Reportage

Hoe het bonte verzet tegen de QR-code in de horeca zich verzamelde voor restaurant Waku Waku

Restaurant Waku Waku in Utrecht weigerde de coronapas van gasten te checken en werd daarmee even het centrum van het protest tegen de QR-code. Dinsdag sloot burgemeester Sharon Dijksma de zaak. ‘Deze ondernemer staat voor zijn principes.’

De dag na de sluiting zijn er weer demonstranten op de been bij het Utrechtse restaurant Waku Waku. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
De dag na de sluiting zijn er weer demonstranten op de been bij het Utrechtse restaurant Waku Waku.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Op de ruit van restaurant Waku Waku in Utrecht prijkt dinsdagochtend een sticker. ‘Dit pand is gesloten op last van de burgemeester’, staat erop. Even daarvoor hebben medewerkers van de gemeente hem onder toeziend oog van de politie opgeplakt. Ook zijn de sloten van het restaurant vervangen. Voor de deur heeft zich een groep sympathisanten verzameld.

De reden: Waku Waku is sinds maandagavond het centrum van het coronaverzet. Een bont gezelschap komt hier samen, dat zich uitstrekt van veganistisch links tot Forum-rechts. Wat ze verbindt, is het wantrouwen tegen de overheid – en meer specifiek tegen de coronapas.

‘Deze ondernemer staat voor zijn principes’, zegt de 54-jarige Jeff van Sprew uit Utrecht. ‘Ik kom hier om mijn steun te betuigen. Ik hoop dat andere ondernemers hieruit hoop putten, dat ze ook durven op te staan tegen de coronapas. Want dit is een glijdende schaal, een hellend vlak. Ik heb geruchten gehoord dat je vanaf december ook de Albert Heijn niet meer binnenkomt zonder coronapas.’

‘Het staat me tegen dat die pas nu wordt verplicht’, zegt Coco Bosma (31) uit Utrecht. ‘Het is te bizar dat je een vaccin moet nemen om een restaurant binnen te komen.’ Ze is bevriend met de eigenaar van Waku Waku en hier om hem te steunen.

Onethisch

Waku Waku is een van de tientallen Nederlandse horecagelegenheden die principieel weigert de coronapas te controleren. Twee weken terug meldde het veganistische restaurant in een bericht op Facebook te staan voor ‘vrijheid, inclusiviteit, diversiteit, liefde en verbinding’.

De coronapas, zo schreef het restaurant, ‘staat haaks op deze kernwaarden. Het feit dat de overheid de horeca gebruikt om de vaccinatiegraad te verhogen is onethisch en verkeerd.’ Bij Waku Waku zouden ze gasten daarom niet gaan controleren.

De gemeente kreeg er lucht van en ging in gesprek met de ondernemer. Die bevestigde op donderdag 23 september – twee dagen voor de invoering van de coronapas – niet te zullen meewerken. ‘Er was sprake van een intimiderende toon in de richting van de aanwezige handhavers’, noteerde de gemeente maandagavond in een persbericht.

Op zaterdagavond bezochten handhavers de zaak opnieuw. Ze constateerden dat Waku Waku inderdaad geen QR-codes van gasten scande en maakten daarvan proces-verbaal op. Maandag besloot burgemeester Sharon Dijksma het restaurant te sluiten, ‘conform de afgesproken lijn in het Veiligheidsberaad’, aldus de gemeente.

Heldenstatus

Eigenaar Floris Beukers besloot de gemeente te negeren. Ook nadat hij rond 18.30 uur het bevel tot sluiting had gekregen, bleef hij bij Waku Waku gasten ontvangen, vanzelfsprekend zonder hun coronapas te scannen.

Daarmee werd hij door bepaalde coronasceptici razendsnel op het schild gehesen. Op sociale media verschenen in de loop van de avond oproepen om naar Utrecht te komen en hem te steunen. Enkele tientallen sympathisanten gaven daaraan gehoor.

Zo ontstond op het Vredenburg een spontane minidemonstratie met bekende kenmerken. Omroep Ongehoord Nederland filmde. Andere aanwezigen, onder wie een vrouw met een geel hesje met daarop ‘Onafhankelijke pers’, zonden de bijeenkomst live uit op internet. En Tinus Koops van Nederland in Opstand, die al eens een taakstraf kreeg omdat hij de vorige Utrechtse burgemeester ‘een baksteen in zijn nek’ wenste, sjokte er ook rond.

Maandagavond verzamelden zich enkele tientallen mensen bij het Utrechtse restaurant Waku Waku. Even daarvoor werd het op last van de gemeente gesloten omdat het geen QR-codes scande. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Maandagavond verzamelden zich enkele tientallen mensen bij het Utrechtse restaurant Waku Waku. Even daarvoor werd het op last van de gemeente gesloten omdat het geen QR-codes scande.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Liefde

Zelfbenoemd vrijheidsidealist Mordechaï Krispijn van Viruswaarheid, de club van Willem Engel, leidde het protest. Hij riep de aanwezigen op te gaan zitten als de politie zou komen. Arm in arm. Tot 11 uur. ‘Daarna staan we met z’n allen op, applaudisseren en lopen dan weg.’

Hij drukte de demonstranten op het hart zich niet te verzetten, ‘want dat is wat ze willen. Ze filmen het en gebruiken het tegen je. Toon geen enkele vorm van weerstand. En als je denkt dat je dat niet kan, ga dan alsjeblieft naar huis. Dat verpest echt het feestje. Ik zou ze ook af en toe wel... Maar doe het niet. Blijf in liefde.’

Toen even na tienen een sliert politieauto’s op de stoep aan de overkant parkeerde, gingen de demonstranten zitten. Er volgde overleg, waarna Krispijn de aanwezigen zei dat Beukers zijn zaak zelf mocht afsluiten, waarna iedereen naar huis zou gaan. En zo ging het. Rond middernacht waren de meesten weer vertrokken.

Megafoon

Daarmee was de sluiting van Waku Waku dus niet afgewend. Dinsdagochtend verving de gemeente de sloten. Op de deur hangt sindsdien een brief van de burgemeester. ‘Om verdere toename van besmettingen te voorkomen kan ik niet accepteren dat u de voorgeschreven maatregelen negeert’, staat erop.

Dat betekende niet het einde van de protesten. Vanuit de deuropening verkocht het restaurant vanaf dinsdagmiddag drankjes aan een paar honderd sympathisanten. Volgens een woordvoerder van het restaurant ging het daarbij om een ‘symbolische’ opening. ‘De omzet valt daarmee niet compenseren, maar het is een signaal dat de eigenaren willen uitdragen: dat zij niet zullen zwichten voor dit beleid. We hopen dat hier iedere dag mensen zullen blijven komen.’

Burgemeester Dijksma van Utrecht gaf ondertussen te kennen dat ‘het restaurant dicht is en blijft’.