Hoe lang blijft de vierde PVV-zetel in het Europees Parlement nog leeg?

Terwijl de andere 25 Nederlandse Europarlementariërs intussen al aan de slag zijn, blijft de vierde zetel van de PVV voorlopig leeg. Geert Wilders wil zelf de plek in het Europees Parlement innemen en tegelijkertijd lid van de Tweede Kamer blijven, maar een dergelijk dubbelmandaat is sinds 2002 niet meer toegestaan. De PVV-leider bereidt nu een juridische spoedprocedure voor om dat verbod aan te vechten. Het concrete gevolg van de lege PVV-zetel is dat de partij ook een stem minder heeft tijdens stemmingen in het Europarlement. Hoe lang blijft die vierde zetel nog leeg?

Thomas Hogeling
null Beeld anp
Beeld anp

In de ogen van Geert Wilders zou het ideaal zijn als hij van de Europese rechter alsnog toestemming krijgt plaats te nemen in het Europarlement. Maar de procedure die daarvoor nodig is kost veel tijd.

Een woordvoerder van het Europees Hof van Justitie in Luxemburg liet weten dat een normale procedure bij het hof gemiddeld twee jaar in beslag neemt. Er kan een verzoek worden ingediend voor een versnelde procedure. In 2013 werden 7 van de 33 verzoeken tot een versnelde procedure goedgekeurd. De gemiddelde duur van een versnelde zaak is alsnog circa 6 maanden tot 1 jaar.

Direct beroep
De zegsman legt verder uit dat een persoon alleen naar het zogenoemde Gerecht van de EU kan stappen. Dat is een lagere rechtbank van het Europees Hof. Pas na een uitspraak van de rechter bij het Gerecht kan een zaak doorverwezen worden naar het EU-hof, of wanneer een nationale rechter het EU-hof vraagt om een uitspraak.

Maar volgens Geert-Jan Knoops en Carry Hamburger, de advocaten die Wilders bijstaan deze zaak, kan Wilders de gang naar het Gerecht van de EU overslaan: 'In bijzondere gevallen bestaat de mogelijkheid van een zogeheten 'direct beroep', dat mogelijk is wegens een beroep tot nietigverklaring van een besluit van een EU-instelling, zoals in deze zaak het geval is.'

De advocaten doelen hierbij op het besluit van het Europees Parlement om het dubbelmandaat te verbieden. In zo'n geval kan een burger direct naar het Hof van Justitie stappen, zonder verwijzing van een nationale rechter of het Gerecht van de EU: 'Daarom kan ook een versnelde procedure worden aangevraagd.'

Hans Jansen
Het is ook mogelijk dat de zetel in de tussentijd wordt vergeven aan een andere PVV'er. Arabist Hans Jansen, de nummer vier op de lijst, zou dan de voornaamste kandidaat zijn. Zelf lijkt hij echter niet erg happig op de functie: 'Ik ben met andere dingen bezig; ik krijg pensioen, heb AOW, ontvang royalty's en schrijf aan een boek. Ik vond het leuk een keer op mezelf te kunnen stemmen, maar mijn geluk hangt niet van die zetel af.'

Maar als het moet, dan vertrekt Jansen toch naar Brussel: 'Er speelt zo veel tegelijk. Als Wilders denkt dat het beter is dat hij naar Brussel gaat, dan vertrouw ik daarop. Hij kan overzien wat nodig is.'

Hans Jansen (L) Beeld anp
Hans Jansen (L)Beeld anp

Een kleine maand tot ruim twee jaar
Hoe lang de vierde Europese zetel van de PVV nog leeg blijft, hangt dus af van meerdere factoren. Geert Wilders kan Hans Jansen verzoeken de honneurs waar te nemen, in dat geval kan de zetel al voor de officiële start van de nieuwe termijn van het Europarlement vervuld zijn.

Het is ook mogelijk dat Wilders besluit de zetel leeg te laten, totdat hij van de Europese rechter alsnog een dubbelmandaat krijgt. In dat geval duurt het nog minmaal een half jaar voordat de PVV met vier leden is vertegenwoordigd. Wanneer het verzoek tot een versnelde procedure niet wordt goedgekeurd zou het zomaar kunnen dat het nog meer dan twee jaar duurt voordat de Europese rechter een uitspraak doet, en dan is het nog de vraag of die uitspraak in het voordeel van Wilders uitvalt.

Meer over