De feiten bij de borrel

Hoe vaak eindigt een schaatstochtje op de eerste hulp?

Twee schaatsers zakken door het ijs op de Vuntus bij Oud-Loosdrecht. Beeld Klaas Jan van der Weij
Twee schaatsers zakken door het ijs op de Vuntus bij Oud-Loosdrecht.Beeld Klaas Jan van der Weij

Vuurwerk werd verboden om de zorg te ontlasten. Zou het verstandig zijn ook schaatsen te ontmoedigen? Hoeveel ongelukken gebeuren er op het ijs?

Ziekenhuizen maken zich op voor een druk weekeinde. Niet vanwege corona, maar vanwege botbreuken na een schaatstochtje. Ziekenhuizen in onder andere Rotterdam en Limburg zagen het aantal bezoekers aan de eerste hulp de laatste week alweer toenemen vanwege glijpartijen op ijs of sneeuw. Om de zorg te ontlasten verbood het kabinet deze jaarwisseling het vuurwerk. Zouden we schaatsen en sneeuwpret ook moeten ontmoedigen?

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant

Voor een verbod op schaatsen lijkt geen enkele politieke partij warm te lopen. Integendeel, speculeren over een Elfstedentocht lijkt voor veel politici de nieuwe lockdownhobby. Daarom de vraag: hoeveel schaatstochten eindigen niet in Leeuwarden of bij een koek-en-zopie maar op de eerste hulp? En hoe verhouden die aantallen zich tot andere sportblessures?

Na de winter van 2012, de laatste echte schaatswinter, deed VeiligheidNL, het kenniscentrum voor letselpreventie, onderzoek naar het aantal schaatsblessures in Nederland. Bijna een miljoen Nederlanders schaatsten toen in totaal 16 miljoen uur. Verreweg de meesten bleven ongedeerd, maar ruim 12 duizend schaatsers kwamen terecht op de eerste hulp, van wie 950 daarna in het ziekenhuis moesten worden opgenomen. Dat zijn er meer dan de circa 400 vuurwerkslachtoffers die aanleiding waren voor een vuurwerkverbod. Overigens leidt winterweer sowieso tot ongelukken; de drukte in veel ziekenhuizen aan het begin van de week kwam vooral door gladheid op straat. In 2016 leidden drie dagen ijzel tot ruim 600 gewonden, die vooral botbreuken opliepen.

Op vrijdag 12 februari zijn op het strandje in Bunschoten tekstwagens geplaatst. Op de borden staat een waarschuwing voor het slechte ijs kwaliteit. Beeld GinoPress B.V.
Op vrijdag 12 februari zijn op het strandje in Bunschoten tekstwagens geplaatst. Op de borden staat een waarschuwing voor het slechte ijs kwaliteit.Beeld GinoPress B.V.

Schaatsers lopen per uur ongeveer tien keer zoveel kans op een blessure als andere sporters, rekende VeiligheidNL in 2012 uit. Dat komt onder andere doordat veel schaatsers alleen op natuurijs schaatsen. Oudere sporters, die alleen in strenge winters de ijzers tevoorschijn halen, raken vaker geblesseerd dan kinderen en jongeren die bij een schaatsclub zitten. In een jaar zonder natuurijs komen zo’n tweeduizend schaatsers op de eerste hulp terecht, veel minder dan de 12 duizend in 2012. De ziekenhuizen behandelden in dat jaar alleen al 1.700 polsen van schaatsers, in ruim driekwart van de gevallen ging het om een breuk.

Wat kunt u doen om de zorg tijdens deze koudegolf niet te belasten en, ook belangrijk, geen gipssouvenir over te houden aan de ijspret? Allereerst: niet schaatsen op slecht ijs. In 2009, ook een strenge winter, ondervroeg TNO een kleine 1.500 schaatsers. Als belangrijkste oorzaak voor valpartijen noemden zij de kwaliteit van het ijs. Oneffenheden, wakken en zand op het ijs leiden vaak tot ongewenste uitglijders. Ook belangrijk: stop met schaatsen als u moe bent. Ongeveer een op de zes schaatsers zei in hetzelfde onderzoek door vermoeidheid onderuit te zijn gegaan. Zorgwekkend is dat minder dan de helft van de ondervraagden in staat was wakken te herkennen, terwijl het volgens de onderzoekers om een redelijk ervaren groep schaatsers ging. Rieks Poelman, voorzitter van de sectie Natuurijs bij de KNSB, waarschuwt in de Volkskrant, waarschijnlijk met pijn in het hart, het ijs op open water te mijden. Zelf laat hij de schaatsen deze winter staan.

Meer over