Reportage

Hoe landt de nieuwe Charlie Hebdo onder de Front National-achterban?

Hénin-Beaumont is een bolwerk van het Front National. 'De burgemeester bracht een boodschap van vrede', zegt Mohamed Dahou, de voorzitter van de moskee.

Peter Giesen
De krantenkiosken hebben het er maar druk mee. Beeld afp
De krantenkiosken hebben het er maar druk mee.Beeld afp

Toen winkelier Jean-Pierre Deloffre gisterochtend het rolluik van zijn Maison de la Presse in Hénin-Beaumont omhoog deed, zag hij zeventig mensen op de stoep staan. Helaas had hij maar vijftien exemplaren van Charlie Hebdo.

Zelfde verhaal bij de tabac, een paar straten verderop. 'Normaal gesproken heb ik twee exemplaren van Charlie, nu dertig. Maar er stond een rij van 50 mensen. Om 7.15 ging ik open, om 7.20 was alles weg', zegt winkelier Frédéric Dewever. Charlie Hebdo werd gisteren in 600 duizend exemplaren over Frankrijk verspreid, tien keer zo veel als normaal. Toch was het moeilijk een exemplaar te bemachtigen.

Bij de grote stations was de voorraad binnen tien minuten weg, voor de kiosken stonden enorme rijen. Alleen wie bereid was lang voor openingstijd in de kou te gaan staan, wist zich verzekerd van een historisch exemplaar. De rest komt later aan de beurt: de oplage is inmiddels verhoogd van 3 naar 5 miljoen exemplaren. De Charliegekte bleef niet beperkt tot Parijs en de grote steden.

Ook in het provinciale Hénin-Beaumont hingen overal 'Charlie uitverkocht'-briefjes in de bladenwinkels. Hénin-Beaumont ligt achter een enorme berg van mijnafval langs de snelweg van Lille naar Parijs. Een voormalig mijnwerkersstadje van 26 duizend inwoners waar de werkloosheid tegen de 20 procent loopt. De ambiance is licht treurig, zeker als de natte sneeuw uit de loodgrijze Noord-Franse hemel slaat.

Bolwerk van Front National

Hénin-Beaumont is een bolwerk van het Front National. Vorig jaar werd FN-kopstuk Steeve Briois tot burgemeester gekozen, Marine Le Pen zat er ooit in de gemeenteraad. Hénin is een etalage van het Front. Hier wil het FN laten zien dat het een gewone partij is, die niet belooft, maar ook waarmaakt. Het eerste jaar is zonder noemenswaardige incidenten verlopen.

Zelfs de linkse krant Libération constateerde dat Briois eigenlijk een heel gewone, pragmatische burgemeester is. Charlie was geen vriend van het Front. Het tijdschrift bracht ooit een cover waarop Marine Le Pen haar schaamhaar had geschoren in de vorm van een Hitler-spuuglok met snor. Le Pen diende zelfs een aanklacht in wegens een cover waarop ze als drol werd afgebeeld. Maar in Hénin-Beaumont is de aanslag op Charlie even intensief beleefd als in de rest van Frankrijk.

'De vrijheid van meningsuiting is een universele waarde', zegt FN-wethouder Christopher Szczurek (29), een vertegenwoordiger van de FN-nieuwe stijl: jong, beschaafd en uitermate vriendelijk, tegenpool van de ouderwetse kaalkop. 'Bovendien raken de aanslagen aan thema's waar mensen zich zorgen over maken, zoals integratie en veiligheid', zegt hij.

Verkoop van de nieuwste Charlie Hebdo na de aanslagen Beeld afp
Verkoop van de nieuwste Charlie Hebdo na de aanslagenBeeld afp

Tegen barbarij

In café La Paix drinkt de vriendelijke bouwvakker Alain Lebon (50) een kop koffie. 'Als we nergens meer over mogen lachen, staan we er slecht voor', zegt hij. Lebon stemt op het Front. Hij hekelt de Maghrebijnse jongens 'die hun eigen land niet eens kennen, maar zich wel tegen Frankrijk afzetten. Ze willen niet integreren. Maar we zijn hier in Frankrijk. Punt.'

Ook de lage straffen zitten hem dwars: 'Ik ben voor de doodstraf. En dan alle organen aan de wetenschap schenken.' Maar als de aanslag op Charlie ter sprake komt, reageert hij plots even gematigd als een linkse academicus uit Parijs. 'We moeten niet alle moslims op een hoop gooien', zegt hij. Dat was precies wat FN-burgemeester Steeve Briois zei, toen hij vorige week de moskee bezocht. 'Niemand zal alle moslims op een hoop gooien, het radicale islamisme is niet de islam. Wij zijn allen gelijk in de strijd tegen barbarij en obscurantisme', sprak hij.

'De burgemeester bracht een boodschap van vrede', zegt Mohamed Dahou, de voorzitter van de moskee. Op zijn beurt veroordeelde Dahou de terreurdaden in scherpe bewoordingen. De volgende dag was er een bijeenkomst voor alle burgers van Hénin-Beaumont. Opnieuw stonden FN-burgemeester en moslims schouder aan schouder tegen de terreur.

Tegen alle geweld

In het kantoor van de moskee, een oud gebouwtje met een enorme parkeerplaats aan de rand van de stad, spreekt Dahou met een paar gelovigen over les évènements, de gebeurtenissen van vorige week. Ze zijn tegen alle geweld, benadrukken ze steeds weer, maar hebben het moeilijk met de cartoons van Mohammed.

Ook de nieuwe Charlie heeft de profeet op de voorpagina, en de profeet mag nu eenmaal niet afgebeeld worden van de islam. Natuurlijk, ze respecteren de Republiek die vrijheid van meningsuiting belangrijker vindt dan religieuze gevoeligheden. Maar toch vinden ze het respectloos en onverstandig.

'Er is toch weer olie op het vuur gegooid', zegt Dahou. Na de aanslagen werd gewaarschuwd voor polarisatie tussen het Front National en de Franse moslims. Die ontwikkeling is nog altijd verre van denkbeeldig. Maar in eerste instantie hebben beide partijen uiterst beheerst gereageerd. Ook in Hénin-Beaumont, waar frontisten en moslims prima met elkaar kunnen opschieten. 'Steeve Briois is een betere burgemeester dan de vorige, die van links was', zegt een gelovige.

Meer over