vier vragen

Hoeveel effect heeft de avondklok op coronabesmettingen?

Het demissionaire kabinet probeert met een ultraspoedprocedure voor vrijdag de avondklokmaatregel te redden. Maar waarom eigenlijk? Is er wetenschappelijk bewijs dat een avondklok het aantal besmettingen beperkt?

null Beeld Marcel van den Bergh
Beeld Marcel van den Bergh

Hoe nuttig is de avondklok eigenlijk?

Het is moeilijk daar een uitsprak over te doen. Er zijn meerdere coronamaatregelen tegelijkertijd van kracht, zodat het moeilijk is te achterhalen welke maatregel leidt tot een daling in de besmettingen. Het RIVM maakt op basis van internationale studies de inschatting dat het aantal besmettingen met 8 tot 13 procent kan dalen na het instellen van een avondklok. Wetenschappelijke conclusies over de effecten van de avondklok in Nederland zijn er niet en komen ook niet op de korte termijn.

Er bestaan toch wel gegevens of burgers veel of weinig op pad gaan?

Inderdaad zijn er mobiliteitscijfers beschikbaar. Zo weten we dat het bezoek naar winkelgebieden na de sluiting van niet-essentiële winkels is gedaald. Dit is een aanwijzing dat deze maatregel effect heeft. De cijfers geven echter geen uitsluitsel over hoe burgers zich na 21.00 uur gedragen. Enkele andere gegevens – zoals de drukte op de snelweg of het aantal passanten op camerabeelden in de binnenstad – wekken de indruk dat de avondklok weinig extra effect heeft; het was sowieso al redelijk stil op straat. Maar de avondklok is ook bedoeld om bezoeken vlak bij huis te ontmoedigen. Of je na negen uur bij de buren op bezoek bent voor een drankje, wordt in de statistieken nergens bijgehouden.

Als de avondklok geen eenduidig effect oplevert, waarom hecht het demissionaire kabinet dan zo aan deze maatregel?

Het RIVM en het Outbreak Management Team betogen dat de avondklok en de strenge bezoekregeling nauw met elkaar verbonden zijn. Bezoek aan huis blijft een belangrijke besmettingshaard. Het dringende advies is daarom om maximaal één volwassen bezoeker thuis te ontvangen. De overheid mag echter niet zomaar achter de voordeur kijken of burgers zich aan dit advies houden. De avondklok is wel te handhaven en ontmoedigt daarmee bezoek aan huis.

Is de situatie in Nederland al voldoende verbeterd zodat de avondklok weer snel kan verdwijnen?

Het kabinet en het OMT menen van niet. De daling van het aantal besmettingen is de afgelopen week juist gestagneerd. Het aantal mensen dat na een test positief is, stijgt. En de instroom van nieuwe coronapatiënten in het ziekenhuis neemt sinds een paar dagen toe. Deze ontwikkelingen passen bij de voorspelling van het RIVM dat de opmars van de Britse variant leidt tot een derde golf aan besmettingen. Alle maatregelen, waaronder ook de avondklok, dempen deze golf. Het RIVM verwacht wel dat door vaccinatie en door het mooiere weer in de lente uiteindelijk de besmettingen weer zullen dalen.

Meer over