Nieuws

Hof wil journalist Volkskrant horen in zaak voor terrorisme veroordeelde Syriërs

Het gerechtshof in Den Haag wil Volkskrant-journalist Ana van Es horen in de zaak over de voor terrorisme veroordeelde Syrische broers Aziz A. en Fatah A. Ze zal zich in de rechtbank beroepen op haar verschoningsrecht en geen inhoudelijk commentaar geven, laat Van Es weten.

Niels Waarlo
Aziz A. in Amsterdam, in 2017. Hij werd vorig jaar tot ruim 15 jaar cel veroordeeld wegens zijn betrokkenheid bij Al Nusra. Beeld Aurélie Geurts
Aziz A. in Amsterdam, in 2017. Hij werd vorig jaar tot ruim 15 jaar cel veroordeeld wegens zijn betrokkenheid bij Al Nusra.Beeld Aurélie Geurts

Aanleiding is een artikel in de Volkskrant uit 2019 dat is gebaseerd op gesprekken met bekenden en familieleden van de broers, deels gevoerd in hun oude woongebied in Syrië. Volgens meerdere bronnen waren de twee actief bij de jihadistische beweging Al Nusra en was Fatah A. betrokken bij verdwijningen.

De Nederlandse justitie heeft naar eigen zeggen te weinig juridische mogelijkheden om in Syrië strafrechtelijk onderzoek te doen of getuigen te horen, omdat het te gevaarlijk zou zijn. De rechtbank heeft het Volkskrant-artikel niet meegenomen als bewijs, maar volgens Bart Nooitgedagt, de advocaat van Fatah, vormde het wel een belangrijk uitgangspunt voor verder onderzoek door het Openbaar Ministerie.

Wegens zijn betrokkenheid bij Al Nusra werd Aziz vorig jaar tot ruim 15 jaar cel veroordeeld. Zijn oudere broer Fatah kreeg 11 jaar en 9 maanden. Het bewijs was onder meer gebaseerd op ooggetuigenverslagen en afgeluisterde gesprekken door inlichtingendienst AIVD. Beiden hebben altijd ontkend, momenteel dient het hoger beroep.

Volkskrant-stuk ‘in het dossier gebakken’

De journalist zelf kan er niks aan doen dat haar stuk een onderdeel is geworden van de rechtszaak, benadrukt advocaat Bart Nooitgedagt. Volgens hem heeft justitie geprobeerd de inhoud van het artikel te verifiëren of falsifiëren, en is een belangrijk deel van het bewijs tegen zijn cliënten hierop gebaseerd, zegt hij. ‘Het stuk zit zo in het dossier gebakken dat het mogelijk een rol heeft gespeeld bij de vorming van overtuigingen.’ Daarom wil hij meer weten over de totstandkoming ervan en ‘hoe de bronnen tot de journalisten zijn gekomen’.

Van Es vindt de beslissing van het Hof ‘niet handig’. ‘Omdat ik nu als getuige word opgeroepen, word ik de strafzaak in gemanoeuvreerd, en dat moet niet. De beslissing van het Hof kan een afschrikwekkend effect hebben op journalisten en hun bronnen in vergelijkbare onderzoeken.’ De rechtbank nam het artikel in het vonnis niet mee als bewijs. ‘Dat lijkt mij ook in hoger beroep de koninklijke weg.’

Fatah en Aziz A. kwamen in 2014 als vluchtelingen aan in Nederland. Aziz, de jongste van de twee broers, is in Syrië gemarteld in de beruchte Sednaya-gevangenis van het regime van Assad. In 2017 dook hij op in het Amsterdamse debatcentrum De Balie, waar andere Syriërs hem zeiden te herkennen als jihadistische terrorist. De zaak tegen de broers kreeg extra bekendheid omdat Aziz de ex-vriend is van de Nederlandse journalist Ans Boersma, die in 2019 Turkije uit moest vanwege deze band.