Nieuwsopenbaar vervoer

Hogesnelheidslijn blijft nog zeker vier jaar last houden van vertraging

Een rit met de hogesnelheidslijn blijft voor de reiziger een onzekere onderneming. De overheid stelt de komende vier jaar geen hogere eisen aan de punctualiteit van de treinen op de HSL Zuid tussen Schiphol en Antwerpen. Dat betekent dat ruwweg een op de vijf treinen met een vertraging van meer dan 5 minuten op zijn bestemming mag aankomen.

De nieuwe intercity tijdens een testrit op het station van Driebergen-Zeist. De treinstellen zullen worden ingezet op het hoofdrailnet, het klassieke spoorwegnet van de NS, en ook op de hsl-zuid. Beeld Hollandse Hoogte / Nederlandse Freelancers
De nieuwe intercity tijdens een testrit op het station van Driebergen-Zeist. De treinstellen zullen worden ingezet op het hoofdrailnet, het klassieke spoorwegnet van de NS, en ook op de hsl-zuid.Beeld Hollandse Hoogte / Nederlandse Freelancers

Dat valt op te maken uit een brief die staatssecretaris Stientje van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) onlangs heeft gestuurd aan de Tweede Kamer. De NS wordt als uitbater van het hoofdrailnet al jaren afgerekend op twaalf afspraken over zijn prestaties.

‘De meeste van de twaalf huidige prestatie-indicatoren blijf ik ook in de komende jaren hanteren’, zo schrijft de staatssecretaris. Daaronder valt ook de eis hoeveel treinen er minimaal op tijd moeten rijden, ofwel de reiziger met niet meer dan 5 minuten vertraging mag opzadelen.

Hoofdpijndossier

De hsl, die in 2009 in gebruik werd genomen, is al jaren een hoofdpijndossier voor NS, de overheid, spoornetbeheerder Prorail en reizigers. Vanwege de vele problemen ligt de punctualiteitseis voor dit tracé lager dan voor de rest van het hoofdrailnet, waarvoor de NS in 2015 de concessie kreeg – 82,1 procent als bodem tegen 88,9 procent voor de rest van het spoor.

In juni besloot de staatssecretaris de concessie ook na 2024 aan het bedrijf te gunnen, onder het mom ‘better the devil you know’, tot groot ongenoegen van de concurrenten van de NS. ‘Dit biedt stabiliteit en het geeft de beste mogelijkheid om het personenvervoer per spoor verder te verbeteren’, schrijft Van Veldhoven aan de Tweede Kamer.

Een woordvoerder van de NS bevestigt dat in overleg is besloten om geen nieuwe eisen te stellen aan de punctualiteit van de hsl. ‘We krijgen de komende jaren nieuwe treinen geleverd voor de hogesnelheidslijn. Maar het duurt even voor die optimaal op dit tracé rijden.’ Om die reden is afgesproken dat het spoorbedrijf voor de periode 2021- 2024 aan de eerdere prestatie-indicatoren wordt gehouden.

Zwakheden

Een structurele aanpak van de zwakheden van de hogesnelheidslijn zou een investering vergen van 700 miljoen euro, zo is twee jaar terug al uitgerekend. De regering voelde er toen en voelt er nu nog steeds niets voor om zoveel geld uit te trekken voor een project dat al 7,2 miljard kostte.

Van Veldhoven wil eerst zien of de nieuwe treinen en andere, kleinere ingrepen al een verbetering brengen. Ze trok daar 60 miljoen voor uit. Met een deel van dat geld zijn in november windschermen aangebracht op de Moerdijkbrug. Bij windkracht 6 moesten treinen daar langzamer rijden, bij windkracht 8 of 9 konden ze helemaal geen gebruik meer maken van deze brug.

Een andere aanpassing was de installatie van ‘zwanenkrullen’, die ervoor zorgen dat zwanen minder vaak tegen de bovenleiding aan vliegen en gewond op het spoor belanden. Het vangen van de vogels leidt ertoe dat het treinverkeer moet worden stilgelegd en reizigers vertraging oplopen.

MEER LEZEN?

De Nederlandse Spoorwegen hadden vorig jaar slecht nieuws en goed nieuws voor de reizigers met de Intercity Direct. Het slechte nieuws: uw trein komt geregeld piepend tot stilstand omdat twee boordcomputers ruzie hebben. Het goede nieuws: de leverancier van de treinen voor de hsl denkt eindelijk te hebben achterhaald waarom de computers ruzie krijgen.

Gemiddeld twee keer per dag ondervindt het treinverkeer last van dieren op of bij het spoor. Dat kost Prorail miljoenen euro’s. De spoorwegbeheerder gooit geurpalen, flitslichten en mini-tunnels in de strijd, om hert en lama van de rails te houden.

Meer over