Bespreking

Hoe komen we in 2050 aan ons voedsel?

Kijk een verwaarloosd plantsoentje! Daar kan een moestuin komen! Komen we in 2050 echt op die manier aan ons voedsel?

Vleesverlangen (Need for Meat) van Marijn Frank. Beeld Maarten Remmers
Vleesverlangen (Need for Meat) van Marijn Frank.Beeld Maarten Remmers

Wat eten we over 35 jaar? Het is een gerechtvaardigde vraag met een wereldbevolking die rond 2050 tegen de 10 miljard bewoners loopt. Dat we aan de meelwormen en de zeewieren moeten, is niets nieuws. Maar als eenderde van de huidige 7 miljard aardbewoners nu al ondervoed is en het landbouwareaal niet berekend lijkt op een veel hogere productie, dan zijn voedseloorlogen onafwendbaar.

Dat suggereert althans Valentin Thurn in 10 Billion - What's on Your Plate? Om oorzaken en oplossingen te vinden voor het voedselvraagstuk duikt de Duitse documentairemaker in wat je het internationale agro-industriële complex zou kunnen noemen.

Alternatieven

Iedereen ziet het antwoord in zijn eigen tak van sport. Meer kunstmest, zegt de kunststofproducent; meer genetisch gemodificeerde gewassen zegt het bedrijf met de zaadpatenten. Of, opmerkelijk: hogere prijzen voor agrarische grondstoffen, want alleen dat bevordert investeringen in grootschalige landbouw. Erg fijn voor de portemonnee van de speculant op de wereldvoedselmarkt die deze 'oplossing' aandraagt, maar Thurn laat haarscherp zien dat mega-investeringen onvermijdelijk leiden tot schaalvergroting die kleine boeren van hun landjes berooft.

De documentairemaker stelt hier een trits van kleinschalige, streekgebonden, geïntegreerde en biologische alternatieven tegenover. Hij bezoekt niet-commerciële zaadbanken, boeren die streekgebonden produceren en verkopen, onafhankelijke lokale voedselsystemen opgezet door welwillende particulieren, urban farms en idealisten die in elk verwaarloosd gemeenteplantsoen een potentiële groentetuin ontwaren. Maar hoeveel sympathieke stadsboerderijen zijn nodig om een miljoenenmetropool te voeden? We komen het niet te weten.

(Tekst gaat verder onder video).

Gevoelig punt

Met de kennis dat 70 procent van het verbouwde graan ter wereld dient als veevoer, als productiefactor voor vlees dus, ligt de oplossing voor de hand: omlaag met die vleesconsumptie! Gevoelig punt. Vrijwel de hele mensheid lijkt van nature te smachten naar een stuk dood dier op zijn bord. In Vleesverlangen gaat Marijn Frank, bekend van onder meer het tv-programma Keuringsdienst van Waarde, op zoek naar haar hoogstpersoonlijke behoefte aan het eten van vlees. Een neuroscan toont aan dat haar hersenen net zo reageren op gebraden kippetjes en sappige worsten als die van een alcoholverslaafde op drank.

Frank bezoekt een psychotherapeute, hardcore vegetariërs, kweekvleesmaker Mark Post en een kok die vlees verwerkt van zeldzame koeienrassen om dusdoende die rassen te behouden. We zien haar letterlijke 'vleselijke' lusten verbeeld en ontdekken tijdens de therapiesessies haar zwakke punt: haar dochtertje dat als 'onbeschreven blad' geen vlees mag eten van moeder.

Frank gaat ver in haar onderzoek. Met afschuw en fascinatie gaat ze in de leer bij de sympathieke natuurslager René Pals, die haar openhartig inwijdt in de details van het doden, slachten en uitbenen van runderen. De eerste ineenzijgende koe vervult haar met afgrijzen. Zal ze het aan het einde van haar stage kunnen opbrengen eigenhandig zo'n groot mooi dier te doden?

Langzaam zien we hoe ze toegroeit naar wat ze noemt een andere relatie met vlees - het is goed voer voor gewoonte-omnivoren.

10 Billion - What's on Your Plate is 5 keer te zien (vanaf do 19); Vleesverlangen (Need for Meat) idem (vanaf za 21).

Meer over