Hoeveel dierenleed zit er in een gehaktbal?

Bewust kopen in de supermarkt wordt gemakkelijker. Hoeveel dierenleed, broeikasgas of antibiotica er in je aankopen zit, is vanaf nu te zien op de SuperWijzer.

GERARD REIJN

AMSTERDAM - Plofkip moet je niet eten; dan eet je dierenleed. Maar plofkip is klimaattechnisch gezien juist goed. Je zou denken dat sojaproducten, zoals tofu, goed zijn: geen dierenleed, weinig broeikasgas. Maar wat als de tofu komt van een akker waar een paar jaar geleden nog een machtig tropisch woud stond?

Dilemma's van de kritische supermarktkoper kunnen vanaf vandaag worden opgelost met de app SuperWijzer. De app is gratis te downloaden op bijna elke smartphone. In de winkel of thuis kan de streepjescode van een pak melk, een stuk kaas, een doos eieren of een ander product worden gescand. Zodra de code is herkend, geeft de app een oordeel van nul tot tien en een waardering in vier categorieën: milieu, klimaat, dierenleed en gezondheidsrisico's.

Anderhalf jaar is Varkens in Nood (ViN) ermee bezig geweest. De medewerkers gingen de supermarkten in, scanden er streepjescodes en fotografeerden ingrediëntenlijsten. Soms werden ze de deur uitgezet. 'Een keer werd ik gedwongen door de supermarktondernemer om de scans die ik had gemaakt te wissen', zegt een medewerkster, 'maar ik had natuurlijk een backup.' Van 98 producten (onder meer 10 soorten eieren en 17 soorten kaas) is door onderzoeksbureau CE Delft onderzocht welke klimaatbelasting ze opleveren en welk effect ze hebben op de biodiversiteit.

De scores voor eenzelfde soort product kunnen sterk uiteenlopen. Als rundvlees uit Brazilië komt, is dat rampzalig: 87 kilo CO2 komt er vrij voor één eetbare kilo koe, want voor de Braziliaanse koe is tropisch woud omgehakt). Voor het Nederlandse rundergehakt is dat slechts 9 kilo CO2, want gehakt is bijna altijd van uitgemolken melkkoeien.

Zulke afwegingen zijn voor een consument bijna niet te maken. Hoe weet je waar het rundvlees vandaan komt in de worst van Albert Heijn of welke kip er zit in de kippensoep van Plus? De app weet het wel, in ieder geval ongeveer.

Gedragsbiologe Francien de Jonge werd ingeschakeld om per product de hoeveelheid dierenleed vast te stellen. Een gangbare (plof)kip krijgt voor dierenwelzijn een 1, een kip Label Rouge een 7. En dat is beter dan de score voor een biologische kip.

Hoe werkt de SuperWijzer?

De app scant de streepjescode van een product. Zodra die code is herkend, geeft de app een oordeel, een algemeen cijfer van 0 tot 10. Daaronder staat in vier 'stoplichten' (dus alleen rood, oranje en groen) de beoordeling van vier aspecten: dierenleed, klimaat, milieu en gevaarlijke stoffen. De consument kan de uitkomst beïnvloeden. Wie klimaat belangrijk vindt en dierenleed minder, kan dat instellen.

Achter elk oordeel zit een baaierd aan informatie. Waarom is kaas slecht voor het klimaat? Hoe zit dat met wild? Is biologisch ook goed voor het klimaat?

Er bestaat al een VisWijzer en een VleesWijzer. De consument blijft daarbij met de vraag zitten: komt dat rundvlees uit Brazilië of uit Nederland? Dat maakt nogal uit voor de CO2-uitstoot. Wordt dit varken gevoed met soja uit Brazilië of met lokaal graan?

De SuperWijzer bevat nu 15 duizend producten uit twintig supermarkten en het aanbod groeit. Ook samengestelde producten zijn aan de hand van de ingrediëntenlijst doorgemeten. Dus ook voor worst, kroketten, soep en zelfs een enkele kant-en-klaarmaaltijd geldt: even scannen en de score verschijnt op het scherm.

De gebruiker kan producten insturen die nog niet door de app worden herkend en zelf recensies schrijven.

undefined

Meer over