Hoe 'tripje naar Londen' werd uitgespit

Volledig uitgeteld hangt de kale man op de bank en kijkt televisie. De rest van Alberdingk Thijmstraat 13 is deze avond verduisterd....

Hij voetbalde nog bij de volksclub DSK (Door Samenspel Kampioen) en zou misschien wel naar de hbs in de binnenstad gaan. Vaak wandelde hij naar zijn oma die vlak bij een sigarenwinkeltje had. Even verderop, op de hoek van de 'Peperstraat', praatschreeuwen scooterboys nu dat de naam van deze volkswijk verbasterd is tot Gangsterdamse buurt: 'Kijk maar uit.'

Van DSK naar het semi-professionele Racing Club Heemstede (RCH) leek een reuzensprong. Peper, zoon van een communistische metaalarbeider, was door RCH gescout en op 12-jarige leeftijd ontsteeg hij - voor het eerst - zijn milieu door in het deftige Heemstede te gaan voetballen.

Het is moeilijk voor te stellen dat vijftig jaar later die zelfde jongen uit deze straat moest aftreden als minister van Binnenlandse Zaken, omdat hij als burgemeester van Rotterdam zakelijke en privé-uitgaven zou hebben verward. Dat diezelfde jongen uit de Amsterdamse buurt uitleg moest geven over tientallen exotische trips in de periode 1986-'99 en over zijn ontmoetingen in het buitenland met de high society.

In een fascinerende scène in het boek van Parool-journalisten Bas Soetenhorst en Michiel Zonneveld, Afrekenen met Peper, lijkt de hele affaire-Peper samen te komen. Hier valt te lezen hoe de ex-hoogleraar verdwaalt in zijn eigen chaos (en in de door de wereld om hem heen in stand gehouden wanorde). Het gaat om 'een uitstapje naar Londen'. In 1993 was Peper samen met zijn echtgenote Neelie Kroes voor Kerstmis naar Londen gevlogen. Een rekening van 629 gulden verwees hiernaar. Peper vertelde helemaal niet in Londen te zijn geweest en KPMG schreef in het eindrapport dat de reis 'functioneel niet te duiden was'.

Maar het Openbaar Ministerie in Breda, dat onderzoek deed naar Pepers fraude, beet zich in de zaak vast. Vooral omdat het vermoeden bestond dat er door het echtpaar flinke kerstaankopen waren gedaan in het Londense warenhuis Harrods. De gemeente Rotterdam kon ook al geen opheldering verschaffen. Maar de werkagenda bij Nijenrode van Kroes vermeldde wel een reis naar Londen. Alleen was het niet in december, zoals KPMG rapporteerde, maar in november.

De zoektocht ging verder. Peper vermoedde dat hij misschien wel in Engeland was geweest op uitnodiging van de Indonesische ambassadeur. Kroes kon het zich in eerste instantie niet herinneren, maar had gedurende een nachtelijke piekersessie meer succes. Opeens zag ze hen weer zitten in het Dorchester Hotel met Fannie Habibie en diens broer Rudy, de latere president van Indonesië. De burgemeester en zijn vrouw waren daar op verzoek van 'bedrijfsleven, de politiek en defensie apparaat' om 'de betrekkingen met Indonesië te verbeteren'.

Justitie zocht contact met Scotland Yard om dit verhaal te checken. Maar ook dat leverde weinig verheldering. Uiteindelijk werd het Habibie-verhaal als 'niet onaannemelijk' vastgelegd. 'Vermoedelijk' had Londen een zakelijk karakter en was het geen privétrip op kosten van de Rotterdamse belastingbetaler. Peper: 'Wij tastten in het duister, maar we geloofden het verder wel.'

Een betere verwoording van de levenshouding die de vroegere jongen uit de Amsterdamse buurt later fataal zou worden, is ondenkbaar.

Meer over