de keien, aarde en takken die de de Choluteca-rivier en de Río Chiquito op 31 oktober op het plein achterlieten slechts opzij geschoven om het autoverkeer over de Mallol-brug tussen Tegucigalpa en de zusterstad Comayagüela weer mogelijk te maken.

Op de stinkende berg blubber zoeken gieren naar menselijke en dierlijke resten. Een krachtige wind blaast het met faecaliën besmette stof in de gezichten van de voetgangers. De apotheek op een andere hoek van het plein is nog steeds dicht. De stoep voor de ingang is weer begaanbaar, maar binnen staat de smurrie nog steeds tot aan het plafond. Chepe's Shoes zal door Mitch ook nooit meer iets verkopen. De eigenaar probeert op straat, voor zijn winkel, tevergeefs petten van de Chicago Bulls en Nike te slijten.

Honduras doet zijn best de schade van El Meech te herstellen, maar de wederopbouw verloopt moeizaam en traag. 'Het zal nog zeker tien jaar duren voor we weer terug zijn bij de situatie van vóór Mitch', denkt Salvador Suazo, directeur van de non-gouvernementele organisatie Cedec. 'En als er niet snel extra voedselhulp komt, zal er zeker buiten de steden hongersnood uitbreken, want 80 procent van de oogsten is vernietigd.'

De orkaan Mitch richtte op 31 oktober vorig jaar een ravage aan in Honduras. Door de hevige regenval traden vrijwel alle rivieren buiten hun oevers. Dorpen, krottenwijken, wegen, bruggen en oogsten werden weggespoeld.

Ruim 80 duizend inwoners verloren hun huis. Ruim 5600 Hondurezen kwamen om het leven, 8085 worden nog vermist en zijn waarschijnlijk ook dood. De schade aan infrastructuur en oogsten wordt geraamd op vijf miljard dollar. Aan de economische groei van de laatste jaren is abrupt een einde gekomen. Het bruto nationaal product zal dit jaar met 2 tot 6 procent inkrimpen. Volgens het Hondurese College van Economen heeft Mitch 'de levenskwaliteit van 80 procent van de bevolking ongunstig beïnvloed'.

In de tijdelijke opvangkampen voor de duizenden daklozen in Tegucigalpa hebben de gedupeerden vrijwel geen goed woord over voor de regering en het gemeentebestuur van Tegucigalpa. 'De overheid doet bijna niets voor ons', jammert María Dolores in een overvol opvanghuis dat naar urine stinkt. 'Ik ben alles kwijt: mijn twee kinderen, mijn huis en mijn toekomst. En mijn man is op weg naar de Verenigde Staten om daar werk te zoeken.'

Suazo van de ngo Cedec kan zich de wanhoop goed indenken. 'De regering zegt dat de hulp tot nu toe hoofdzakelijk uit goederen heeft bestaan en dat de financiële bijdragen voorlopig slechts beloften zijn die nog niet zijn overgemaakt.' Volgens Suazo is het geld dat wel is binnengekomen, gebruikt voor verbetering van de wegen, herstel van de bruggen en het bouwen van macroalbergues, opvangkampen met asbesten huisjes van vier bij vier meter voor de duizenden daklozen.

De traagheid waarmee het gemeentebestuur van de hoofdstad bijna drie maanden na Mitch hulpprojecten entameert, wordt volgens veel waarnemers veroorzaakt door politiek gekissebis en de onervarenheid van burgemeester Vilma Castellanos. Zij volgde vorige maand haar echtgenoot op, die begin november bij een inspectievlucht boven de ravage met zijn helikopter neerstortte. De man was razend populair en daadkrachtig, zijn echtgenote mist bestuurlijke ervaring en zit volgens haar tegenstanders meer in het buitenland dan in het gemeentehuis.

Af en toe zoekt Vilma Castellanos de publiciteit. Ze is van een andere partij dan de regeringspartij en vindt dat Tegucigalpa daarvan het slachtoffer is. 'De centrale regering steunt ons helemaal niet. Wij krijgen geen cent voor de wederopbouw', zei ze maandag woedend op een persconferentie na terugkeer uit Mexico-Stad.

'Alle buitenlandse hulp komt terecht bij de centrale regering. De regeringspartij laat niets na om ons een slecht imago te bezorgen. Dat past beter in hun politieke plannen.' Voor een interview heeft ze geen tijd, omdat Holanda volgens haar secretaris 'geen cent naar Tegucigalpa heeft overgemaakt'.

Corruptie zou geen rol spelen bij het trage verloop van de wederopbouw. Avila: 'De bevolking is bang dat het gebeurt, maar tot nu toe zijn er geen bewijzen voor.' Suazo: 'Het gebeurt waarschijnlijk wel op kleine schaal, maar het is niet de algemene regel.'

Ramón Custodio, die al achttien jaar de mensenrechtenorganisatie Codeh leidt en zich heeft ontwikkeld tot het geweten van Honduras, is even geruststellend. ' De bevolking is sinds Mitch zeer waakzaam. Daardoor is er nu veel minder corruptie dan vroeger. Alle hulpzendingen worden door ngo's gecontroleerd.'

Als bewijs laat hij in zijn kantoor een grote berg genummerde gele dozen vol medicijnen zien. 'Meegebracht in het vliegtuig van een Belgische prinses. Wij weten precies hoeveel dozen in Europa zijn ingezameld. Als er ook maar ééntje ontbreekt, stappen we meteen naar de regering.'

Meer over