Hoe moet ik winnen ?

* Hou u gedeisd, Bolkestein. De zieltjes in uw eigen achterban heeft u al gewonnen. Daarbuiten lust men u niet....

Als u vervolgens als beter mens weer de politieke arena betreedt om met de PvdA de slag om de grootste partij te voeren, schuif dan de VVD naar voren. Want de partij scoort beter dan u. Lekker no-nonsense: meer ruimte voor de auto, minder voor de misdaad en niet te week doen over ingeburgerde illegalen. Kijk, dat begrijpt de kiezer.

Mijd het debat met De Hoop Scheffer, want hij zal het van u winnen. Telkens als u vlucht in 'ik meen toch dat de zaak anders ligt', keren weer een paar kiezers zich van u af.

Overigens: een dwangbuis van vriendelijkheid en voorkomendheid hoeft u nu ook weer niet te dragen. Af en toe een beetje obstinaat doen, dat vindt de kiezer wel amusant.

* Te wapen, De Hoop Scheffer! Bij de algemene beschouwingen in de Tweede Kamer ging het best lekker, dus het debat hoeft u niet te schuwen. Geef Bolkestein geen seconde rust, de kiezer vindt u aardiger en eerlijker. Onder een deel van uw in 1994 weggelopen aanhang dat nu bij de VVD zit, ligt Bolkestein minder goed.

En durf Els Borst eens aan te vallen. Is onder haar regie niet de afbraak van de zorg ingezet? Het item leeft onder het electoraat. Hou het wel zakelijk. Borst oogt kwetsbaar en heeft de sympathie van de kiezer.

Heel belangrijk: blus de smeulende veenbrand in eigen gelederen. Vergeet nooit het trauma van 1994. Snoer de sputterende Matemannen en Lansinks de mond. Laat vooral niet doorrotten.

Begeef u voorts in het moderne leven. In tegenstelling tot wat de CDA-partijleiding denkt, wil Nederland zich niet de les laten lezen door dominee en pastoor. Beperk u tot een oorlogsverklaring aan de misdaad.

* Beken kleur, Borst. Het is vijf voor twaalf voor D66. Alleen u bent in staat het bleke profiel van uw partij reliëf te geven. De kiezer mag u best, vindt u intelligent, deskundig en sympathiek, maar twijfelt of dat toereikend is voor het besturen van het land.

Gooi uw warmte in de strijd - u bent van de lijsttrekkers van de grote partijen de enige vrouw in de slag om de kiezers. Doe niet mee aan het hanengevecht tussen Kok en Bolkestein. Laat zulke interventies met genoegen over aan De Hoop Scheffer.

Hierbij mag het niet blijven. Uw electoraat snakt naar aansprekende onderwerpen. Een gekozen burgemeestertje helpt niet meer. De kiezer weet nog steeds niet wat D66 wil. Onderscheid u van de anderen. Luister naar uw partijvoorzitter Tom Kok en doe concrete radicale voorstellen, maar vermijd de door hem aanbevolen chaos. Denk eens aan de ouderenzorg. Vergeet de missers op dat terrein uit het recente verleden en onthoud dat hier stemmen te winnen zijn. Zorg dat er weer gepraat wordt over D66.

* Pas op uw tellen, Kok. Denk niet: we zijn er al. Dat de kiezer u opnieuw als premier wil, betekent nog lang niet dat een eclatante verkiezingszege voor de PvdA in het verschiet ligt.

Laat de sympathisanten van de PvdA het idee krijgen dat hun stemmen bitter hard nodig zijn om u in het Catshuis te houden. Voor je het weet, lopen ze weg naar GroenLinks of D66 of blijven ze op 6 mei volgend jaar thuis. Het beeld van de nek-aan-nekrace met de VVD dient zo lang mogelijk in stand te worden gehouden. Verschijn daarom niet te vroeg op de podia en voor de camera's om u euforisch te laten toejuichen. Maak als het moment daar is een overrompelende entree, wals Bolkestein plat, en incasseer de winst voor de partij.

In de tussentijd kan de PvdA nog wat twijfelaars over de streep trekken door op inhoud te scoren. Werp u op als de partij die de gezondheidszorg opkalefatert, maar veronachtzaam niet de traditionele thema's waarop de partij groot is geworden. Want het zal u toch niet gebeuren dat GroenLinks met de zwakkeren in de samenleving aan de haal gaat en het CDA met werk.

Beetje pijnlijk misschien, maar vermijd het minderhedendebat. Het electoraat wil een scherpe toon horen, die de partij toch niet kan aanslaan.

Mike Ackermans

Rob Gollin

Meer over