Hoe overleef ik de Frieze Art Fair?

De Frieze Art Fair in Londen is de meest prestigieuze kunstbeurs. V geeft zeven tips om de beste aankoop te doen. Heel belangrijk: ding nooit af.

TIP 1

Maak je top-5

Frieze Art Fair is verleidelijk en overdonderend, en dus tast u bij de aanblik van drie op elkaar geplakte VHS-recorders in groene lakverf in de derde stand al gulzig naar uw portemonnee. Dat is niet verstandig. Ga eerst alle stands langs, fotografeer het mooiste werk met uw smartphone, kruis op uw plattegrond de belangrijkste plekken aan en stel ten slotte uw persoonlijke mooie-werken-top-5 samen. Die gestapelde VHS-recorders zijn dan al lang uit uw gedachten verdwenen.

TIP 2

Ken uw concurrent

Frieze trekt jaarlijks zo'n 60 duizend bezoekers. Wie zijn concurrenten wil aftroeven, moet weten wie ze zijn. Kleding is een goede indicatie.

Het alfamannetje-verzamelaar

Draagt een wit overhemd onder een donkerblauwe blazer. Daaronder: verwassen jeans en New Balance-tennisschoenen. Deze pilsende-yup-op-vrijdagmiddaglook is bedrieglijk. Het alfamannetje is zeer kapitaalkrachtig.

De verzamelaarster met oud geld

Tweed plaids of geblokte Dries van Noten-jasje. Leest Art +Auction Magazine en woont in een country house. Gaat ook naar Frieze Masters.

Fondsbabe

Draagt het artistiek-ambachtelijke modemerk Rodarte. Deze opvallende verschijning struint beurzen en feestjes af, op zoek naar kunst én naar een vrijgezelle hedgefund-manager.

De museumconservator

Zwarte broek, zwarte trui, zwarte bril (de 'Pradalook'). Gebruikt woorden als 'institutioneel' en 'sculpturaal'. Is diep in zijn hart óók architect.

Russische, in Londen woonachtige, dame met te veel geld

Bont - véél bont.

TIP 3

Verzamel zoveel mogelijk informatie

In de Facebookversie van uw leven praat u geanimeerd met het galeriepersoneel. In de reële versie vindt u ze vaak intimiderend afstandelijk en/of knap. Ga toch het gesprek aan, maar weet wat u moet zeggen - en wat niet. Vraag niet of de galeriehouder de kunstenaar is. Probeer geen flauwe openingszin uit op het meisje achter de Macbook. Maak ook geen grappen over het aanbod. U begint met een beleefde, informerende vraag. Kan de galeriehouder iets vertellen over het getoonde werk? Wie is de kunstenaar, waar exposeerde hij eerder? U toont zich oprecht geïnteresseerd.

TIP 4

Denk in prijskaders

Op Frieze hangen zelden prijskaartjes en dat heeft alles te maken met het spel dat een kunstbeurs is. Een discreet spel waarin harde kapitalistische waarden als liquiditeit, product en transactie zijn vervangen door zachte, romantische als kennis, vakmanschap en bezieling. Zeg nooit: 'Leuk ding, deze Folkert de Jong - kost dat?' Zeg: 'Deze Folkert de Jong is een interessante toevoeging aan de traditie van de Grand Guignol zoals beoefend door Goya, Beckmann en Picasso, waarbij het medium, styrofoam, treffend de vluchtigheid van onze wegwerpcultuur verbeeldt. Binnen welke prijskaders moet ik denken?'

TIP 5

Verken de para-artistieke cirkel

De Amerikaanse criticus Dave Hickey schreef terecht dat de prijs van een kunstwerk niets meer is dan een indicatie van het vertrouwen tussen de galeriehouder en de koper. En waar vertrouwen is, kan vertrouwen worden geschaad. Maar de kunstmarkt is geen casino; het heeft zijn bakens. Het gebruikte materiaal bijvoorbeeld. Brons prijst beter dan plastic. Dan de afmetingen. Een groot werk van dezelfde kunstenaar is doorgaans duurder dan een kleine. Nog belangrijker: waar heeft de kunstenaar geëxposeerd? Is hij vertegenwoordigd in belangrijke collecties? Krijgt hij persaandacht? Praat Joost Zwagerman over hem bij De Wereld Draait Door? Allemaal nee, en is de vraagprijs toch 50.000 pond? Dan staat u óf in de stand van Larry Gagosian, óf het werk is veel te duur.

TIP 6

Ding niet af

Afdingen is riskant. De Frieze is niet de Dappermarkt en de kans dat de galeriehouder uw bod weigert, is aanzienlijk. Gevolg: pijnlijk moment, kou in de lucht en een relatie met de galeriehouder die al verstoord is voor hij goed en wel tot bloei kon komen. Tip: bent u vermogend en van plan een serieuze verzameling aan te leggen: betaal de volle mep. De galeriehouder onthoudt dit en zal u bij toekomstige aankopen alsnog korting geven. Bent u niet vermogend: breng dit op omfloerste wijze ter berde en bid voor korting.

TIP 7

Vraag een bonnetje

U kocht een werk - chapeau. Maar wie zet de lijst eromheen? Is het glas voor uw tekening wel uv-werend? En wat zijn de kosten van verscheping van uw aanschaf naar nederland? Let ook op waar btw zal worden betaald. In Groot-Brittanië is dat 20 procent, in Nederland een schappelijke 6 procent. Belasting betalen is goed, maar wellicht wilt u de fiscale consequenties duidelijk op een rijtje hebben. De internationale galeriehouder kan u hiervan op de hoogte stellen. Vanaf welk adres stuurt hij de rekening en waar kan de levering het beste plaatsvinden?

Vraag, tenslotte, een bewijs van de transactie. U wilt toch niet dat uw gentlemen's agreement wordt geschonden omdat de galeriehouder het werk toch liever aan een meer aantrekkelijke verzamelaar slijt? Check, check, dubbel-check? Dan bezit u straks een fijne Elmgreen & Dragset of een mooie Thomas Ruff. En anders is er altijd nog de Affordable Art Fair in amsterdam.

EXTRA

Dit is de Frieze Art Fair

Frieze Art Fair is de meest prestigieuze beurs voor hedendaagse kunst. Zij vindt plaats in het Londense Regent's Park en kent zo'n 170 deelnemende kunsthandels uit het mondiale topsegment. Er is ook een zusterbeurs voor oude kunst, Frieze Masters, met 120 deelnemers. Galeries die deelnemen zijn onder meer

Blum & Poe (Los Angeles), Goodman Gallery (Johannesburg), Hauser & Wirth (Zürich) en mammoetgaleries als Gagosian Gallery en White Cube.

Nederland is vertegenwoordigd met twee galeries: Annet Gelink Gallery (Amsterdam) en, op Frieze Masters, Salomon Lilian (Amsterdam). Prijzen beginnen rond de 5.000 euro en lopen op tot ver boven de miljoen.

Frieze Art Fair, 17-20 oktober, 2013, Regent's Park, Londen.

friezelondon.com en friezemasters.com

EXTRA

Zij zijn te koop op Frieze

Welke kunstenaars biedt Frieze en wat kosten ze? Op de moederbeurs vindt u levende meesters en moderne klassiekers als John Baldessari (prijs ongespecificeerd), Alex Katz (p.o.) en Andy Warhol (p.o.). Voorts: Elmgreen & Dragset (50-100.000 euro) en Des Hughes (<10.000). Fotografie is er onder anderen van Thomas Ruff (p.o.), Daan van Golden (1 miljoen), Ivan Shishkin (idem) en Goya (idem).

Voor dit artikel is gesproken met: Eva Coster, Annet Gelink, Kai van Hasselt, Ron Mandos, Fons Welters

Meer over