Hoe kon kunst Yves Saint Laurent ni & acute;et inspireren?

Er is geen couturier die zo vaak naar kunst verwees als Yves Saint Laurent. Op de openingsexpositie van zijn stichting hangen zijn creaties tussen de Picasso's....

Gedeeltes van schilderijen van Mondriaan werden overgezet op rechte mouwloze jurken. Met citaten uit Matisse versierde hij jurken met lange, bolle rokken, en de zonnebloemen van Van Gogh werden door zijn atelier met ontelbare pailletten nagemaakt op een breedgeschouderd jasje.

Er is geen couturier die zo vaak naar beeldende kunst heeft verwezen als Yves Saint Laurent. Zijn 'gesprek', zoals hij dat noemt, met beeldende kunst is het onderwerp van de eerste tentoonstelling van de Fondation Pierre Bergves Siant Laurent, een stichting die het werk van Saint Laurent weer 'tot leven wil wekken' en conserveert. 'Ik was altijd al gefascineerd door schilderijen', schrijft Saint Laurent in de catalogus van Dialogue avec l'art. 'Hoe konden ze geen inspiratie vormen?'

De opening van de Fondation, die precies in de week viel dat Tom Ford in Parijs zijn laatste show gaf voor Yves Saint Laurent Rive Gauche, is het eerste teken van leven dat de ontwerper en zijn privn zakenpartner Pierre Bergn twee jaar hebben gegeven. Ze deden in 1999 hun prorterlijnen voor vrouwen en mannen, alsook hun cosmeticahuis, over aan de Gucci Group; het couturehuis hielden ze zelf, om het begin 2002 op te doeken. De ontwerper, toen 65 jaar oud, ging met pensioen; de werknemers van het atelier werden ondergebracht bij andere modehuizen.

Op de bovenste verdiepingen van het grondig opgeknapte gebouw aan de Avenue Marceau in Parijs waar de Fondation huist, worden vijfduizend kledingstukken, drie keer zoveel accessoires en nog veel meer schetsen bewaard. Alleen op speciaal en van tevoren ingediend verzoek gaan de goed beveiligde kasten open en mogen de beroemde jurken en smokings worden bekeken en gehandschoend bevoeld.

Op de enige voor het publiek toegankelijke etage de bescheiden, maar mooie expositie. De 42 creaties, die werden gei¿nspireerd door de schilderkunst of Afrikaanse kunst, worden begeleid door een aantal van de inspiratiebronnen zelf: werken van onder meer Mondriaan, Picasso en Braque, vaak afkomstig uit de eigen collectie van het paar. Plus het portret dat Andy Warhol in 1972 maakte van een toen al zichtbaar gekwelde Saint Laurent.

De grote rol van de kunstwerken in de ontwerpen maakt die overigens niets minder tijdgebonden. De Mondriaanjurkjes hadden alleen maar midden jaren zestigkunnen worden gemaakt. En bij de hommages aan Saint Laurents favoriete kunstenaars Picasso en Braque uit 1988 zijn de kunstcitaten zo groot, dat ze soms ver buiten het eigenlijke kledingstuk uitsteken: meer dan levensgrote vogels die een avondjurk in lijken te vliegen, stukjes Picasso als vleugels op een mantelpak. Het zegt nog meer over het pompeuze modebeeld van eind jaren tachtig dan over het werk en het tijdperk van de kunstenaars.

Misschien nog wel het interessantst zijn de werken met een meer indirecte verwijzing naar beeldende kunst. De Pop-Artjurken, versierd met grafische landschappen of lichaamsdelen uit 1969. De geborduurde, witte 'peasantblouse' uit 1981, die losjes is gebaseerd op Narcissen op blauw met roze stof van Matisse; de vorm van de blouse en de borduursels erop komen van de vaas op het schilderij. 'De danser', een bijna abstract schilderij van diezelfde schilder, vertaalde hij naar een bijna barokke, lange, blauwe jurk met veel witte ruches en een zwarte fluwelen strik; in de vierkante schouderlijn en de ruches komen elementen van het werk terug.

Opvallend modern is nog altijd de Afrikaanse collectie uit 1967. Saint Laurent keek naar Afrikaanse beelden en kleren, en maakte jurken van kralen en raffia met veel bloot. Naar de lange, zwarte jurk met de enorme puntborsten van een vruchtbaarheidsbeeldje hebben weer een hoop andere ontwerpers gekeken, vooral Jean-Paul Gaultier.

Fords opvolger bij Yves Saint Laurent Rive Gauche, Stefano Pilati, is al bij de Fondation langs geweest om inspiratie op te doen voor zijn eerste collectie voor het huis. Hij kreeg een persoonlijke rondleiding van Pierre Bergplus een advies. 'Pilati moet de geest van Yves Saint Laurent vangen en die vertalen naar de 21ste eeuw', zei Bergeze week tegen het Amerikaanse modekrant WWD. 'Niet, zoals Tom Ford, de hele erfenis en cultuur kapotmaken.'

Meer over