AchtergrondWereldwijd testbeleid

Hoe soft is ons testbeleid eigenlijk, vergeleken met andere landen?

Mensen in Beijing staan in de rij om een coronatest te ondergaan. Beeld Getty Images

Wie zich in Nederland wil laten testen, moet in de meeste gevallen symptomen hebben die op een coronabesmetting duiden. Dat is in veel landen totaal anders. Zo verhoudt de Nederlandse testaanpak zich tot die in de rest van de wereld.

Vanuit het buitenland wordt met verbazing − en soms verbijstering − naar het softe Nederlandse coronabeleid gekeken. Geen gezondheidscontroles bij aankomst op Schiphol, geen mondkapjes, geen verplichte tests of quarantaine bij verdenking van besmetting. Dat terwijl in veel landen zelfs preventief testen zonder klachten al vanzelfsprekend is.

Een groot aantal landen heeft deze zomer de testcapaciteit flink opgeschroefd om de nood bij een tweede golf voor te zijn, na het opheffen van de lockdowns en met het vooruitzicht van arriverende vakantiegangers. Een aantal landen test alle buitenlandse reizigers bij binnenkomst – als ze überhaupt binnen mogen komen – zoals China, Zuid-Korea, Rusland, de VS en zelfs het straatarme Libanon. 

Onder meer Italië en Duitsland testen buitenlandse toeristen als ze uit risicolanden komen. Griekenland testte sinds 17 augustus alle toeristen maar is daar nu – waarschijnlijk onder publieke druk – weer mee gestopt. Het kost namelijk wel wat. En er moet voldoende testcapaciteit zijn.

Landen als China en Zuid-Korea hebben die capaciteit, als productielanden, ruimschoots op orde. In andere delen van de wereld, zoals in veel Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse landen, wordt überhaupt weinig getest. Bij gebrek aan (politieke) animo, zoals in Brazilië en Mexico, of vanwege een tekort aan spullen en gebrek aan zorginfrastructuur. Ruimte voor preventief testen zonder klachten is er dan zeker niet. 

Een tijdelijke ruimte om coronatests uit te voeren in Beijing, afgelopen juni.Beeld Hollandse Hoogte / EPA

Stevig betalen

In Oeganda bijvoorbeeld, een land waar sowieso weinig wordt getest, worden alleen mensen met ernstige ziektesymptomen, contactpersonen van besmettingsgevallen en gezondheidswerkers getest. ‘Voor alle overigen geldt: betalen, en stevig ook’, meldt Afrika-correspondent Mark Schenkel.

In Europa zijn grote verschillen wanneer het gaat om het preventief testen van mensen zonder klachten maar met aanwijzingen van besmetting. Landen als Duitsland en Portugal lopen voorop. Bij elke uitbraak in een school, werkplaats, slachterij, verpleeghuis of appartementencomplex wordt onmiddellijk iedereen getest. Ook België en Frankrijk zitten op die lijn, net als Italië en Spanje. In deze zuidelijke landen wordt preventief testen van de omgeving bij uitbraken gestimuleerd, al zijn er regionale verschillen als het gaat om testcapaciteit.

De meeste Italiaanse ziekenhuizen beschikken over een drive-through waar mensen zich kunnen laten testen als ze in contact zijn geweest met coronapatiënten. De testen zijn gratis en bij besmetting is quarantaine verplicht. Dit beleid wordt volgens onze Italië-correspondent Jarl van der Ploeg ‘on-Italiaans’ goed gehandhaafd.

Steekproef per sms

Ook Spanje doet zijn best de indruk te wekken de verspreiding van het virus onder controle te hebben. Zo werden inwoners bij een corona-uitbraak in de Madrileense arbeiderswijk Carabanchel, waar 250 duizend mensen wonen, in een steekproef per sms opgeroepen voor een coronatest. Van de 1.000 opgeroepen bewoners kwamen er 424 opdagen en testten er 9 positief. 

Tussen beleid en praktijk liggen echter grote verschillen. Rusland bijvoorbeeld zegt voldoende testcapaciteit te hebben en iedereen te kunnen testen die wil, maar de praktijk verschilt per regio omdat gouverneurs het lokale coronabeleid bepalen. Zo werden bij de opening van het schooljaar in sommige regio’s leerkrachten preventief getest.

In China, waar de pandemie begon, is preventief testen een essentieel onderdeel van het beleid om het virus uit te roeien. Bij elke uitbraak en nieuwe besmetting wordt de botte bijl gehanteerd en massaal getest. ‘Dus niet alleen naaste collega’s, gezinsgenoten en buren, en zonder voorwaarden als meer dan 15 minuten nabijheid op minder dan 1,5 meter’, meldt China-correspondent Leen Vervaeke. 

‘Dus: alle inwoners van een wijk waar een besmetting wordt aangetroffen, alle klanten van een winkelcentrum waar een verkoper positief test, iedereen die volgens telefoongegevens in de buurt van de markt was.’ Binnen acht uur moeten alle contacten van geïnfecteerden zijn opgespoord, getest en tijdelijk geïsoleerd – zelfs bij een negatieve uitslag.

Hoe zit het met testen elders in de wereld? 

Verenigd Koninkrijk: testcapaciteit fors opgeschroefd
De meest geteste inwoners van het Verenigd Koninkrijk zijn profvoetballers, die sinds het hervatten van de competitie twee keer per week zijn getest op het virus, klachten of geen klachten. Werknemers in de zorg kunnen zich sinds begin juli één keer in de week laten testen, alsmede bewoners van bejaarden- en verzorgingstehuizen. In Schotland kan ook onderwijspersoneel een test aanvragen, beleid dat waarschijnlijk navolging zal krijgen in de rest van het Verenigd Koninkrijk. Voor andere Britten zijn er tests voorhanden als ze coronaklachten hebben. Het Britse testbeleid kwam langzaam op gang, maar is inmiddels flink uitgebreid. Ruim 16,3 miljoen Britten zijn inmiddels getest, een kwart van de gehele bevolking. Testresultaten worden binnen een dag via e-mail of sms doorgegeven.

Patrick van IJzendoorn

Zuid-Korea: testen heel gewoon
Preventief testen gebeurt in Zuid-Korea op grote schaal. Zo was er twee weken geleden een demonstratie, waarbij na afloop bleek dat er mensen besmet zijn geraakt. Daarom werden alle deelnemers, tienduizenden, opgeroepen zich te laten testen. Hetzelfde gebeurde eerder bij uitbraken in bijvoorbeeld kerken, fabrieken en callcenters. Er is ruim voldoende capaciteit, omdat er veel bedrijven zijn die de tests produceren, aangemoedigd door de overheid. De bedrijven waren er zelf vroeg bij en de overheid heeft geholpen door de goedkeuringsprocedure voor de tests te versnellen. De resultaten komen binnen 24 uur binnen, of sneller als je positief wordt getest.

Jeroen Visser

Turkije: ‘enorme capaciteit‘ valt tegen 
Turkije heeft naar eigen zeggen ‘een enorme capaciteit’. Dagelijks worden zestigduizend tests uitgevoerd, in april werden zelfs volop testkits geëxporteerd. Daarover klopte de regering zich op de borst, maar de zelfvoldane dagen zijn over. Die ruime capaciteit geldt immers voor het beleid in staatsziekenhuizen: alleen mensen met symptomen testen. Inmiddels is meer nodig. Microbioloog Serap Simsek, lid van het Turkse OMT, benadrukt dat de capaciteit moet worden opgevoerd, zeker als straks de scholen opengaan. Het ministerie van Gezondheid, zegt ze, krijgt kritiek omdat mensen die in contact waren met covidpatiënten niet worden getest. Soms wordt wel ruimer getest, afhankelijk van lokale initiatieven. Zo zijn sinds 1 juli 65 duizend buitenlandse toeristen in Antalya getest, veelal op het vliegveld. Hiermee wil de regering het toerisme uit het dal trekken.

Rob Vreeken

Duitsland: Wel testen, geen opvolging

De deelstaat Beieren wil de testcapaciteit de komende maanden zo ver uitbreiden, dat iedereen zich ook zonder symptomen gratis kan laten testen. Daarvoor laat minister-president Markus Söder honderd nieuwe testcentra bouwen. Sowieso wil de Beierse overheid beroepsgroepen die risico lopen, zoals verpleegkundigen en leraren, regelmatig laten testen. Of dit gaat lukken is de vraag. Nu al mogen alle mensen die terugkomen van vakantie zich gratis laten testen en blijkt dat het personeel van de Gesundheitsämbter, de Duitse GGD’s, dat niet aankunnen. Twee weken geleden testten een paar honderd mensen positief maar waren ze daarvan niet op de hoogte gesteld.

Sterre Lindhout

Verder lezen?

Gaan we nu ook schoolklassen en vakantievluchten preventief testen?
Bewoners en zorgpersoneel van verpleeghuizen zijn de eerste Nederlanders die structureel preventief op het coronavirus zullen worden getest, als blijkt dat het virus binnen is. Opent dit de deur naar preventief testen in schoolklassen en kantoren?

Wanneer mag de herstellende coronapatiënt weer naar school of het werk?
Als je het coronavirus hebt gehad, wanneer mag je dan weer naar het werk of school? De twijfel bij herstellende coronapatiënten is groot, want: hoelang blijf je een risico voor anderen? 

Acht grafieken vertellen het verhaal van een halfjaar corona
Het is ruim een halfjaar geleden dat in Tilburg voor het eerst bij een Nederlandse patiënt het nieuwe coronavirus werd vastgesteld. Wat hebben we sindsdien geleerd? Een rondgang langs enkele van de opmerkelijkste inzichten, aan de hand van acht wetenschappelijke plaatjes.

Meer over