Hoezo was de overheid correct?

Premier Kok is niet voornemens excuses aan te bieden voor de houding van de Nederlandse overheid jegens de terugkerende joodse Nederlanders die de holocaust overleefden (de Volkskrant, 27 januari)....

Eigenlijk was ik vijftig jaar na dato niet meer bedacht op zo'n afstandelijke en kille houding van een premier van Nederland. Hoezo correct?

Jazeker de wetten werden correct toegepast. Belastingaanslagen vielen op de deurmat van de teruggekeerde (als die zijn huis niet inmiddels bewoond zag door iemand anders) voor jaren niet betaalde belasting. Dat 'belastingplichtige' helaas die jaren ondergedoken zat of een vernietigingskamp trachtte te overleven, dat deed er even niet toe. Dat een overlevende die alles verloren had, op ambtenaren stuitte die niet voornemens waren iets voor hem te doen, omdat hij de volgens de wet noodzakelijke identiteitspapieren niet meer had. En zo zijn er vele voorbeelden die ik als naoorlogse generatie uit verhalen van mijn familie, kennissen en (recent) historisch onderzoek mocht vernemen. Ook de Indische Nederlanders kunnen er trouwens over mee praten.

Aldus redenerend was nazi-Duitsland ook correct. Alles wat de joden is aangedaan was conform de toen geldende wetgeving. Houden we dan nooit op ons zelf voor de gek te houden? Eerst moesten we er bijna een halve eeuw over doen om te beseffen dat Nederland geen land vol met verzetshelden was tijdens de oorlog. Moeten we nu weer een halve eeuw leven met de mythe van een correcte overheid met betrekking tot de terugkerende overlevenden?

En wat te denken van de werkelijk stuitende argumentatie van Kok dat hij mensen van joodse origine kent die het praten over geld maar gênant vinden? Wat wil hij daarmee zeggen? Dat het helemaal niet zo vanzelfsprekend is dat de overheid smartegeld betaalt? Dat de joodse gemeenschap misschien eigenlijk wel iets beschamends vraagt als ze om een financiële tegemoetkoming vraagt die haar rechtens toekomt.

Ik vind maar één ding gênant en dat is een premier die dit soort dingen durft te zeggen om zijn kabinet als 'volledig onverplichte gulle gever' te kunnen etaleren! Als rijksambtenaar bied ik in ieder geval wel mijn excuses aan.

Meer over