Bericht uitEindhoven

Hoe multinationals achter de XL-teststraten een Eindhovense ondernemer lieten bungelen

Journalist Willem Feenstra loopt mee bij de GGD Brabant-Zuidoost, een cruciale organisatie bij de bestrijding van het coronavirus. Vandaag: voor de XL-teststraat in Eindhoven zijn al de nodige tranen gelaten.

In Eersel wordt eerder deze maand een nieuwe coronateststraat in gebruik genomen.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Maandag begint de bouw van de XL-teststraat in Eindhoven. Een mijlpaal voor de stad, zeggen sommigen. Een bijna feestelijk moment, menen anderen. Maar voor het zover kwam, zijn er al vele tranen gevloeid.

Wie dat wil begrijpen, komt terecht bij Laura Conradi, eigenaar van evenementenbureau Never Ever Blue. Het telefoontje van 13 oktober herinnert ze zich nog goed. Of zij, met haar grote netwerk in Eindhoven, de eerste XL-teststraat van Nederland wil opzetten, vraagt werkgeversorganisatie VNO-NCW.

Zoals bijna alle ondernemers in de evenementenwereld heeft Conradi het zwaar. Klussen zijn geannuleerd of uitgesteld. Het opzetten van de teststraat, een megaklus, kan financieel alles in één klap goedmaken. Niet alleen voor haar, maar ook voor veel van haar vaste leveranciers, die het water aan de lippen staat.

Diezelfde avond krijgt ze van adviesbureau McKinsey het plan toegestuurd, waarin ook het ministerie van Volksgezondheid (VWS) al is gekend. De teststraat moet komen in het Klokgebouw, een evenementenhal in de populaire wijk Strijp-S. Er komen zes auto- en twee wandelstraten. In totaal kunnen er 2.500 tests per dag worden afgenomen. Alles om het testen heen – van catering tot beveiliging, van verkeersplan tot vergunningen – mag zij gaan regelen.

De daaropvolgende dagen spreekt ze veelvuldig met hoge medewerkers van de multinationals achter het plan. Onder meer Shell, Schiphol, Randstad en ASML hebben mensen naar voren geschoven om landelijk zeven XL-teststraten van de grond te krijgen en zo de economie te stimuleren. Eindhoven, verzekeren zij Conradi, krijgt de primeur. Op 2 november moet-ie al opengaan.

Haast

Normaal, zegt Conradi, kent een opdracht van deze omvang vier fasen: het offertetraject, het creatieve deel, het organiseren en het uitvoeren. Maar de multinationals willen niet wachten. Alles moet tegelijk. Twijfel heeft ze niet, want het zijn respectabele bedrijven en het komt allemaal zeer betrouwbaar over.

Met vier van haar collega’s werkt ze op adrenaline dag en nacht aan de opdracht. Vaste leveranciers, bijna allemaal uit de omgeving Eindhoven, kunnen hun geluk niet op. Na wat discussie over de verkeerssituatie rond het gebouw verleent ook de vergunningenafdeling van de gemeente groen licht. De contacten met burgemeester Jorritsma en de GGD worden door de multinationals onderhouden, zeggen ze.

Op vrijdagochtend 30 oktober is het bijna zover. Conradi heeft een laatste gesprek met twee mensen van Shell waarin ook haar offerte akkoord wordt bevonden. Leveranciers hebben hun vrachtwagens intussen al volgeladen met spullen. Het plan: vrijdag leveren, zaterdag en zondag bouwen, maandag de puntjes op de i, dinsdag proefdraaien, woensdag 4 november open. Alleen de burgemeester moet nog een laatste akkoord geven, zeggen de mensen van Shell.

Nog diezelfde middag krijgt ze van een van hen een eenregelig mailtje dat haar de adem beneemt. ‘De burgemeester heeft definitief een streep gezet door de locatie Strijp-S, bedankt voor jullie inspanningen’, staat er.

Meteen belt ze haar contactpersonen bij VNO-NCW. Maar de mensen van Shell, Schiphol en de leider van de projectgroep: niemand neemt meer op. Ondertussen stromen de appjes van leveranciers binnen. Of ze nu eindelijk kunnen gaan rijden, vragen ze. Die dag en dat weekend leeft Conradi ‘in een soort onwerkelijkheid’.

Reconstructie

Achteraf heeft ze met veel moeite de reconstructie kunnen maken. En kan ze maar één ding concluderen: ze is door de multinationals aan het lijntje gehouden.

Dat zit zo. VNO-NCW was vergeten de gemeente Eindhoven en de GGD mee te nemen in hun plan. Toen de GGD Brabant-Zuidoost daar bij toeval op 26 oktober achter kwam, en ook nog eens hoorde dat zij uiteindelijk eindverantwoordelijke zoud worden voor de teststraat, is het project tot frustratie van VNO-NCW op pauze gezet. Conradi, die druk bezig was alles te organiseren, werd daar door de multinationals niet van op de hoogte gesteld.

Nadat de GGD, de gemeente en VNO-NCW de onderlinge irritaties hadden uitgesproken, besloten zij de krachten te bundelen. Eén grote XL-teststraat in Eindhoven, onder verantwoordelijkheid van de GGD, was de oplossing. Nu het testvolume niet 2.500 maar 5.000 tests per dag zou worden, was het Klokgebouw ongeschikt. 

Pas toen dat achter de schermen allemaal was besloten, en het aanvankelijke project daarmee helemaal van de baan was, kreeg Conradi het gewraakte mailtje. En bleek al haar werk voor niets. Later werd de parkeerplaats van de ijsbaan als nieuwe locatie gekozen.

Nu, ruim drie weken later, vertelt Conradi dat de relaties met haar leveranciers beschadigd zijn geraakt. De multinationals hebben volgens haar ‘geen benul wat ze allemaal hebben veroorzaakt, hoeveel impact dit debacle op bedrijven heeft gehad’. Ze is met hen in onderhandeling over compensatie. Met GGD-directeur Ellis Jeurissen heeft ze ‘een fijn gesprek’ gehad. Jeurissen luisterde ademloos naar wat haar was overkomen.

Wat ze heeft geleerd, zegt ze, is dat zakendoen met het midden- en kleinbedrijf haar veel beter ligt. Ze hoopt dat de tijd de wonden heelt en ze samen weer ‘positief naar de toekomst kunnen kijken’.

En met die multinationals, met hun mooie verhalen, werkt ze voortaan niet meer samen op basis van vertrouwen. 

Reactie VNO-NCW:

Volgens werkgeversorganisatie VNO-NCW is er in Eindhoven ‘een mooie XL-teststraat in aantocht’. Verder zou het bedrijf van Laura Conradi reeds zijn gecompenseerd ‘voor gemaakte kosten’. 

Alle verhalen over de GGD Brabant-Zuidoost

10 november – Het uitgeklede bron- en contactonderzoek: het bron- en contactonderzoek is een strijd tussen hart en hoofd.

13 november – Een nieuwe teststraat is altijd spannend: in de teststraat is gezond verstand soms ver te zoeken.

19 november – De filterfunctie van het klantcontactcentrum: je moet iedereen serieus nemen, weten de ambassadeurs van de GGD.

Meer over